17 Aralık 2012, Pazartesi
Tevfik UYAR
Tevfik UYAR tevfikuyar@airporthaber.com
  • İleri ülke aydınları hangi kargaya ne söyleyeceklerinin ilmini yapmışlar ve yalnızca ağzımdaki peyniri değil işe yarayacak neyim varsa almayı biliyorlar. Ülkeme bir gemi satmak, uçak gemisi masrafı yüklemek, her sene soykırımı gösterip milyar dolarlık tüketim maddeleri almaya zorlamak, daha nice psikolojik yöntemler tatbik ederek, bizi hurafetik yöntemlere itmek vs. vs.Uyu Uyu Yat Uyu. Ürettiğini emperyalizme peşkeş çek. Aniden 100 cm.lik hançer batırıyorlr; Vay anam! çığlığı atıyoruz. 9 cm geri çekiyorlar; Hay Allah sizden razı olsun diyoruz. Oysa içeride daha 91 cm'si duruyor, iltihap yapmaya devam ediyor. Uyu Uyu, Uyanınca faldırı fastak mutlu ol....
  • Yılda ortalama 900 saat uçuş yapan biri olarak, boing'in kabinde ki oksijen miktarını arttırmasıyla veya renkli renkli ışıklar koymasıyla bu işin olmayacagını biliyoruz,yazarın dediği gibi sadece kelime oyunu yapılmış bir reklamdan öte gidemez, jet lag 'ın tamamiyle biyolojik saatle ilgili oldugunu bu kadar çok detay ve bilgi veren sizin biliyor olduğunu düşünüyorum. Etkilerininde sizin gibi tabiri caizse' cok uçan insanların anlatımıyla yanlız , sessiz ve sakin bir ortamda uçmakla yok edilemiyeceğini cok defa tecrübe ettim. Bu yüzden de boing firmasıyla bir alakanız oldugu düşüncesinden kendimi alamıyorum. Bir nevi reklam ;) size boing de en güzel jet lag larınızı yaşamınız temennisiyle , Uykusuz geceler...
  • IBM firmasi ilk computer urettiginde koca bir oda buyuklugundeki bu computer i zamanin IBM genel muduru. DUNYADAKI TOPLAM COMPUTER SAYISI 4 U GECEMEZ O DA DEVLET DESTEGI OLURSA diyerek tanitmisti. Bunun gibi yuzlerce ornek var Su anda KOMIK gelen. Yazara katilmiyorum ve muhendis kokenli yazara muhendisligin temel tasinin analitik hayal yetenegi oldugunu hatirlatirim. Imkansiz diye bir sey yoktur, Mars'a gidilmesi planlanan bu yuzyilda jet lag problemi belki "ARTIFICIAL ENVIRONMENTAL FEATURE " teknigi olan cabinler ile cozulecekrir :)
  • Unutmayalim ki 787nin yuksek cabin basinci, ayni zamanda cabin havasinda yuksek oksijen orani, cok onemli bir gelisme. Jet ucaklari ucmaya basladiklari zamandan beri yolcu konforunu artiran en onemli gelisme bile olabilir. Ucak yapan sirketlerin rekabetleri sirasinda, rastgele olarak bazi seyler abartiliyor bazi seyler azimsaniyor. Yuksek basinc konusu bence azimsanitilanlardan. Jatlag az ucanlar icin onemli, sik sik uzunmesafeleri ucanlar icin onemi az bir etki, bu en azindan benim deneyimim. Bana gore en rahat ucus tumuyle karanlik cabinde insanlarin az hareket ettigi, az gurultu yaptigi ucustur, vakit daha hizli gecer. Ikide bir verdikleri kotu yemekler icin isiklari yakan ucak sirketleri, ikide bir pencere perdelerini yukseltip disari bakan yolcularin kendilerine ve baskalarina ne kadar zarar verdigini bilmiyor. Yolculara ne kadar ucakta yanliz olduklari hissini verirseniz, kalabaligi karanlikla saklarsaniz, onlara o kadar rahat bir yolculuk saglarsiniz. En az bu benim icin oyle.

SIRTINIZI KAŞIYAN TEKNOLOJİ

 

Teknolojinin hayatımıza çok şey kattığı yadsınamaz. Hele ki şu ceplerimizdeki aletler yaşam tarzlarımızı epey değiştirdi. Bu kadar çok işlevi bir arada barındırmaları harikulade ve şaşırtıcı. Hatta öyle ki, iPhone ilk çıktığında da espri konusu olmuş, ABD ve İngiltere’de bizdeki  “Olacak o kadar” benzeri programlar duş telefonu olarak kullanılmaktan, sırtı kaşımaya kadar pek çok işlevi barındıran iPhone skeçleri oynamışlardı.

