02 Şubat 2015, Pazartesi
Murat HERDEM
Murat HERDEM mherdem@airporthaber.com
  • "dhmi elektronik yapamadi" cümlesi yanlış olmuş.Bir firmaya verilmiş projeyi teslim almadan DHMİ elektronik ne yapabilir?Selex zaten kaçmak için bahane arıyor.DHMİ elektronik müdahale etsin, sonra çalışmayan sistem için çalışıyordu DHMİ elektronik bozdu denilsin.
  • İtalyanlar yapamadi dhmi elektronik yapamadi yapildigi kadar haydi gecin yapin diycekler kontrolor napicak cani cikicak yuzlerce trafikle kafayi yiyicek
  • Türkiye Genelinde 10 ADET Devlet Meteo.İşleri Hava Radarı bulunmaktadır.Ki Bu Radarlar Terminal -Doopler Radar uyumludur.Yapılması gereken DHMİ görüşüp veya bir protokolle koordinasyon sağlayıp birbirlerinden hizmet satın almaktır. Ancak ne yazıktır bu iki kurum meseleyi (Yetki Kimde ! ) deyip işi kilitlemektedir. Dolası ile Terminal Sahası içersinde C.B & TCU Aktivitelerini /Lightining Strike ( Şimsek Çakmalrını ) Tehlikeli Hareketleri Kontrolörün İzleyip Uçakları Uyarması Sadece hayal olur...Ha Unutmadan Bu sistem yaniT- D.Radar Sadece A.B.D üssü ADANA /iNCİRLİK Vardır. Kontrolerden Talep edildiği takdirde Ayırım hizmeti (Radar Vektörü ile birlikte ) verilebilir.Ulemaya duyrulur...
  • Haberde birkaç yanlış var sanki. Öncelikle şirkete 1 kuruş para cezası kesilmedi diye biliyorum, hatta tam tersi işi bitirirse ödül verileceği söyleniyor. İkincisi met radarı ne şartnamede ne imzalanan sözleşmede ne de şirketin gündeminde var. Üçüncüsü smart kullanılmaya başladığında ben en az 3 ay uçmamayı düşünüyorum, biraz Kervan yolda düzülür mantığıyla geçiş yapılacak gibi, umarım bir emniyetsizlik yaşanmaz, yine de dediğim gibi ben uçmayı düşünmüyorum.

PİLOTLAR VE KONTROLÖRLER ONU İSTİYOR

Türkiye hava sahasının tek merkezden yönetilmesini sağlayacak SMART projesinin  ihalesi 9 yıl önce yapıldı. İhaleyi önce Fransız Thales aldı. Sonra ihale iptal edildi. İkincisi yapıldı, o da iptal edildi. Ve üçüncüsü.... O ihaleyi, ilk iki ihalede eksiklerini tamamlayan İtalyan Selex firması kazandı.

İtalyan Selex firmasını o dönem biz tanımıyor olsak da DHMİ çok iyi tanıyordu. Çünkü aynı Selex, 1990'lı yıllarda Türkiye Hava Trafik Radar Kaplama projesini gecikmeli olarak yapan ve bu yüzden DHMİ'ye tazminat ödemek zorunda kalan firmanın ta kendisiydi.

Aradan 20 yıla yakın bir süre geçtikten sonra bugün aynı senaryo, daha kötü versiyonuyla bir kez daha tekrarlandı. İtalyan Selex, 2006 yılında aldığı ihaleyi 2009 yılında komple işi tamamlayarak teslim etmesi gerekirken 2015 yılına gelmemize rağmen sistemi, bir türlü tam haliyle aktif hale getiremedi. DHMİ, tıpkı ilk deneyiminde olduğu gibi gecikmeden dolayı Selex firmasına gün gün para cezası kesti. Ancak gecikme süresi o kadar uzundu ki, ceza üst sınırını aştığı için artık ceza da kesilemez hale geldi!

Projenin hayata geçiriliş tarihleri sürekli ertelendi. 2009'da hizmete girecek proje, her yıl bir sonraki yıla ötelendi.  2010, 2011, 2012, 2013, 2014 derken geldik 2015 yılına... Bugün sistem yavaş yavaş, kademe kademe aktif hale getirilmeye çalışılıyor ancak tam anlamıyla hayata geçirilmesi Şubat ayı sonunu bulacak. Sistemin gecikmesinin bir sebebi de sanıyorum sürekli yeni sistemlerin güncellenen haliyle sisteme entegre edilmesinden kaynaklanıyor.

DHMİ sancılı bir projenin yüzdü yüzdü kuyruğuna geldi. Ancak KKTC ile birlikte tüm Türkiye hava sahasını tek merkezden kontrol imkanı sağlayacak SMART projesinde önemli bir eksiklik bugünlerin en çok konuşulan konularından biri... Hem pilotlar hem de hava trafik kontrolörleri meteoroloji radarının olmamasının uçuş emniyeti açısından ciddi sıkıntıları beraberinde getirdiğini söylüyor.

