10 Ocak 2011, Pazartesi
Sefa İNAN
Sefa İNAN sefainan@gmail.com
  • sayın inan yaptıgınız tespitler dogru.sky bunları düşünmüştür elbet.mesela confort sınıfı koltuklar,uçuşta ikram verilmesi.rakiplere göre anti tezler oluşturuyor.zaman içinde göreceyiz.teşekkürler.saygılar...
  • KİŞİLER YARATIR ARKADAŞ .....SİZE AÇIK OLARAK ARKADAŞ YAZMIŞ ...YANLIŞ DEĞİL .DEME ŞANSINIZ YOK İSE BIRAKIN ...ALLAHA EMANET OLMAYA BAKIN SİZLER ARTIK EMEKLİSİNİZ..O ZAMAN KONUŞACAKTINIZ...
  • İNSANLARIN AKLI BAŞINA EMEKLİ OLDUKTAN SONRA GELMİYOR. SADECE ORTAM VE ŞARTLARIN DEĞİŞMESİ VE GELİŞMESİ SONUCU AKIL VE DÜŞÜNCELER DE BUNA PARALEL DEĞİŞİYOR VE GELİŞİYOR. KABUĞUNUZDAN DIŞARI ÇIKTIĞINIZDA HERŞEYİN DÜŞÜNDÜĞÜNÜZDEN ÇOK ÇOK FARKLI OLDUĞUNU GÖRÜYORSUNUZ. BİZLER DE ÇOK ÇALIŞTIK ÇOK ŞEYLER YAPTIK AMA KISIR DÖNGÜLERDEN DOLAYI ÇOĞU ŞEYLER DE YAPILAMADI. ŞİMDİ DİYORUZ Kİ BÜTÜN İYİ NİYETİMİZLE ŞU ANDA DAHA İYİ İMKANLAR VAR, ŞUNLAR ŞUNLAR YAPILIRSA, GELİŞMELER DAHA SAĞLIKLI VE EMNİYETLİ OLUR. BÜTÜN AMACIMIZ BU. TABİ SÖYLEDİKLERİMİZ HERKES TARAFINDAN DOĞRU ANLAŞILAMAYABİLİR. BUNA DA SADECE SAYGI DUYABİLİRİZ. ÜMİT ÇENDEK
  • BURADAN YAZIP BIRAKACAĞIM..ACABA SN ÜMİT ÇENDEK GEÇMİŞTE BAŞKA BİR DEVLET KURULUŞUNDAMI ÇALIŞIYORDUDA EMEKLİ EDİLDİKTEN SONRAMI AKLINA GELMİŞ..NEDEN KENDİ DÖNEMİNDE BÖYLE BİR GİRİŞİM YAPMAMIŞ..BUNUN CEVABINI VERMESİ LAZIM..ODA BU MESLEĞİN 1986 YILINDA İSTAIR ÖZEL SEKTÖR UÇUŞLARA BAŞALDIĞI ZAMAN ORTAYA ÇIKTI YOKSA YAPMIŞ OLDUĞU SHGM ADINA BİR YENİLİK VARMIDIR..YAZSIN OKUYALIM..AYRICA SON OLARAK YAZDIM LÜTFEN YAYINLARMISIN ARKADAŞIM...ESAS KURT LAR BUNLAR SOFRALARI DARALINCA TEKNİSYENLİK YAPMAYA BAŞLAYACAKLAR..AKILLARI SIRA..

SKY KURTLAR SOFRASINDA...

Anımsarsınız, 6 Eylül 2010 tarihinde; “Dikkat edin, fena dayak yersiniz..!” başlığı ile bir yazı yayınlamış ve iç hat uçuşlarına girecek olan şirketlerimizi dikkatli olmaları için uyarmıştım.

Ancak, bu uyarım Turkuaz cephesinde bir işe yaramamış olsa gerek; istenmeyen oldu ve bu şirketimizin bugünkü durumunu hepimiz biliyoruz.

Yolculuklarında havayolu seçimi yapan insanlar, şimdi Turkuaz şirketinin yaşadığı olumsuz gelişmelerden sonra, “sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer” örneğinde olduğu gibi, şirket  seçimi yaparken, iç hatlara yeni giren şirketlere temkinli yaklaşacaktır.

