08 Kasım 2009, Pazar 08:34:21

"DHMİ NE YAPABİLİR?"

Akşam Gazetesi havacılık yazarı Tolga Turgut bu hafta "Havalimanı özelleştirmelerine duty free darbesi" başlıklı yazısını okuyucularıyla paylaşmış. İşte Turgut'un o yazısı...
  • Dhmı para kazanmak icin yuksek fiyata ilahale ediyor.ihaleyi kazananda yuksek fiyatla aldıgı icin aynen zincirleme fiyatları kıracılara yansıtıyor.kıracı olanlarda kirayı ödemek ve kar etmek icin fiyatlara yansıtıyor tabii.ha bu arada olan yolcuya ve calışana oluyor.cünkü hepsi bir şekilde para kazanıyor.üstüne koya koya hemde.yazın personelin sırtından para kazan kış olunca gönder evine 2 3 ay kışında öyle kar et.oh ne güzel herkes parayı personel sayesinde kazansın ee daha sonra güle güle.ne güzel bir düzen be.allah hepsinin önce gözünü sonra midesini doyursun.tabii önce göz.cünkü hepsinin sadece gözü ac.mide 1 ekmekle doyuyorda ama göz nedense bazılarının hic doymuyor.hic ölmeyecekmiş gibi dünyaları istiyorlar.allahtan dünyada ölüm var.
  • Valla kimse bişey yapmasın ne gerek var onlar çatır çatır para kazanırken al DHMİ bunuda senin hesabına yatryorum mu dediler...Kimin başı sıkışsa gelirleri biraz azalsa devletim koş diyor free shopların bu devlete vergi yönünden ne yararı var ben mi yanlış biliyorum kocaman bir hiç hee karları düşünce mağaza küçülteyim masrafı azaltayım demezler çalışanlarına bye bye derler....
  • HAVALİMANLARI ATEŞ PAHASI SU 3 LİRA KOLA 6 LİRA OTOPARK SAATİ 7 LİRA HER YOLCUDAN SEN 15 DOLAR AL ONDAN SONRA KAR EDEMEDİK DE BU ŞİRKETLERİN PROJE FİNANSMANLARI 100 DE 125 ESNEKLİKTE YÜZDE 15 DEDİĞİNİZ RAKAM HİKAYE KARLARINA BAKIN BİRAZDA ZATEN YOLCUYU SOYUP SOĞANA ÇEVİRİYOLAR HAVALİMANINA GİRDİMİ ADAMA KENDİNİ DAMAT GİBİ HİSSEDİYOR ÖNENE GELEN PARA İSTİYOR ANTALYA DAKİ FİYATLAR ALMAN GAZETELERİNE MANŞET OLDU SİZ NEDEN BAHSEDİYORSUNUZ
  • marketlerde 2 liraya satılan dondurmayı 4 euro ya satıp hepimizden zengin olraka gördüğümüz turistleri bile "yuh" dedittiriyorlrsa iyi olmuş. sıraladığınız şirketler uçuk kar beklentilerini makul seviyeye düşürürlerse yolcuya hiç bir şey olmaz. Tolga Bey bırakın artık bu şirketleri korumayı biraz objectif olup "çalışan para kazanır" ilkesini benimseyin. Güya low-cost sabiha gökçen'de ki yiyecek içecek fiyatlarına bakın. yolcular neredeyse aç-susuz uçuyor.

Türkiye'de duty free'lerde en çok satışı yapılan ana ürün kategorileri sigara, içki ve parfümdür. Tümünün limitleri yarı yarıya düşmüş vaziyette. Havalimanı ihalelerine teklifler hazırlamış biri olarak işletmecilerin hesaplarının yüzde 15 civarında şaşacağına eminim.

Geçtiğimiz haftalarda Gümrüklerden Sorumlu Devlet Bakanlığı, sınır kapılarındaki gümrüksüz eşya satış mağazalarından yapılan sigara, içki, parfüm ve çikolata alışverişlerindeki limitleri kısıtlama kararı aldı. Böylece özellikle havalimanı terminalleri hatta kara sınır kapıları özelleştirilmesi kapsamında işletme hakkını kazanmış firmaların tüm hesapları alt-üst olmuş durumda. Zira yap-işlet-devret veya işlet-devret modeliyle yapılan ihaleler kapsamında, söz konusu şirketler en büyük gelir kalemleri arasında duty free mağazalarından elde edilecek gelirleri belirlemiş ve bu öngörüler sayesinde taahhütte bulunmuşlardı.

