13 Mayıs 2013, Pazartesi
Erdal GÜLMEZ
Erdal GÜLMEZ erdalgulmez@airporthaber.com

YENİ HAVALİMANI - YENİ İSTANBUL MU?

 

Merhaba,

İstanbul 3.havalimanı  projesi nihayet ete kemiğe bürünecek gibi gözüküyor. 3 mayıs tarihinde Ankara’da  yapılan ihale ile önemli bir eşik aşılmış oldu.

(Kamu’nun klasik anlayışı, 1 yetkiliyi İstanbul’a göndermek yerine   100 kişiyi Ankara’ya çağırır)

AHL sempatizanı olarak yazımın başında belirtmeliyim ki , 3.havalimanı projesi , yeni İstanbul projesini başlatsaydı   yani eski evlerin  tek tek  kentsel dönüşümünü  yapamıyoruz bu nedenle  kademeli olarak komple şehri kuzeye taşıyacağız dense  ve buna uygun  yapılanma olsaydı o zaman yeni havalimanına  EVET derdim  maalesef böyle olmayacağı  belli olduğundan projeye  mesafeli duruşum devam ediyor (AHL bitişiğinde yer alan Şükrü Balcı Polis Okulu arazisini alan TOKİ’nin  bölgeye konut yapacağı  söyleniyor  bu durumda bölgenin geleceği bu yönde ilerleyecek demektir)

                                                                                       **

İhale  ve katılan / katılmayan gruplar hakkında  ilginç tespitler var öncelikle -bu  tespitlerin çok az bir kısmına yer verebilecek olsam da -bunlar ile başlayalım;

-Dünyanın gözü bu ihalede deniyordu .Ya bu bilgi hatalı ya da dünya devleri çok iyi gözlem yaptı ve doğrudan hiç biri katılmadı. IC grup ve TAV  yabancı ortakları ile katıldı.

- TAV’ın durumu  benim için sürpriz olmadı daha önceki yazılarımı okursanız yabancı ortak sorununa değinmiştim.LİMAK tarafından  ihale sonrası yapılan açıklamalarda projenin ilerleyen safhalarında da yabancı işbirliği olmayacağının belirtilmesi  yabancı istenmiyor tezini iyice güçlendirdi. ATLAS’ın İtalyan ortağı ile birlikte  teklif vermekten vazgeçmesinin sebebi gidişatı  erken görmüş olması diye düşünüyorum.

- LİMAK , SAW’da gösterdiği ticari cesarete oranla bu ihalede daha az risk gördü gibime geldi.    Çünkü   ihale rakamı nereye  çıksa devam edeceklerdi sanırım. Kamu’da  ihalenin milli bir grupta kalması isteği olduğu söyleniyordu  bu nedenle   işi alalım  büyüklerimiz bizi mağdur etmez  inancında olduklarını düşünüyorum.

-LİMAK  ve ortaklarının yurt içi-dışı yaptığı işlere baktığımızda milli politikalara uygun hareket eden  firmalar olduklarını görüyoruz.

-MNG Teknik şirketinin  THY’na satışı sonrası  MNG grubunun bir şekilde güzel işler alacağı tezini savunanların eli güçlendi.

-SAW’ı işleten LİMAK grubunun AHL kapandığında  şehrin  iki havalimanını da işletecek olması LİMAK’ın kar zarar hesabı yaparken  rekabet hukukuna takılmayacak şekilde SAW’ın tarifelerinde artışlar yapabileceğini düşündürüyor. Bunun da en kolay yolu henüz AHL açık iken tarifeleri kademeli artırarak 3.havalimanı devreye girdiğinde taban fiyatları yüksek tutabilmek.

-AHL’nin sadece iş jetleri  için açık tutulacağını düşünmüyorum. Bölgede mevcut imar izni 76 metre rakımı ile sınırlı. Bir kaç iş jeti için bu sınıra mahkum olmak yerine  6 pisti olan yeni meydana tüm uçuşları alıp 76 metreyi  yaparsınız  176  o zaman görün bakın bölgenin rantını. Ayrıca bu çapta bir havalimanı yapacaksınız sonra işadamını yeşilköy’den Karadeniz kıyısına nasıl ve niye taşıyacaksınız doğrudan yeni limanı kullanmak dururken.

-Hali hazırda bölgede yeni yapılan binaların istatistik hesapları mevcut katlarına göre değil  çok daha yüksek binalara göre hazırlanıyor yani bir süre sonra  mania tahdidi  kalktığında katlar yükselecek.

                                                                                           **

Şimdi gelelim ihale ile ilgili bazı  çekincelere;

-          AHL için yaptırılan 3.pist ihale keşif  ücreti  ile hakediş ücreti  çok farklı olmuştu. İhalede öngörülmeyen sorunlar çıktığı söylenmiş ve bütçe çok artırılmıştı. AHL gibi metre metre bilinen dümdüz bir yerde ve sadece bir pist yapmak için  bu  kadar sapma oluyorsa  3.havalimanı  arazisi için  mevcut öngörüler  ne kadar sapacak hep birlikte göreceğiz.     DHMİ, 3.pist ihalesini 29 Aralık 1997 tarihinde 2.5 trilyon keşif bedeli ile yapmış  olmasına rağmen maliyeti 15 trilyonu bulan 3.pist ile ilgili raporda ödeneğin 2.5 trilyon olması nedeniyle keşfin bu rakama uygun tutulduğu iddiaları yer almıştı.

