10 Eylül 2018, Pazartesi 09:41:50

T625'in yolunu ATAK açtı

Türk savunma sanayisi tarihinin tek kalemdeki en büyük ihracatının gerçekleşmesini sağlayan Atak helikopteri, sunduğu kazanımlarla Özgün Helikopter Programı'na önemli katkılar sağladı.
  • Motoru abd malı olduğu ve izin verilmediğinden yurtdışına satışı gerçekleşmedi ama hala palavra hala gaz peşindeler. Ne de olsa yiyen yandaş ve makarnacı çok...
  • Her haberin altına aynı yorumlar. %100 yerli değil motoru ithal filan yazanlar. Hangi firma %100 tasarım ve imalat yapıyor acaba? Ayrıca siz niye boş oturuyorsunuz siz tasarlayıp üretin. Gerçi motorun testleri de başladı ama sizinki çamur atmak olduğundan ne olduğuna bakmazsınız
  • maşaallah
  • Ya kardesim Moturunu kendin yapamazsan, disariya ihrac edemezsin. Onun icin Motorun yerli olmasi sart, ayrica bu Helikopter Augusta Westland AW 139 un birazcik degistirilmis hali...
  • aw139
  • MOTOR MOTOR MOTOR??? Motoru yerli mi? Gerisi zaten sanayide de yapılr...

Türk savunma sanayisi tarihinin tek kalemdeki en büyük ihracatının gerçekleşmesini sağlayan Atak helikopteri, sunduğu kazanımlarla Özgün Helikopter Programı'na önemli katkılar sağladı.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin ve diğer ihtiyaç sahibi makamların genel maksat helikopteri ihtiyaçlarının özgün bir platformla karşılanması hedefiyle yürütülen Özgün Helikopter Programı Sözleşmesi, Savunma Sanayii Başkanlığı ile Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) arasında imzalanarak 6 Eylül 2013'te yürürlüğe girdi.

15 Eylül 2015'te Sistem İsterleri, 20 Ekim 2016'da Ön Tasarım, 28 Aralık 2016'da Dinamik Sistemler Kritik Tasarım, 29 Eylül 2017'de Kritik Tasarım ve 17 Ağustos 2018'de Rotor Sistemi Teste Hazırlık Gözden Geçirme aşamaları tamamlandı.

Program kapsamında Özgün Helikopter’in erken ilk uçuşu 6 Eylül'de başarıyla gerçekleştirildi.

Özgün Helikopter Programı, program takvimine ve bütçesine uygun şekilde yürütülüyor. Program kapsamında, tasarım, geliştirme, üretim, test ve doğrulama, kalifikasyon, sivil/askeri sertifikasyon ve teknik veri paketlerinin oluşturulması faaliyetleri gerçekleştiriliyor.

Özgün Helikopter’in, üstün performansı ve geniş görev yelpazesi sayesinde, yurt içi ihtiyaçları karşılamasının yanı sıra uluslararası pazarlarda da yer alması hedefleniyor. Askeri ve sivil kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik geliştirilen Özgün Helikopter ile personel nakliyesi, pilot eğitimi, arama kurtarma, iç güvenlik, sınır güvenliği, ambulans, VIP taşıma, ormancılık, yangınla mücadele, kıyı ötesi taşıma ve arama kurtarma görevleri icra edilebilecek.

Mühendislik bilgisi Atak'ta olgunlaştı

T625 helikopterinin ilk uçuşunu aylar önce açıklanan gün ve saatte başarıyla yapmasının arkasında TUSAŞ'ın helikopter teknolojilerinde yıllardır geliştirdiği altyapı ve bilgi birikimi yatıyor.

Projeye, özellikle Atak helikopterinde elde edilen tecrübeler çok önemli katkı verdi. Türkiye ve TUSAŞ, Atak helikopteriyle teknik bilgi, insan kaynağı, prestij, kendine güven, imkan ve kabiliyet, tesis, yatırım, bakım, işletme, satış, pazarlama gibi çok farklı alanlarda kazanımlar elde etti.

Türkiye'nin Atak gibi üstün performansa sahip bir taarruz helikopterine sahip olması genç nüfus ve büyük bölümü genç olan mühendisler üzerinde pozitif etki yarattı. Atak helikopterinde görev yapan 25-30 yaşındaki mühendisler, 35-40 yaşına geldi ve ciddi deneyimler elde etti. Bu mühendislerin motivasyon ve yetkinliği, T625'e yönelik çalışmaların başarısında önemli rol oynadı.

