06 Nisan 2020, Pazartesi
Murat HERDEM
Murat HERDEM mherdem@airporthaber.com
  • acımasızsın sende ALLAH büyük başına gelirse anlarsın engelli olmak neymiş işten atılmak neymiş - yorumlara hep gizle aman yayınlama thy senin yanında
  • CADET adayların bir an önce sözleşmeleri feshedilmesi gerekiyor.Zaten egoları tavan 2-3 soru soru sordun mu kalıyorlar ama egoları yıldızlı kaptan
  • Yazik yorumlari okuyunca Turk pilotlarinin iq derecesinin bayagi dusuk oldugunu goruyorsunuz,pilotluk=palyacolik olmus.Az kaldi tek rakibiniz eski BMC soforleri olacak.
  • müthiş bir başarı hikayesi.gözyaşları eşliğinde okudum.sadece kafama takılan tek soru var.sizin acılarla dolu geçmişinizden bize ne
  • WUHANDAKİ UCAK VE YOLCU SIRALARI ,DÜNYADA AÇILAN HER HAVAALANINDA OLACAK VE BİLİN BAKALIM UÇAKLARIN UÇMASIN İÇİN KİME İHTİYAÇ VARRRR 5 HARFLİ BİR KELİME
  • Ben anası, babası okuma yazma bilmeyen bir ailede büyüdüm.Üniversite sınavına çalışmaya başladığımda , durumu bizden çok çok iyi olan tüm akraba ve komşularımız “ya çocuk çalışkan, ama tabi inşallah ,bir yerde öğretmenlik felan okur, kazanır, geleceği kurtulur.”dediler.Öyle ya biz doktor , mühendis olamazdık.Girip sonuç belgesi ODTÜ Elektronik geldiğinde gariban babam söylemiş adama inanmamışlar ,adam gelip tekrar bana sordu emin olmak için .Sonra girmiş ama bitiremez ,bitirsede iş bulamaz , bulsa atarlar uzadı gitti bu.Yani ben bizim insanımızın çalışıp didinerek gelen insanlara “ne kadar iyi davrandığını” gördüm Şimdi TK kaptanıyım yıllar oldu , biliyorum hepsi şimdi için için seviniyor , peki ben ne düşünüyorum ; ben çalışacak bir iş bulur karnımı doyururum evel Allah , siz beni düşünmeye konuşmaya devam mı edeceksiniz , ne yapacaksınız . Bir ara çalışmayı düşünüyor musunuz ? İstediğiniz şeylere ulaşmak için birilerini aramayı bırakıp emek sarfetmek nasıl olur acaba ?
  • Kimseyi atamazlar, kanunen yasaklanıyor. Uçuş okullarındaki biz cadetlerde rahat bir nefes alabiliriz.
  • Uzanamadığı ciğer diyen olmuş. Bu arkadaşa cevaben bende 6 sene önce cadettim. Birde yüksek maaş alanlar sıkıntıya girer geleceğin pilotu cadetlere birşey olmaz diyen var. Onada cevabım şu ki Type'ım wide body yani cargo uçabiliyorum. Gerekirse narrow A319-20-21 de uçabiliyorum. E akademi borcumda var halen. Bir daha düşün bakalım Tk için benmi vazgeçilmezim yoksa cadetmi:)
  • Türkiye ilginç bir ülke. kendi akranları arasında en zeki olanlarımız için anormal olan şey, zaten zekasını kendi şartlarıyla defalarca kez yaşadıkları ile tescillemiş oldukları halde, atanarak gelenlere ne kadar akıllı olduklarını ispat etmeye çalışması.Yani, aslında aklı başında olanlar herşeyin çok iyi farkında. Ama bunu kendini çakal zanneden atanmışlarla dans ederek göstermek mecburiyetinde kalmaları. Her türlü yaradılış kurallarına, fizik kurallarına, tabiata kafa tutularak icat edilmiş hava aracının operasyonunu yapabilecek zekaya sahip olanların bunu yiyeceğine hakikaten inanıyormusunuz? Ülke olarak Hava Taşımacılığına ve yerli ve milli istihdama darbe indirmek istiyorsanız elbette deneyebilirsiniz. Bilmediğiniz sularda yüzmek elbette mümkündür, ama pirana ve timsahlarla karşılaşmayacağınızın iyi hesabını yapın. 3-5 kuruş için başkasını satan, 3-5 kuruşa sizi de satar. Atalarımız yayıl yayıl yaylımından çıkma diye öğüt vermiş. Analarınız, babalarınız hiç mi öğretmedi? Keser döner sap döner gün gelir elbet hesap döner.
  • Ulan amma batmış bir yerinize pilotun alın teri?crosswind de yarım saat ayakları titriyor cockpitten inemiyorlar sizin gibi pilot düşmanı hanzolar evine tek parça gitsin diye!türkçeyi doğru dürüst konuşamayan adamı ateşe yapıp 12 bin dolar maaş üstüne 6500 dolarlık tercüman veriyorlar da gıkınız çıkmıyor hemde para bizimken siz gidip şirketlerin verdiğine hasetleniyorsunuz fesatlar