Uygulamayı takiben konu ile ilgili farklı gazetelerde çeşitli haber ve köşe yazılarına yer verildi. Hatırlayacağınız üzere biz bu konuyu daha ilk sinyalleriyle, 24 Şubat 2008 tarihindeki 'Duty Free Gelirleriyle Tehlikeli Oyun' başlıklı yazımızda ele almıştık. Herhalde konunun önemini pek anlatamamışız ki hükümet yine yapacağını yaptı.

Bir taraftan yıllar öncesinde başlatılmış projelerin neticelenmesiyle tüm kredi ve başarı payesini kendi hanelerine yazdırıyorlar, diğer taraftansa özellikle sigara ve içki hususuna olumlu bakmadıkları için havalimanı/terminal ve duty free işletmesi şirketlerinin gelirleriyle oynuyorlar.

Bu konuda ayrı bir parantez de konunun direkt muhatabı olan firmalara açmak gerekiyor. Mevzunun geleceği boyut neredeyse 2 yıldır belliyken önlem almak adına birlik olup lobi yapmadılar. Netice itibarıyla kanun değişip gerçekten gelirler düşünce hepsi soluğu DHMİ'de aldı. Türkiye'de duty free'lerde en çok satışı yapılan ana ürün kategorileri sigara, içki ve parfümdür. Tümünün limitleri yarı yarıya düşmüş vaziyette. Havalimanı ihalelerine teklifler hazırlamış biri olarak havalimanı işletmecilerinin hesaplarının yüzde 15 civarında şaşacağına eminim.

Peki, eğer bu kanun değiştirilmezse ne olacak? TAV, IC-Fraport, ATM ve ISG gibi ilgili şirketlerin hepsi proje finansman kredilerini re-finanse etmek zorundalar. Eğer DHMİ anlaşmaları müsaade ediyorsa otopark fiyatları, ofis kiraları, yiyecek-içecek fiyatları, kontuar kiraları ve diğer gelir kalemlerinde zam yapma zorunlulukları oluşacak. Bu durum havayollarını, terminal içi kiracı şirketleri zor durumda bırakacak ve dolayısıyla yolculara yansıyacak. Acaba bu değişikliği yapan veya yapmak zorunda bırakılan ilgili kurum bürokratları bunu hesaba kattılar mı?

DHMİ NE YAPABİLİR?

Bu konuda dilerim ki DHMİ, havalimanı ve duty free işleticilerine hak veriyor ve bu konuda pro-aktif olmayı düşünüyordur. Aksi halde tüm sektör negatif etkilenecek, üstelik güven duymayacakları için yabancı kuruluşların ülkemizdeki havalimanı ihalelerine katılması baltalanacaktır. Hükümet yetkilileri bu konuda AB'yi değil, İngiltere, ABD, Singapur, BAE, Tayland ve benzeri ülkeleri model almalıdır.

Havalimanlarında artık havacılık gelirlerini artırmak çok zorlaşmış, herkes havacılık dışı ticari gelirleri artırmak için yenilik peşindeyken, biz, müşterisi olan ana gelir kalemlerimizi de yok eden bir tutum içindeyiz. Türk sermayeli işleticilerimiz daha fazla büyüsün diye çabalamak ve daha esnek çözümler aramak yerine kendi ayağımıza kurşun sıkıyoruz.

Kanımca DHMİ ivedilikle bu hususta gerekirse yukarıda adı geçen ülkelere ekipler göndererek araştırma yapmalı ve bu çalışmalar sonucunda Gümrüklerden Sorumlu Devlet Bakanlığı veya Başbakanlığı ikna etmelidir.

Lufthansa üçüncü çeyrekte kâr açıkladı

Dünyanın önde gelen mega havayollarından Alman Lufthansa grubundan yapılan açıklamaya göre, yılın üçüncü çeyreği beklenilenden daha kârlı geçmiş gözüküyor.  Geçen yılın aynı dönemine göre net kârları yüzde 24 artarak, 184 milyon Euro olarak gerçekleşmiş durumda. Dow Jones tahminleri yılın üçüncü çeyreğinde Lufthansa'nın 15 milyon Euro'luk zarar açıklamasını bekliyordu. Ancak altını çizmek gerekir ki kârlılık artmasına rağmen geçen yılın aynı dönemine göre Lufthansa'nın satış rakamlarında yüzde 9,4'lük bir düşüş söz konusu. 

