02 Nisan 2012, Pazartesi
Oya TORUM
Oya TORUM torumoya@hotmail.com
  • İnsansız araçların sadece ordular için kullanıldığını düşünüyordum. Bu kadar geniş alana yayılması yeni ufuklar açtı.
  • Hocam yine gundemi yakaladiniz. Biz de IHA yapacak ve ucuracagiz. Bari ucus kurallari ile birlikte ele alinsa!
  • UAV/UAS lerin hava sahalarını belirleyecekler ama önce bir facia olsun diye bekliyorlar.
  • Bu insansiz ucaklarin casusluk icin kullanildigini duşūnüyorum.

TELE GÖZLER

Konumuz küçük UAV’ler ya da teknik adıyla “Drone”lar.Uçuş ekibi olmadan, kendi kendine uçuş için programlanmış ve uzaktan kontrol edilebilen, hava araçlarına“UAV” Unnamed Aerial Vehicle dilimizde “İHA”İnsansız hava araçları denmekte. Bu araçlar, askeri amaçlara uygun olarak zor, tehlikeli, gizli bilgi toplama, aktarma görevleri gözetilerek üretilmiş ve geliştirilmiştir. Fakat günümüzde askeri amaç dışında kullanım alanları arttığı gibipek çok uygulama alanı da eklenmektedir. UAV’lerinhobby tutkunları olduğu gibi UAV’lerdeneylemciler de yararlanmakta. Örneğin, geçtiğimiz Aralık ayında çok ilginç bir olay yaşandı.

Bilirsiniz Japonya’da balinalar ve yunuslar hunharca öldürülüyor.Japonya, bilimsel amaçlı(!) balina avcılığı adı altında Antartika'da her yıl balina avı gerçekleştirmekte... Bu sözde bilimsel av, aslında tamamen ticari bir senaryo.Bilimsel araştırma avlarından arta kalan balina eti ve balina yağı, hatırı sayılır bir gelir kaynağı... Doğayı koruma örgütü “SeaSheperd” tabiatta sayıları çok az kalan balinaları korumak için yıllardan beri savaşıyor. Balinaların bulunduğu kanalları saptamada UAV’lerden yararlanılmış… Ve Japon balıkçı gemilerine ciddi zararlar verilmişti.

UAV’lerin savunma amaçlı kullanımını yasaklamak için çok sayıda girişim sözkonusu. Fakat hemen karşı tezlerileri sürülmekte.Tabii ki en güçlütez “ülke güvenliği”. Ülke güvenliği sadece dış tehditler değil iç huzuru, refahı, yaşama koşullarını etkileyen hatta yaşama hakkını güvenceye almak olarak tariflenebilir.

Teknolojik gelişmeler özellikle elektro-optik algılayıcılar sayesinde UAV’ler gerçekten çok yararlı araçlar haline gelmiştir. Hem sivil hem de askeri alanda uygulamaları artmıştır. UAV’lerin kullanım alanlarına baktığımızda aşağıdaki başlıkların öne çıktığını görüyoruz.

- Doğal afetlerde tespitler                            - Polis ve kriminal büro
- Haritalandırma, arazi çalışmaları                - Uydu güçlendirme sistemleri
- Arama ve kurtarma                                  - Hava trafik kontrol desteği
- Yangın tespiti ve söndürme faaliyetleri       - Enerji aktarma hatlarının gözlenmesi
- İletişim ve yayın servisleri                          - Çevresel araştırmalar
- Hassas tarım ve balıkçılık                          - Hava kalitesi yönetimi/kontrolü
- Trafik gözleme ve kontrol                          - Ormanların, ekili alanların kontrolü

Avrupa’da bu tip insansız uçuş araçlarını sivil hava sahasında kullanmak şimdilik yasak. Amerika’da da FAA ticari amaçla kullanımı yasaklamış durumda.