Teknolojinin getirdiklerinin yanında götürdükleri de var… İyiler ve kötüler saatlerce tartışılabilir, haklarında sayfalarca, ciltlerce de yazılabilir… Ama bu yazıda bunu tartışmayı amaçlamıyoruz, bu yazıda “zurnanın zırt dediği” yeri göstermeyi amaçlıyoruz:

Dün Sabah Gazetesi’nde bir haber çıktı. Haber oldukça kısa. Diyor ki:

Katar Havayolları'nın jet-lag'i önleyen Boing 787 Dreamliner uçağı Londra'ya indi. Uçakta zaman dilimleri geçilirken insan vücudunun değişime adapte olamama durumunu önleyen teknoloji bulunduğu belirtildi. Doğa dostu uçakta azaltılmış emisyon, daha az kabin sesi ve daha temiz kabin havası sunulduğu kaydedildi. Tavanı diğer uçaklardan daha yüksek olan 787'nin pencereleri de daha geniş.

Yok artık… Uçakta zaman dilimleri geçirilirken insan vücudunun değişime adapte olamama durumunu önleyen teknoloji…

İnsanın gözünün önüne bilimkurgu romanlarından çıkma şeyler geliyor:

İçeride bir uzay-zaman bükücü var, uzay zamanı hızlandırıyor, bu sayede vücut saati tüm yolculuğu on dakika sürmüş gibi algılattırıyor, ve böylece jet-lag’e uğramıyoruz… Bu mudur?

Yoksa içeride insanların bağlandıkları modüller var ve bu modüller insanın kendi vücut saatine has olmak üzere, düzenleyici hormonlar ya da ilaçlar mı zerkediyor?

Olanı söyleyelim… Olan aslında sadece: “Boeing 787 konforlu bir uçuş sağlıyor”

Jet-lag etkisi aslında biri direkt, biri dolaylı iki etkinin bireşimi.

Birincisi haberde de bahsedilen “zaman dilimleri geçme”den kaynaklanan etki. Sözgelimi, İstanbul’dan gündüz biniyor, 10 saat ABD’ye yolculuk ediyorsunuz, bir iniyorsunuz ki, yine gündüz. Geceye de daha çok var. Oysa vücut alıştığı zaman dilimine bağlı olarak yaşamak ve davranmak istiyor, fakat vardığınız yerde zaman öyle işlemiyor. Tıpkı zaman yolculuğu yaşanmış gibi… İşte bu farkın insanda yarattığı fizyolojik ve psikolojik etkiler direkt olarak Jet-lag’i tanımlıyor.

İkincisi ise şu: Jet-lag’in direkt etkisine maruz kalacak kadar uçmuşsanız, epey uçmuşsunuz demektir. Yani uçaktaki düşük basınçlı, düşük nemli ortamda uzun saatler kalmışsınız, muhtemelen pek hareket edememişsiniz, aynı zamanda canınız da sıkılmıştır. İşte bu durumun yarattığı psikolojik ve fizyolojik etkiler de Jet-lag’e dahil ediliyor. Bence dahil edilmemeli, o ayrı…

Boeing 787’de var olduğu söylenen, 2007 yılından bu yana reklamı yapılan konforlu uçuş teknolojisi, kanımca biraz kelime oyunuyla başarısız bir pazarlama stratejisinin konusu oluyor ve “Jet-lag’i önleyen teknoloji” olarak anılıyor. Fakat bu önleyici sistem, ilave nemlendirme, oksijen takviyesi ve LED lambaların zaman dilimine göre zayıflatılması gibi ilaveler içeren ve jet-lag’in değil ama jet-lag yaşayacak kadar uzun uçmanın sıkıntılarını bertarafa çalışıyor. Dolayısıyla aslında jet-lag’i önlemiyor…

Aslına bakarsanız bildiğimiz teknolojilerden hiçbirisi, zaman algınızı değiştirerek, sizi zamanda yolculuk yapmışçasına rahatsız eden jet-lag hissini engelleyebilirmiş gibi görünmüyor.

Görünen o ki, Boeing ve Boeing 787 kullanıcıları müşteri sayılarını arttırmak için burada kelime oyunu yapıyor. Yabancı ajanslarda ve basın bültenlerinde başlıklar “jet-lag’i önleyen uçak” olarak atılsa da altında tıpkı benim burada yazdığım gibi, aslında ne kastedildiği anlatılıyor. Ama bu haberler Türkiye’ye ithal edilirken aynı özen gösterilmiyor ve sadece başlığa bakıp, bundan da iki cümle haber yazmaya kalkınca konu epey bir şekil değiştiriyor.