Kuşkusuz, kamuoyu bir havayolu şirketini, ancak iç hatlarda kendilerine hizmet verdiğinde tanıyabiliyor. Sokaktaki insanlara sorulsa ve bana “5-6 tane havayolu şirketi sayar mısınız?”  deseniz (Türkiye’de yolcu taşımacılığı yapan 11 havayolu şirketi varken); THY-Pegasus- Onur-Atlas-Anadolu Jet ve Sun Express yanıtını alırsınız. Bu şirketlerimizin daha çok tanınmasının başlıca nedeni, iç hatlarda düzenli olarak tarifeli sefer yapmaları  ile her zaman göz önünde bulunmalarıdır. Kısaca; prestij açısından iç hatlarda uçmak gerçekten önemli.

Ayrıca Türkiye’deki yolcu profiline baktığınızda, Avrupa veya Amerika’daki gibi; Uzun yıllara dayanmış bir ucuş kültürü göremezsiniz. Türkiye’de düne kadar elit tabakanın ulaşım aracı olan uçakla yolculuk, bu günlerde,  Sayın Binali Yıldırım’ın dediği gibi; alt yapı yani istim arkadan gelsede “halkın yolu” olmuş durumda. Bu nedenle, havayolu şirketinin; kendisinden kaynaklanmayan hava koşulları,uçuş öncesi kontrolde görülebilecek arıza, havalimanının kendi yetersizliklerden kaynaklanan geçikmeler ve uçağın geldiği yerdeki rötarının, yeni sefere yansıması gibi geçikmeler konusunu yolcuya anlatmak zor. Hala AHL’yi THY’nin, SAW’ı da Pegasus’unmuş gibi düşünen bir kitlenin olduğunu da unutmayalım.

Yazımın başlığındaki “Kurtlar sofrası" benzetmesini, yurt içi tarifeli seferlerle Türk halkına görücüye çıkmaya hazırlanan SKY Havayollarının, kendini güçlü rakiplerine  ve Türk halkına ülke çapında kanıtlayabilmesinin ve bu piyasada "ben de varım" diyebilmesinin zorluklarını vurgulamak açısından yaptım. Çünkü;  İç hatlarda tarifeli sefer yapabilmek, yurt dışına yönelik charter veya wet lease-dry lease uygulamalarına hiç benzemez.

Sky havayolları şimdilik 3 adet B-737-400 ile iç hatlarda uçuşa başlayıp bir 737-400’ini de back-up olarak yedekte tutacağını açıkladı. Bu back-up uçak, olası arıza durumlarında yolcuları mağdur etmemek için yedekte tutulacak demektir. Güzel ve gerekli bir uygulama. Ancak, evdeki hesap çarşıya uymaz söylemini dikkate almak gerekiyor. B-737-400’ler yorgun uçaklardır ve bakım periyodları 737-800’lere göre daha sık gelmektedir. Ayrıca 737-400’lerin bakımlarında, daha çok non-routine item çıkar. Adam/Saat olarak daha çok işyüküne sahiptir ve bakımı daha uzun zaman alır.

 Benim anlamakta zorlandığım; yakıt fiyatlarının bir sene içinde %55’in üstünde zam görerek 95 dolara yükseldiği bu günlerde, 55 lira promosyonel ücretlerle uçmanın mümkün olup olmadığı? Bu 55 lira içersinde %18 kdv+5 lira da DHMI’ye ödeme var. Yani, elde kalan 40 TL.

Uzmanlar; iç hat uçuşlarında bir saatlik uçuş için kişi başı 100 TL kazanç elde edilmesi durumunda ancak karlı olabileceğini savunuyorlar. Şüphesiz SKY Havayolları da diğerleri gibi dalgalı fiyat uygulaması ile ortalamada koltuk başına 100 lirayı geçecek bir politika izleyecektir. Görüleceği gibi çok da karlı bir operasyon olmamasına rağmen, düne kadar wet-lease ve dry-lease uçak vererek kemiksiz et misali kolay ve karlı operasyon yürüten bir takım şirketler bugünlerde eskisi gibi yurt dışından “al uçağını gel gibi” teklifler alamıyor. Çünkü wet-lease piyasasında artık yabancı şirketler de  bu işin kaymağını yemeyi öğrendi.  