Yasaklamaların nedeni ise bu araçların teknolojik yetersizliği ya da güvensiz hava araçları olması değil. Hava sahalarının kullanım kurallarının geliştirilmemiş olması ve daha da önemlisi kişilik haklarının ihlal edilme olasılığının yüksekliği. Bu bağlamda gayrimenkul şirketlerinin arazilerin, bölgelerin hava fotoğraflarına ciddi paralar ödemelerini söyleyebiliriz.

UAV’lerin sivil ve ticari pazarlarda kullanımı ve bunların uçuşlarının düzenlenmesi havacılık sektöründe tartışmaları genişletmiştir. UAV savunmalarının başında diğer araçlara oranlara çok hızlı oluşu, daha az risk taşıması ve ucuz olması. Basit bir polis helikopterinin 1-1,5 mio $’lık maliyetinin yanında UAV’lerin maliyeti çok uygun kalmaktadır.

uAV’lere teknik sorunlar açısından baktığımızda bazı soruların yanıtlarızihinleri kurcalamaktadır… UAV’lerin uçuş sırasında, herhangi bir nedenle yerle irtibatı kesilirse neler olabilir? Otomatik olarak kalkış noktasına mı, belirlenen yedek alanlara mı dönmelidir? Yine,otomatik olarak en yakın açık alana paraşüt açarak yumuşak bir iniş mi yapmalıdır? Hava sahalarındaki diğer sivil ve askeri uçaklara karşı önlemler nelerdir? İnişlerde, kalkışlarda, uçuş sırasında nasıl algılanacak, herhangi bir kazaya nasıl engel olunacaktır? Ayrıca, uzaktan kontrolü mümkün müdür? çevredeki yükseltilere, binalara çarpmaması sağlanabilecek midir? Kuvvetli rüzgâr, fırtına gibi hava olaylarıyla karşılaşması halinde nerelere sürüklenecek, kendisini imha mı edecek, nasıl?

Bunların çoğu “model uçak” büyüklüğünde ve hafif malzemelerle tasarlanmakta… California’da AeroVironment of Monrovia firmasının ürettiği Qube markalı pilotsuz UAV helikopterler 2,5 Kg ağırlığında, bir arabanın bagajına sığacak büyüklükte…Birkaç dakika içinde uçuşa hazır hale gelip, kuş gibi havalanabilmekte. En seri şekilde gökyüzünde gezen gözler haline dönüşebilmekte! Tıpkı kuşlar gibi,Qube ve benzeri, insansız araçlar, uçaklar için tehlike oluşturmaktadır. Bu konunun hafife alınmaması kuralların netleştirilip yaygınlaştırılması gerekmektedir. Kesinlikle bir yüksekliğin altında mesela,“120 metrenin (400 ft) altında uçmalı, havalimanlarınınen az 5 km ötesinde uçurulmalıdırlar” gibi UAV’lerin hava sahalarının tanımlanması beklenmektedir.

Özel bireysel masuniyetin, kişilik haklarının hiçe sayılması da hukuki bir konu olarak gündemi uzun süre işgal edeceğe benziyor. Tıpkı tele-kulaklar gibi tele-gözler de denetimsiz ve kontrolsüz bir şekilde başımıza neler neler açacaklar göreceğiz…(*)

Son söz: Tele-gözlerle de yaşamaya alışacağız!

(*) Tele kelimesi uzak anlamına gelmektedir.



TELE GÖZLER

Facebook Yorum

Yorumlar

Misafir ~ 5 yıl önce
İnsansız araçların sadece ordular için kullanıldığını düşünüyordum. Bu kadar geniş alana yayılması yeni ufuklar açtı.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 5 yıl önce
Hocam yine gundemi yakaladiniz. Biz de IHA yapacak ve ucuracagiz. Bari ucus kurallari ile birlikte ele alinsa!

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 5 yıl önce
UAV/UAS lerin hava sahalarını belirleyecekler ama önce bir facia olsun diye bekliyorlar.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 5 yıl önce
Bu insansiz ucaklarin casusluk icin kullanildigini duşūnüyorum.

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000