-          3.havalimanı için  1 milyar – 3 milyar metreküp arası hafriyattan bahsediliyor. Bu  şekilde olursa  10 -30 milyar usd  hafriyat maliyeti demektir oysa  inşaat için öngörülen  toplam rakam 10 milyar euro civarında. Burada da yukarda  bahsettiğim sorunları yaşamayız umarım.     Bu sefer sapma  olursa  rakamlar çok büyük olduğundan  telafisi   kolay olmaz.

 

-          DHMİ , 19 ekim  1998 tarihinde AHL  özel hangarları  için ihale yapmış ve  sözleşme sonrasında  5 gün içinde hangar arazisini  kiralayan firmaya  teslim edeceğini , 10 ay içinde de apron ve taksi yollarını bitireceğini taahhüt etmişti. Sonuçta araziyi 543 gün gecikmeli  teslim etmiş , apron ve taksi yollarını ise 3 yıl sonra bitirebilmişti. (mutlaka gerekçeleri vardır fakat  sonuç bu şekilde oldu)

 

-          Süre ile ilgili çekinceler , coğrafi  konumumuz büyük avantaj fakat bugün  Dubai gibi suni bir  şehir bile şu an en büyük hub olabiliyorsa coğrafya avantajı da bir yere kadar.                 Lufthansa’nın  finans sorunlarının temel sebebi  uzun hatlarda zayıf olması. Bu nedenle  uzun hatlara iştahı biliniyor bunu Frankfurt veya Münih üzerinden veya  Condor üzerinden yapamaz, alternatifler için  boş durmadıkları da kesin. Kıbrıs Rum kesimi ile işbirliği ile kıbrısı HUB yapması bizim için ciddi risk. Ayrıca  DOHA gibi 2. bir Dubai riski de var. Bu şartlar altında  yeni havalimanı için   4 yıl  bile uzun bir süre hele birde bu süre uzarsa…

-          Çevre… Bkz.ÇED  raporu ( bu konuya girersem yazı çok uzar )

-          Finans , bu konuda sorun olacağını düşünmüyorum. 5’li grubun her biri  ; dünya’da bu kadar yatırımcı fon ve ucuz kredi varken  üstüne düşeni  rahatlıkla yapacaktır. Ülkemizin uzun vadeli kredi notunun  BB + ‘ya yükseltildiğini de göz önünde bulundurmakta fayda var.

**

Bu arada benim 3.havalimanı ile ilgili düşüncelerim belli ,daha önceden yazmıştım,özetle;           İhale edildiği şekliyle Karadeniz kıyısına değil Küçükçekmece gölünün uzun tarafını temizleyip tertemiz gerçek bir göl olarak muhafaza etmek, kısa tarafını doldurup arka tarafındaki boş firuzköy arazisi ile birleştirip AHL’nin 4 katı yer elde ederek havalimanı yapmak. Bu havalimanı ile AHL’yi havaray ile birleştirmek ve terminal 1-2 olarak kullanmak.

Avantajları; AHL devam eder israf  olmaz, yeni havalimanı çok kısa sürede faal olur, göl temizlenir ve seaport olarak kullanılır, Marmara bağlantısı olduğu için liman ve marina  yapılır, tren istasyonu bağlantısı var,  E5 ve TEM arasında böylece  deniz,demiryolu ve karayolu havalimanına doğrudan komşu olur alın size müthiş bir Lojistik merkez.

Şehrin kuzey kıyılarının temiz kalması, durusu gölünün temiz kalması , kesilmeyecek ağaçlar vb pek çok ekolojik faydası yanısıra  AHL’nin bilinen rüzgar rejimleri ve lokasyonunun uçuş ekiplerince alışmış olmasından dolayı  uçuş emniyeti  daha iyi olacaktır.

Yazının tamamı için : İSTANBUL 3. HAVALİMANI İÇİN ÇILGIN PROJE

                                                                                          **

Yazıyı çılgın bir tahmin ile bitireyim : Sanıyorum  çılgın projeler birleşecek , kanal İstanbul  durusu gölü ile yeni havalimanı arasından başlayacak ; Sazlıdere barajı –  Küçükçekmece gölü güzergahı ile Marmara denizine ulaşacak.

Saygılarımla.

Erdal GÜLMEZ

NOT: Bu hafta  değerli bir meslektaşımızı  trafik kazasında  kaybettik, hazırlık sınıfından arkadaşımız  olan  THY 777  kaptanlarından Hasan AKTAŞ. Ailesine ve sevenlerine başsağlığı diliyorum. Allah (cc)  rahmet  eylesin.

 

YENİ HAVALİMANI - YENİ İSTANBUL MU?

Facebook Yorum

Yorumlar

bigbird ~ 2 yıl önce
Kafanız güzel heralde..

Yanıtla

Kalan karakter 1000
sinerji ~ 4 yıl önce
Keynes :bir yerde ekonomi durduysa...birkaç işçiye gundelik ve kazma-kurek verip hafriyat yaptırın, demiş.acıkan işçi markete gider ve ekonomi çarkı canlanırmış.öte yandan hükümet IMF'ye borcumuz yok diyor, bir yandan finans kurumlarından (IMFnin türevleri) borç alınıyor..Bu filmin benzerini daha önce avrupalı burjuvalardan borç alıp saray inşaatı yaptıran idarecilerde görmüştük.(örnek,dolmabahçe sarayı)

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000