Bunun yanında yine Atak ile birlikte gelişen ve proje yönetiminde büyük önem taşıyan olumsuzluklar karşısında nasıl davranılacağı, kriz yönetimi ve doğru öngörülerde bulunabilme gibi yetenekler de T625 çalışmalarına yardımcı oldu.

Gurur ve gözyaşı

T625'te bugüne kadar ortaya konulan başarı için kurumsal ve bireysel anlamda önemli özveride bulunuldu.

TUSAŞ'ın genel müdüründen çaycısına, şoföründen tasarım mühendisine kadar herkes projeye katkı verdi. İlk uçuşun açıklanan gün ve saatte gerçekleşebilmesi için çalışmaların yoğunlaştığı dönemde yaklaşık 1 ay evini göremeyenler, ailesinden günlerce uzak kalanlar oldu, izinler ve tatil planları iptal edildi.

Proje ekibinde yer alanlar aile hasretini TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil'in, ilk motor çalıştırmanın ardından verdiği akşam yemeğinde giderdi. Günlerce ailesini göremeyen çalışanlar, aileleriyle yemek vesilesiyle bir araya geldi.

Bu özverinin karşılığı ilk uçuşun başarıyla gerçekleşmesiyle alınırken, çalışanların yaşadığı haklı gurur zaman zaman mutluluk gözyaşlarına dönüştü.

2 yılda 100'den fazla test  

T625'i bundan sonra uzun ve zorlu bir süreç bekliyor. Helikopter yaklaşık 2 yıl boyunca bir dizi yer ve uçuş testine tabi tutulacak. Helikopter ve sistem seviyesinde 100'den fazla test yapılacak. Sivil kullanımı da olacak T625, bu nedenle askeri helikopterlerden farklı olarak sivil sertifikasyondan da geçecek.

T625'e özel olarak transmisyon, iniş takımı, güç aktarma organı, helikopter gövdesi, yazılım ve donanım, elektronik sistemler, paller geliştirildi. Hazır ürün yerine yerli tasarlanıp geliştirilen bu bileşenler ve bunların entegrasyonu süreçlerin zorluğunu artıracak.

Dünyadaki benzer helikopterlerde ilk uçuşun ardından 4-5 yıllık bir geliştirme süreci yaşanırken, T625'te bu sürenin öne çekilmesi hedefleniyor. Atak'ta diğer taarruz helikopterlerine göre en kısa sürede uçuş yapma, envantere girme ve ihracat yapma başarıları yakalayan TUSAŞ, T625'te de bunları tekrarlamayı amaçlıyor.

Helikopter ailesinin temelleri atıldı

Türkiye, helikopter teknolojisine yönelik çalışmalara taarruz helikopteriyle en zorundan başladı.

Kısa sürede ve acil ihtiyaçları karşılanması amacıyla var olan bir tasarım üzerinden Türkiye'nin ihtiyaçları doğrultusunda Atak helikopteri üretildi.

Türk savunma ve havacılık sanayisi, Atak helikopteriyle aviyonik sistemler, silah sistemleri, helikopter gövdesi, pal, haberleşme sistemleri tasarlama ve üretme, entegrasyon, lojistik destek, eğitim, işletme, tanıtım, pazarlama konularında pek çok kazanım elde etti.

Bunların en kritik olanlarından biri transmisyon geliştirilmesi oldu. Elektronik sistemler, motor, iniş takımı gibi çeşitli bileşenleri dışarından temin edebilen helikopter üreticileri, transmisyonlarını kendileri yapıyor. Transmisyon helikopterin performansını, kabiliyetini doğrudan etkiliyor.

Türkiye, sahip olduğu teknolojiyle kendi transmisyonunu yaptı. 6 tonluk T625'te kullanılan bu teknolojiyle ihtiyaçlar doğrultusunda 1,5, 5, 10 ton gibi farklı modellerde helikopterler geliştirilebilecek, bir helikopter ailesi oluşturulabilecek. TUSAŞ, bu teknoloji sayesinde dünyanın önde gelen helikopter üreticilerinden biri olma fırsatını da yakalamış oldu.