IATA (Uluslararası Havayolları Birliği) tahminlerine göre havayollarının 2009 yılında toplam zararları 11 milyar Dolar'ın üzerinde gerçekleşecek. Bu zarar tahmininin en büyük iki nedeniyse talep azlığı ve petrol fiyatlarının artış trendine girmiş olması. 

Hatırlanacağı üzere Standart Poor's ve Moody's gibi önde gelen şirket değerlendirme kuruluşları, özellikle Avusturya Havayolları ile İngiliz BMİ Havayolu'nu aldıktan sonra Lufthansa'nın notunu düşürmüş, havayolu da nakit akışını düzeltmek amacıyla gider kalemlerini ertelemek yönünde agresif bir programa start vermişti.

Şirket CEO'su Mayrhuber, gelecek üç yıl boyunca uçak ödemeleriyle ilgili 1 milyar Dolar'ın üzerinde bir ödemeyi erteleyeceklerini açıkladı. Sektörde halen gelir anlamında eski günlere dönüş olmasa da, talep düşüşünün artık durduğu yönündeki görüş ağırlık kazanmaya başladı.

Tolga TURGUT
AKŞAM

"DHMİ NE YAPABİLİR?"

Facebook Yorum

Yorumlar

Misafir ~ 7 yıl önce
Dhmı para kazanmak icin yuksek fiyata ilahale ediyor.ihaleyi kazananda yuksek fiyatla aldıgı icin aynen zincirleme fiyatları kıracılara yansıtıyor.kıracı olanlarda kirayı ödemek ve kar etmek icin fiyatlara yansıtıyor tabii.ha bu arada olan yolcuya ve calışana oluyor.cünkü hepsi bir şekilde para kazanıyor.üstüne koya koya hemde.yazın personelin sırtından para kazan kış olunca gönder evine 2 3 ay kışında öyle kar et.oh ne güzel herkes parayı personel sayesinde kazansın ee daha sonra güle güle.ne güzel bir düzen be.allah hepsinin önce gözünü sonra midesini doyursun.tabii önce göz.cünkü hepsinin sadece gözü ac.mide 1 ekmekle doyuyorda ama göz nedense bazılarının hic doymuyor.hic ölmeyecekmiş gibi dünyaları istiyorlar.allahtan dünyada ölüm var.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 7 yıl önce
Valla kimse bişey yapmasın ne gerek var onlar çatır çatır para kazanırken al DHMİ bunuda senin hesabına yatryorum mu dediler...Kimin başı sıkışsa gelirleri biraz azalsa devletim koş diyor free shopların bu devlete vergi yönünden ne yararı var ben mi yanlış biliyorum kocaman bir hiç hee karları düşünce mağaza küçülteyim masrafı azaltayım demezler çalışanlarına bye bye derler....

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 7 yıl önce
HAVALİMANLARI ATEŞ PAHASI SU 3 LİRA KOLA 6 LİRA OTOPARK SAATİ 7 LİRA HER YOLCUDAN SEN 15 DOLAR AL ONDAN SONRA KAR EDEMEDİK DE BU ŞİRKETLERİN PROJE FİNANSMANLARI 100 DE 125 ESNEKLİKTE YÜZDE 15 DEDİĞİNİZ RAKAM HİKAYE KARLARINA BAKIN BİRAZDA ZATEN YOLCUYU SOYUP SOĞANA ÇEVİRİYOLAR HAVALİMANINA GİRDİMİ ADAMA KENDİNİ DAMAT GİBİ HİSSEDİYOR ÖNENE GELEN PARA İSTİYOR ANTALYA DAKİ FİYATLAR ALMAN GAZETELERİNE MANŞET OLDU SİZ NEDEN BAHSEDİYORSUNUZ

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 7 yıl önce
marketlerde 2 liraya satılan dondurmayı 4 euro ya satıp hepimizden zengin olraka gördüğümüz turistleri bile "yuh" dedittiriyorlrsa iyi olmuş. sıraladığınız şirketler uçuk kar beklentilerini makul seviyeye düşürürlerse yolcuya hiç bir şey olmaz. Tolga Bey bırakın artık bu şirketleri korumayı biraz objectif olup "çalışan para kazanır" ilkesini benimseyin. Güya low-cost sabiha gökçen'de ki yiyecek içecek fiyatlarına bakın. yolcular neredeyse aç-susuz uçuyor.

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000