Kış ayları şu günlerde iç hatlarda uçan tüm şirketlerimiz için çok zor geçiyor. Özellikle doğu meydanlarımızda kış aylarında yaşanan divert sayılarına baktığınızda, bu zorluğu hemen kavrayabilmek mümkün. Bu hava koşulları nedeniyle farklı meydanlara divert eden uçaklar ve oradan kara nakil vasıtaları ile yolcuları ulaşması gereken yerlere ulaştırma zorunluluğu, havayolunu o seferde zarara sokmaktadır.

Rekabetin olması hem kalite hem de fiyat açısından şüphesiz son derece önemli ve tüketici açısından faydalıdır. Ancak rekabete soyunan şirketlerin, yolcusunu da zorda bırakmaması çok önemlidir. Rekebet etmek deyince aklıma hemen iç hatlara girmek için sıra bekleyen şirketlerimiz geliyor. SKY’ın  start için gün saydığını biliyoruz. Free Bird, iç hatlar izinini almasına rağmen hala beklemede kalıyor.  SAGA ise hala izin bekliyor. Yani kısa bir süre SKY’ın yanı sıra bu şirketlerimiz de rekabetin içinde olacak gibi görünmektedir. Tabii ki, SKY’ı dikkatle izledikten sonra(!)

SKY’ın çizdiği parkurda, rekabet içinde olacağı şirketler; Anadolu Jet-SunExpress ve Pegasus. Bu şirketlerimiz genelde B-737-800’lerle uçmakta olduğundan, SKY ın B-737-400’leri her ne kadar bakımlı ve kabin içi yeni dizaynıyla göz kamaştırsada bu rekabet ortamında yolcu nezdinde açığa düşebilir. 

Düşünüyorum da; Sky gibi prestije önem veren ve yurt dışında başarılı operasyonlar gerçekleştiren bir şirket, acaba, bu sert geçeceği şimdiden belli mücadeleye, en azından ilk aylarda yep yeni B-737-800 veya 900’lerini süremez miydi.   Çünkü bizim yolcumuz hala “uçağın yenisi eskisi olmaz, bakımlısı bakımsızı olur” mantığında bakmıyor ve uçaklarının modeli ve yaşını sorguluyor.

Şüphesiz SKY’ın da B-737-800 hatta 900’ü bile var. Ancak bu uçaklar 189 koltuk kapasiteli olduğundan doldurabilme sorunun yanı sıra Avrupadaki anlaşmalarını  737-800-900 ‘lerle yapmış olabilirler. 

SKY’ın en bu projedeki en büyük avantajı, Sadece Antalya’da konuşlanmış 17 uçağın kış aylarındaki turist yoğunluğunun doğal olarak azalması nedeniyle arz/talep dengesinin bozulması  ve uçak, uçsa da uçmasa da aynı kirayı-personel giderini ve bunun gibi rutin giderleri ödeyeceklerinden zararı hafifletmek ve bunun yanısıra nakit akışı sağlamak olabilir. Bu düşünce de, aslına bakacak olursanız, mantıklı tabii ki...

Burada önemli olan; sadece kış aylarında değil yaz aylarında da ucuş programında eksi değişikliklerde bulunulmamasıdır. Çok iyi irdelenip geriye dönüşü olmayan bir yol bence...

Aslına bakacak olursanız; Pegasusun arkasındaki  Sabancı ismi- Sun Express in arkasındaki THY/Lutfhansa desteği ve Anadolu Jet in arkasındaki THY gibi destekler olmadan, SKY’ın sadece kendine güvenerek bu kurtlar sofrasından ekmek kapmak istemesini takdire şayan buluyorum.

Sonuç olarak; yukarıda yazdığım risklerin mutlaka görüldüğünü düşünerek, SKY’ın yurt dışındaki charter başarılarının kurtlar sofrasında da devam etmesini dilerim.