Havayollarının ilk gözüne kestirdiği neden hep pilotlar oluyor?

Havacılık sektöründe, temini güç meslekler statüsünde yer alan pilotlar ile havayolu şirketleri arasındaki ilişkiyi en iyi özetleyen sözlerden biri şu olabilir:

“Sular yükseldiğinde balıklar karıncaları, sular çekildiğinde karıncalar balıkları yer.”
Son 20 yılına tanıklık ettiğim havacılık sektöründe, benzer durumlara defalarca rastladım. Arz talep dengesi hangi taraf lehine bozulursa, diğer tarafın vay haline...

Bugün koronavirüs dolayısıyla yaşanan krizde, kozlar işverenin elinde görünüyor. Diğer meslek gruplarına göre, havayolu şirketlerine maliyeti yüksek olduğu için, ilk krizde gözler de hemen pilotlara dönüveriyor. 

Tabiki tersi durumda da, şirketleri en çok zorlayan, köşeye sıkıştıran ve bazı kararları almak durumunda bırakan meslek grubu da onlar...
Çünkü pilotluk, temini güç meslek grubunda...

Global geçerliliği olduğu için bu durum, işverenler için de pilotlar için  de, zaman zaaman avantaja, zaman zaman da dezajantaja dönüşebiliyor.
Mesela bundan 10-12 yıl önce, Türk pilotların havayolu şirketleri arasında sık sık yer değiştirmesi, özellikle yaz sezonu öncesinde şirketleri zor durumda bırakıyordu. Bunun önüne geçmek ve sezon öncesi sürpriz yaşamamak için de şirketler çareyi yabancı pilot çalıştırmakta buluyordu. O dönemlerde yabancı pilot sayısı hızla artarken, şirketlerin eline de iyi bir koz geçmişti. En küçük bir mızırdanmada,  havayolu şirketleri yabancı pilot ile ikame edilme kozunu kullanıyordu. Sadece kaptan pilot da değil. İkinci pilotlar da bu şekilde yoğun şekilde Türkiye'ye geliyor, hatta havayolu şirketleri yabancı ikinci pilotlara uçuş saati satarak bu işten para bile kazanıyorlardı. Yabancı ikinci pilotlar saat dolduruyor, havayolu şirketi de hem ikinci pilot yükünden kurtuluyor hem de üzerine para kazanıyordu.

2008 yılından itibaren yavaş yavaş  özel uçuş okulları sisteme yetişmiş pilot sağlamaya başlayınca havayolu şirketleri, tek kaynaktan (askeri) beslenmekten de kurtuldu. Pilot bolluğu ortaya çıktı ve ibre bir kez daha havayolu şirketlerinin lehine döndü.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün, yaz sezonunun başlangıç ve bitiş tarihlerinde lisanslı personel (kokpit, kabin) tranferine yasak getirmesi de havayolu şirketlerinin ekmeğine yağ sürdü.