Smart sistemi ile hava trafiği pratik ve emniyetli bir şekilde yönetilecek ancak en önemli eksiklik ATC'lerin  uçakların kalkış rotası üzerindeki ORAJ bölgelerini görebilmesini sağlayan meteoroloji radarı, maalesef Smart projesinde yok.  . Özellikle İstanbul gibi trafiği yoğun havalimanlarında hava şartları biraz kötüleştiğinde kaçınmalar nedeniyle büyük kargaşalar yaşanıyor. ATC'ler oraj bölgelerini görmediği için uçakların kaçınma taleplerine tam olarak karşılık veremiyor. Dolayısıyla kontrolörlerin, hava trafiğini kontrol kabiliyetleri de zayıflıyor. Bunun sonucu olarak hem uçuş emniyeti açısından riskler ortaya çıkıyor hem de uçaklarda rötarlar yaşanabiliyor.

Meteoroloji radarını normal koşullarda Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün alması gerekiyor. Ancak bu konuda Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün ağırkanlı davrandığını ve uzun yıllardır alınması gündemde olmasına rağmen bir türlü sonuçlandıramadığını biliyoruz. Bu noktada DHMİ'nin devreye girerek sistemin Smart'a entegre edilmesini sağlaması, uçuş emniyeti açısından önem arz etmektedir. Ülkemiz iklim değişikliği sebebiyle eskisine oranla daha çok doğa olaylarına maruz kalmaktadır. Fırtınalar, şiddetli sağanak yağışlar, seller vs...

Meteorolojinin kuracağı doppler radarlar sayesinde, meteorolojik olayların hem yeri hem de yaklaşıp uzaklaşmakta olduğu, yağış miktarları, rüzgar hızları ATC ekranlarında anlık ve renkli olarak görülebilecek.

Smart projesinde öyle ya da böyle uzun gecikmeler yaşandı ancak DHMİ meteoroloji radarı konusunu bir an önce çözmeli. Maliyeti konusunda bir bilgim yok ancak çok yüksek maliyetli bir sistem olmadığını düşündüğüm meteoroloji radarını gerekirse  DHMİ'nin kendisi bile satın alabilir. Çünkü hem pilotlar hem ATC'ler bunu istiyor. Tabi ki uçuş emniyeti de en ivedi şekilde bu sorunun çözümünü gerektiriyor...

Smart'taki gecikmenin kusurları da herhalde meteoroloji radarının kurulmasıyla ancak örtülebilir!

PİLOTLAR VE KONTROLÖRLER ONU İSTİYOR

Facebook Yorum

Yorumlar Tüm Yorumlar (10)

gezi ~ 2 yıl önce
"dhmi elektronik yapamadi" cümlesi yanlış olmuş.Bir firmaya verilmiş projeyi teslim almadan DHMİ elektronik ne yapabilir?Selex zaten kaçmak için bahane arıyor.DHMİ elektronik müdahale etsin, sonra çalışmayan sistem için çalışıyordu DHMİ elektronik bozdu denilsin.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
iPhone Uygulaması ~ 2 yıl önce
İtalyanlar yapamadi dhmi elektronik yapamadi yapildigi kadar haydi gecin yapin diycekler kontrolor napicak cani cikicak yuzlerce trafikle kafayi yiyicek

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Viziter ~ 2 yıl önce
Türkiye Genelinde 10 ADET Devlet Meteo.İşleri Hava Radarı bulunmaktadır.Ki Bu Radarlar Terminal -Doopler Radar uyumludur.Yapılması gereken DHMİ görüşüp veya bir protokolle koordinasyon sağlayıp birbirlerinden hizmet satın almaktır. Ancak ne yazıktır bu iki kurum meseleyi (Yetki Kimde ! ) deyip işi kilitlemektedir. Dolası ile Terminal Sahası içersinde C.B & TCU Aktivitelerini /Lightining Strike ( Şimsek Çakmalrını ) Tehlikeli Hareketleri Kontrolörün İzleyip Uçakları Uyarması Sadece hayal olur...Ha Unutmadan Bu sistem yaniT- D.Radar Sadece A.B.D üssü ADANA /iNCİRLİK Vardır. Kontrolerden Talep edildiği takdirde Ayırım hizmeti (Radar Vektörü ile birlikte ) verilebilir.Ulemaya duyrulur...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Smart ~ 2 yıl önce
Haberde birkaç yanlış var sanki. Öncelikle şirkete 1 kuruş para cezası kesilmedi diye biliyorum, hatta tam tersi işi bitirirse ödül verileceği söyleniyor. İkincisi met radarı ne şartnamede ne imzalanan sözleşmede ne de şirketin gündeminde var. Üçüncüsü smart kullanılmaya başladığında ben en az 3 ay uçmamayı düşünüyorum, biraz Kervan yolda düzülür mantığıyla geçiş yapılacak gibi, umarım bir emniyetsizlik yaşanmaz, yine de dediğim gibi ben uçmayı düşünmüyorum.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
DHMİ ~ 2 yıl önce
SMART ile meteoroloji radarını bağlamak ne kadar doğru onun kararını okuyucular verecektir. Smart rumuzlu arkadaş nerden biliyorsun ceza kesilmediğini? Benim bildiğim firmanın alacağının yaklaşık 1/3'ü ceza kesildi. Bilmiyorsun bari atma...

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000