Malumunuz olduğu üzere, kurtlarla sofraya  oturmadan önce, sofrada konuk mu yoksa yemek mi olduğunuzu bilmek zorundasınız.

NOT/ Bu hafta; www.sefainan.com da eski SHGM Genel Md.Yrd sı ve uçak mühendisi Ümit Çendek’in “Mühendislerde mutlaka lisanslandırılmalıdır” konulu yazısı konuk yazarlar bölümünde olacak. Bunun yanısıra bu haftaki ikinci köşe yazım olan  “Teknik A.Ş Greve mi gidiyor?” yine kişisel blogumda yer almakta.

SKY KURTLAR SOFRASINDA...

Facebook Yorum

Yorumlar Tüm Yorumlar (39)

Misafir ~ 6 yıl önce
sayın inan yaptıgınız tespitler dogru.sky bunları düşünmüştür elbet.mesela confort sınıfı koltuklar,uçuşta ikram verilmesi.rakiplere göre anti tezler oluşturuyor.zaman içinde göreceyiz.teşekkürler.saygılar...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 6 yıl önce
KİŞİLER YARATIR ARKADAŞ .....SİZE AÇIK OLARAK ARKADAŞ YAZMIŞ ...YANLIŞ DEĞİL .DEME ŞANSINIZ YOK İSE BIRAKIN ...ALLAHA EMANET OLMAYA BAKIN SİZLER ARTIK EMEKLİSİNİZ..O ZAMAN KONUŞACAKTINIZ...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 6 yıl önce
İNSANLARIN AKLI BAŞINA EMEKLİ OLDUKTAN SONRA GELMİYOR. SADECE ORTAM VE ŞARTLARIN DEĞİŞMESİ VE GELİŞMESİ SONUCU AKIL VE DÜŞÜNCELER DE BUNA PARALEL DEĞİŞİYOR VE GELİŞİYOR. KABUĞUNUZDAN DIŞARI ÇIKTIĞINIZDA HERŞEYİN DÜŞÜNDÜĞÜNÜZDEN ÇOK ÇOK FARKLI OLDUĞUNU GÖRÜYORSUNUZ. BİZLER DE ÇOK ÇALIŞTIK ÇOK ŞEYLER YAPTIK AMA KISIR DÖNGÜLERDEN DOLAYI ÇOĞU ŞEYLER DE YAPILAMADI. ŞİMDİ DİYORUZ Kİ BÜTÜN İYİ NİYETİMİZLE ŞU ANDA DAHA İYİ İMKANLAR VAR, ŞUNLAR ŞUNLAR YAPILIRSA, GELİŞMELER DAHA SAĞLIKLI VE EMNİYETLİ OLUR. BÜTÜN AMACIMIZ BU. TABİ SÖYLEDİKLERİMİZ HERKES TARAFINDAN DOĞRU ANLAŞILAMAYABİLİR. BUNA DA SADECE SAYGI DUYABİLİRİZ. ÜMİT ÇENDEK

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 6 yıl önce
BURADAN YAZIP BIRAKACAĞIM..ACABA SN ÜMİT ÇENDEK GEÇMİŞTE BAŞKA BİR DEVLET KURULUŞUNDAMI ÇALIŞIYORDUDA EMEKLİ EDİLDİKTEN SONRAMI AKLINA GELMİŞ..NEDEN KENDİ DÖNEMİNDE BÖYLE BİR GİRİŞİM YAPMAMIŞ..BUNUN CEVABINI VERMESİ LAZIM..ODA BU MESLEĞİN 1986 YILINDA İSTAIR ÖZEL SEKTÖR UÇUŞLARA BAŞALDIĞI ZAMAN ORTAYA ÇIKTI YOKSA YAPMIŞ OLDUĞU SHGM ADINA BİR YENİLİK VARMIDIR..YAZSIN OKUYALIM..AYRICA SON OLARAK YAZDIM LÜTFEN YAYINLARMISIN ARKADAŞIM...ESAS KURT LAR BUNLAR SOFRALARI DARALINCA TEKNİSYENLİK YAPMAYA BAŞLAYACAKLAR..AKILLARI SIRA..

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000