Ancak, havayolu şirketlerinin filosundaki uçak sayıları arttıkça ibre bu kez pilotlar lehine dönmeye başladı. 2016 yılındaki kriz sürecini saymazsak, pilotlar için güzel bir ortam oluştu. Özellikle 2015 yılı sonu ve 2016 yılı içerisinde yaşanan olaylar, sonrası yabancı pilotların ayrılmasına neden oldu. Böylece arz talep dengesi, bu kez pilotlar lehine bozuldu. Üstelik, özellikle Çin'deki havayolu şirketlerinin pilotlara yüksek maaş vermesi ile başta Körfez ülkelerindeki lejyonerler olmak üzere pilotların yüksek maaşlarla Çin'e transfer olması, global pilot borsasındaki tüm dengeleri alt üst etti. Körfezdeki pilotlar Çin'e gidince, bu kez körfezdeki havayolu şirketleri gözünü Türkiye'ye dikti. Emirates, Katar, Flydubai gibi havayollarının, Türkiye'de road showlar yaparak Türkiye'deki pilotların aklını çelmek için çabaladığı dönemde, havayolu şirketleri pilotlarını elinde tutabilmek için çare arıyordu.

Döviz kurunun yükselmesi ile yabancılar için Türkiye çalışılabilir bir ülke olmaktan çıktığından, hem elde çok az yabancı pilot kalmıştı hem de eldeki Türk pilotlar, özellikle doğudaki pilotlara göre döviz üzerinden maaşlarını kıyasladıkları için, körfez havayolları ile flörtleşiyordu. Böyle bir ortamda Türk Hava Yolları, 2018 yılı içerisinde pilotlarına birer ay arayla iki kez zam yapmak durumunda kaldı. Pilotlar sadece yurtdışına gitmekle kalmadı Türkiye'deki havayolları arasında da iyi maaşlara transfer olmaya başlamışlardı. Bu rekabette başı THY ve Pegasus Havayolları çekiyordu.

THY'nin, önce yüzde 20, sonra yüzde 15 zam yapmasıyla pilotlar elde tutuldu ama diğer personel ile pilotlar arasındaki makas da iyice açıldı. Üstelik, üst üste yapılan zamlardan sonra, pilotların şirketlere maliyetleri de bir hayli arttı.

Gelelim bugüne...
THY ve Pegasus başta olmak üzere tüm şirketler, arz talep dengesinde pilotların önüne geçmek için pilot eğitimine inanılmaz yatırımlar yapmaya başladı. Yurtiçinde ve yurtdışında birçok okul, THY ve Pegasus için yetiştirilmek üzere pilot adayları ile dolduruldu. Aynı zamanda THY kendi akademisinde de maksimum kapasite ile pilot yetiştiriyordu. Amaç, arz talep dengesini lehlerine çevirmekti.

Ancak koronavirüs tüm hesapları alt üst etti. Sektörün bir anda tepe taklak olmasını kimse beklemediği için bütün ezberler ve hesaplar bozuldu. Filo büyümesine paralel olarak, yetiştirilen ve yetiştirilmek üzere olan pilotlar ile bünyede bulunan yüksek maaşlı pilotlar ilk göze batanlar oldu.
THY resmi olarak açıklamasa da 1000 civarında pilotu ücretsiz izne çıkardı. Bunlardan bir bölümü 60 yaş üzeri ve kısıtlı pilotlardı. Bütün eğitim programları donduruldu. Alım sürecindeki pilot adaylarının süreçleri de, tüm hakları geri alınarak belirsiz süreli askıya alındı.

Tabiki THY'nin 2500'ün üzerinde kabin personelini de gönüllü/gönülsüz ücretsiz izne çıkardığını eklemekte fayda var.

Gelinen noktada, inişli çıkışlı bir görüntü çizen işveren/pilot dengesinde şimdilik ibre işverenden yana görünüyor. Ve onlar da, toplam personel maliyeti içerisinde, ilk olarak en ağır mali yük oluşturan pilotları ve sonrasında kabin ekiplerini ücretsiz izne çıkararak maliyeti hafifletmek istiyor.

Bu sürecin sonunda toparlanma aşamasına geçildiğinde ibre tekrar pilotların lehine döner mi, bunu göreceğiz. Ancak hem şu anda alttan yetişen 2000 civarında yeni pilot adayının hem de yukarıdaki pilot enflasyonunun, önümüzdeki birkaç yıl içerisinde pilotlara rahat bir hareket alanı sunmayacağı ve iplerin tamamen işverenin elinde olacağı açık.