T625'in yolunu ATAK açtı

Facebook Yorum

Yorumlar Tüm Yorumlar (15)

havagazı ~ 4 yıl önce
Motoru abd malı olduğu ve izin verilmediğinden yurtdışına satışı gerçekleşmedi ama hala palavra hala gaz peşindeler. Ne de olsa yiyen yandaş ve makarnacı çok...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Cahillik diz boyu ~ 4 yıl önce
Her haberin altına aynı yorumlar. %100 yerli değil motoru ithal filan yazanlar. Hangi firma %100 tasarım ve imalat yapıyor acaba? Ayrıca siz niye boş oturuyorsunuz siz tasarlayıp üretin. Gerçi motorun testleri de başladı ama sizinki çamur atmak olduğundan ne olduğuna bakmazsınız

Yanıtla

Kalan karakter 1000
suud ~ 4 yıl önce
maşaallah

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Yilmaz ~ 4 yıl önce
Ya kardesim Moturunu kendin yapamazsan, disariya ihrac edemezsin. Onun icin Motorun yerli olmasi sart, ayrica bu Helikopter Augusta Westland AW 139 un birazcik degistirilmis hali...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Kpt ~ 4 yıl önce
Türkiye'de imal edilen Fransız, Kore, ABD markalı arabalara binen arkadaşım; konuşurken yerli araç kullanıyorum diyorsun ya; işte bu da öyle bir şey. FIAT'ı Murat yapan bir milletin çocuklarıyız. Ama bu işler böyle başlar, sonra kendin de imal edebilirsin. Şu anda dünyaca meşhur bir çok aracın önemli parçaları Türkiye'de üretiliyor. Uçakların da.
tei ts1400 ~ 4 yıl önce
tei nin ürettiği ts1400 yerli motor bu helikopterde kullanılacak. bu motordan elde edilen birikimlerle tfx uçak motorunun yapımı kolaylaşmış olacak. insansız sihayı yaptık. 5 yıl sonra insansız savaş uçağı göklerde olacak. gümbür gümbür geliyoruz.
Yilmaza Yanit ~ 4 yıl önce
Yahu bilmiyorsunuz uyduruyorsunuz bakin bakalim amerikalilar motoru tamamen kendi mi yapiyor ana lisans kimde? Yapamazsin degil yapmazsin cunku istesende lisans tek ulkede...bos bos konusmayin
BOS KONUSANLARA CEVAP ~ 4 yıl önce
Havacilikta ozellikle helikopter yapiminda ana platformlar ve motorlar belli basli firmalarin elindedir ve lisans almadan yapmazsin ve en onemlisi avioniklerdir...tum dunyads bu boyledir...bi bakin bakalim apache helikopteri nereden almis bunlari yapmis...bilmeden arastirmadan bos bos konusmayin
Türk ~ 4 yıl önce
Boş boş konuşma. Motoru yerli olacak. TEI yerli motorun testlerine devam ediyor. Seri üretime girince yerli motorla uçacak. Ayrıca AW139 ile alakası yok. Bu helikopter AW139'dan küçük bir helikopter.T625 6, AW139 7 tonluk bir holikopter.
Cvp ~ 4 yıl önce
Bir şeyin ülkemizde yapılıyor olması onu bizim yaptığımız anlamına gelmez. Patent kimde üretim yapılacak ekipman, malzeme kimin kim üretilen bu parçaları denetliyor hepsi yabancılar. Ucuz işgücü, vergi muafiyeti, pohpoh ve gazlamak için bizim gibi geri kalmış ülkelerde üretim yapılıyor. Yıllardır uçak yapan boeing, airbus herşeyi yapıyor da bilmem ne parçasını mı yapamayacak? O parçaları bizde 3 kuruşa yaptırıyor sonra uçağı bize bilmem kaç milyon dolar, euro ya satıyorlar ! Bunu göremiyorsanız boşa sallamayın.
a ~ 4 yıl önce
aw139

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Kemal ~ 4 yıl önce
MOTOR MOTOR MOTOR??? Motoru yerli mi? Gerisi zaten sanayide de yapılr...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
patlama ~ 4 yıl önce
yolda yolda yolda seri üretimde yerli motor olacak beğen sende beğen mesende
Mert ~ 4 yıl önce
Ya kardeşim samsung gibi yığınlarca firma da her bir bileşenini tek tek kendisi yapmıyor ki havacılık devi airbus ve boeing de öyle elbet birgün yapılır kullanılır önce imkan olan kısımdan başlıyacaksın patlama be kardeşim oda olur
mert'e ~ 4 yıl önce
samsung,boeing,airbus gibi firmalar niye bazı parçaları dışarıda yaptırıyorlar sence? uçak,motor vs yapıp da dikmenin bilmem nesini mi yapamayacaklar? dışarıda parça yaptırmalarının sebepleri vergi muafiyetleri,ucuz işgücü ve bizim gibi geri kalmış ülkeleri okşamak,gazlamak,yemlemek için anlayın artık.

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000