Neyse… Darısı sırtımızı kaşıyan uçakların başına…

İyi haftalar.

SIRTINIZI KAŞIYAN TEKNOLOJİ

Facebook Yorum

Yorumlar Tüm Yorumlar (10)

Mohammed Örkın ~ 4 yıl önce
İleri ülke aydınları hangi kargaya ne söyleyeceklerinin ilmini yapmışlar ve yalnızca ağzımdaki peyniri değil işe yarayacak neyim varsa almayı biliyorlar. Ülkeme bir gemi satmak, uçak gemisi masrafı yüklemek, her sene soykırımı gösterip milyar dolarlık tüketim maddeleri almaya zorlamak, daha nice psikolojik yöntemler tatbik ederek, bizi hurafetik yöntemlere itmek vs. vs.Uyu Uyu Yat Uyu. Ürettiğini emperyalizme peşkeş çek. Aniden 100 cm.lik hançer batırıyorlr; Vay anam! çığlığı atıyoruz. 9 cm geri çekiyorlar; Hay Allah sizden razı olsun diyoruz. Oysa içeride daha 91 cm'si duruyor, iltihap yapmaya devam ediyor. Uyu Uyu, Uyanınca faldırı fastak mutlu ol....

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Yazara katılmıyorum diyen kişiye ithafen... ~ 4 yıl önce
Yılda ortalama 900 saat uçuş yapan biri olarak, boing'in kabinde ki oksijen miktarını arttırmasıyla veya renkli renkli ışıklar koymasıyla bu işin olmayacagını biliyoruz,yazarın dediği gibi sadece kelime oyunu yapılmış bir reklamdan öte gidemez, jet lag 'ın tamamiyle biyolojik saatle ilgili oldugunu bu kadar çok detay ve bilgi veren sizin biliyor olduğunu düşünüyorum. Etkilerininde sizin gibi tabiri caizse' cok uçan insanların anlatımıyla yanlız , sessiz ve sakin bir ortamda uçmakla yok edilemiyeceğini cok defa tecrübe ettim. Bu yüzden de boing firmasıyla bir alakanız oldugu düşüncesinden kendimi alamıyorum. Bir nevi reklam ;) size boing de en güzel jet lag larınızı yaşamınız temennisiyle , Uykusuz geceler...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Yazara KATILMIYORUM ~ 4 yıl önce
IBM firmasi ilk computer urettiginde koca bir oda buyuklugundeki bu computer i zamanin IBM genel muduru. DUNYADAKI TOPLAM COMPUTER SAYISI 4 U GECEMEZ O DA DEVLET DESTEGI OLURSA diyerek tanitmisti. Bunun gibi yuzlerce ornek var Su anda KOMIK gelen. Yazara katilmiyorum ve muhendis kokenli yazara muhendisligin temel tasinin analitik hayal yetenegi oldugunu hatirlatirim. Imkansiz diye bir sey yoktur, Mars'a gidilmesi planlanan bu yuzyilda jet lag problemi belki "ARTIFICIAL ENVIRONMENTAL FEATURE " teknigi olan cabinler ile cozulecekrir :)

Yanıtla

Kalan karakter 1000
hey allam ~ 4 yıl önce
Yazar olmaz dememişki, bu şekilde ve mevcut teknolojiyle olmaz demiş.Yoksa kendisi de hayal kurmuş zaten.
basinc ve diger konular ~ 4 yıl önce
Unutmayalim ki 787nin yuksek cabin basinci, ayni zamanda cabin havasinda yuksek oksijen orani, cok onemli bir gelisme. Jet ucaklari ucmaya basladiklari zamandan beri yolcu konforunu artiran en onemli gelisme bile olabilir. Ucak yapan sirketlerin rekabetleri sirasinda, rastgele olarak bazi seyler abartiliyor bazi seyler azimsaniyor. Yuksek basinc konusu bence azimsanitilanlardan. Jatlag az ucanlar icin onemli, sik sik uzunmesafeleri ucanlar icin onemi az bir etki, bu en azindan benim deneyimim. Bana gore en rahat ucus tumuyle karanlik cabinde insanlarin az hareket ettigi, az gurultu yaptigi ucustur, vakit daha hizli gecer. Ikide bir verdikleri kotu yemekler icin isiklari yakan ucak sirketleri, ikide bir pencere perdelerini yukseltip disari bakan yolcularin kendilerine ve baskalarina ne kadar zarar verdigini bilmiyor. Yolculara ne kadar ucakta yanliz olduklari hissini verirseniz, kalabaligi karanlikla saklarsaniz, onlara o kadar rahat bir yolculuk saglarsiniz. En az bu benim icin oyle.

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000