Yani, yazının başında da dediğim gibi, bir süreliğine yine balıklar karıncaları yiyecek gibi görünüyor.

Havayollarının ilk gözüne kestirdiği neden hep pilotlar oluyor?

Facebook Yorum

Yorumlar Tüm Yorumlar (246)

engelli ~ 2 ay önce
acımasızsın sende ALLAH büyük başına gelirse anlarsın engelli olmak neymiş işten atılmak neymiş - yorumlara hep gizle aman yayınlama thy senin yanında

Yanıtla

Kalan karakter 1000
CADET ~ 2 ay önce
CADET adayların bir an önce sözleşmeleri feshedilmesi gerekiyor.Zaten egoları tavan 2-3 soru soru sordun mu kalıyorlar ama egoları yıldızlı kaptan

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Haranli ~ 2 ay önce
Yazik yorumlari okuyunca Turk pilotlarinin iq derecesinin bayagi dusuk oldugunu goruyorsunuz,pilotluk=palyacolik olmus.Az kaldi tek rakibiniz eski BMC soforleri olacak.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
enfes ~ 2 ay önce
müthiş bir başarı hikayesi.gözyaşları eşliğinde okudum.sadece kafama takılan tek soru var.sizin acılarla dolu geçmişinizden bize ne

Yanıtla

Kalan karakter 1000
WUHAN HABERİNİ OKUYUN BU SAYFADAKİ ~ 2 ay önce
WUHANDAKİ UCAK VE YOLCU SIRALARI ,DÜNYADA AÇILAN HER HAVAALANINDA OLACAK VE BİLİN BAKALIM UÇAKLARIN UÇMASIN İÇİN KİME İHTİYAÇ VARRRR 5 HARFLİ BİR KELİME

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Odtülü kpt ~ 2 ay önce
Ben anası, babası okuma yazma bilmeyen bir ailede büyüdüm.Üniversite sınavına çalışmaya başladığımda , durumu bizden çok çok iyi olan tüm akraba ve komşularımız “ya çocuk çalışkan, ama tabi inşallah ,bir yerde öğretmenlik felan okur, kazanır, geleceği kurtulur.”dediler.Öyle ya biz doktor , mühendis olamazdık.Girip sonuç belgesi ODTÜ Elektronik geldiğinde gariban babam söylemiş adama inanmamışlar ,adam gelip tekrar bana sordu emin olmak için .Sonra girmiş ama bitiremez ,bitirsede iş bulamaz , bulsa atarlar uzadı gitti bu.Yani ben bizim insanımızın çalışıp didinerek gelen insanlara “ne kadar iyi davrandığını” gördüm Şimdi TK kaptanıyım yıllar oldu , biliyorum hepsi şimdi için için seviniyor , peki ben ne düşünüyorum ; ben çalışacak bir iş bulur karnımı doyururum evel Allah , siz beni düşünmeye konuşmaya devam mı edeceksiniz , ne yapacaksınız . Bir ara çalışmayı düşünüyor musunuz ? İstediğiniz şeylere ulaşmak için birilerini aramayı bırakıp emek sarfetmek nasıl olur acaba ?

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Martian ~ 2 ay önce
Mevzunun sizin geçmişinizle ne alakası var?
Peki diğer ~ 2 ay önce
Kaptanların geçmişiyle ne alakası var , konu benim geçmişim değil zaten , o örnekleme , mevzu siz onlardan mısınız bilmem ama bizim tertemiz yürekli (!) insanımız
Adam örnek yazıp ~ 2 ay önce
Anlatmış bu yazıdan anladığın bumu
Odtüsüz ~ 2 ay önce
Dostumcum verdiğin örnekle durumun alakası yok haberin olsun
Odtü elektronik müh mi ~ 2 ay önce
Eminmisiniz?
Odtü elektronik müh mi ~ 2 ay önce
Eminmisiniz?
ZÜĞÜRDÜN ÇENESİ ~ 2 ay önce
BEN PORSCHE LA BİR TUR ATIP HAVA ALICAM EVDE SIKILDIM MAAŞ MESELESİNE GELİNCEDE,SIKINTI YOK KİRADA EVLER VE DÜKKAN VAR BORSADA ,FAİZDE PARA VAR SİZ DÜŞÜNÜN :))))))
Örnek vermiş ~ 2 ay önce
Anlaman için ama o konuda sıkıntı var zaten sizde
ali desidero ~ 2 ay önce
Okuduğunu anlayanlar için çok muazzam bir makale olmuş gayet anlamlı.Bu ülke de bi yere gelmek için belki de evden hiç çıkmamış, ömrünü daha iyi mevkiler için harcayan insanlar daima kıskanılmış;kazandığı paralar ise daima birilerinin gözüne batmıştır.Kpt. anlatmaya çalıştığı şey yalakalar yalamadan önce emek sarf edip kazanmaya uğraşınlar ya da bir ömür tepedekileri,şefleri yalayıp herkesi eleştirmeye devam etsinler demiştir.Yalaklara ve yalamalara ömür boyu kölelik var.
Artık ~ 2 ay önce
Kimseyi atamazlar, kanunen yasaklanıyor. Uçuş okullarındaki biz cadetlerde rahat bir nefes alabiliriz.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Zaten ~ 2 ay önce
Zaten şuan cadet lere dokunmayacaklardı bence. Özlük hakları yok, maaş yok. Thy'ye bi yükleri yok. Ama uygulama bitsin ozaman Thy durumu değerlendirir. Bi bakmışsın basmış tekmeyi... IATA müdürünün açıklamasına bakın
T. ~ 2 ay önce
THY'ye nasıl yükleri yok bir ton para ödeniyor eğitim alsın, sınavlara girsin diye
A330FO'dan Cevap ~ 2 ay önce
Uzanamadığı ciğer diyen olmuş. Bu arkadaşa cevaben bende 6 sene önce cadettim. Birde yüksek maaş alanlar sıkıntıya girer geleceğin pilotu cadetlere birşey olmaz diyen var. Onada cevabım şu ki Type'ım wide body yani cargo uçabiliyorum. Gerekirse narrow A319-20-21 de uçabiliyorum. E akademi borcumda var halen. Bir daha düşün bakalım Tk için benmi vazgeçilmezim yoksa cadetmi:)

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Cadet ~ 2 ay önce
İkimizde dostum :) artık yasak, kimseyi isteselerde çıkartamazlar
Çakallarla Dans ~ 2 ay önce
Türkiye ilginç bir ülke. kendi akranları arasında en zeki olanlarımız için anormal olan şey, zaten zekasını kendi şartlarıyla defalarca kez yaşadıkları ile tescillemiş oldukları halde, atanarak gelenlere ne kadar akıllı olduklarını ispat etmeye çalışması.Yani, aslında aklı başında olanlar herşeyin çok iyi farkında. Ama bunu kendini çakal zanneden atanmışlarla dans ederek göstermek mecburiyetinde kalmaları. Her türlü yaradılış kurallarına, fizik kurallarına, tabiata kafa tutularak icat edilmiş hava aracının operasyonunu yapabilecek zekaya sahip olanların bunu yiyeceğine hakikaten inanıyormusunuz? Ülke olarak Hava Taşımacılığına ve yerli ve milli istihdama darbe indirmek istiyorsanız elbette deneyebilirsiniz. Bilmediğiniz sularda yüzmek elbette mümkündür, ama pirana ve timsahlarla karşılaşmayacağınızın iyi hesabını yapın. 3-5 kuruş için başkasını satan, 3-5 kuruşa sizi de satar. Atalarımız yayıl yayıl yaylımından çıkma diye öğüt vermiş. Analarınız, babalarınız hiç mi öğretmedi? Keser döner sap döner gün gelir elbet hesap döner.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Non pilot ~ 2 ay önce
Ulan amma batmış bir yerinize pilotun alın teri?crosswind de yarım saat ayakları titriyor cockpitten inemiyorlar sizin gibi pilot düşmanı hanzolar evine tek parça gitsin diye!türkçeyi doğru dürüst konuşamayan adamı ateşe yapıp 12 bin dolar maaş üstüne 6500 dolarlık tercüman veriyorlar da gıkınız çıkmıyor hemde para bizimken siz gidip şirketlerin verdiğine hasetleniyorsunuz fesatlar

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000