23 Şubat 2009, Pazartesi
Oya TORUM
Oya TORUM torumoya@hotmail.com

Ne kadar hazırız?

Şubat ayının başında, TBMM Genel Kurulu, Türkiye'nin Kyoto Protokolü'ne katılmasına karar verdi. Bu protokolü imzalayan ülkeler, sera etkisi yaratan gazların salınımını azaltmaya veya bunu yapamıyorlarsa salınım ticareti (Emissions Trading) yoluyla hak satın alma sorumluluğunu da üslenmektedirler. (1)

Protokole göre ulaşım, enerji, istihdam, kaynak yönetimi, atık ve çöple ilgili düzenlemeler, bina kullanımları, depolama vb sistemlerinin değişmesi gerekiyor…

Ulaşım sistemleri içinde havacılığın da yarattığı çeşitli hizmet alanları ile ve diğer ulaşım sistemleriyle birlikteliği açısından önemli bir yeri vardır. Havalimanları oluşturdukları sosyal, ekonomik ve çevre boyutları ile sürdürülebilir büyümeyi yönlendirmekte ve bulundukları kentin “kapı” görevini üslenmektedir. Öte yandan havayolu taşımacılığındaki iş modellerinin değişmesi, trafik yoğunluğunu artırmakta talebin karşılanabilmesi için havalimanları fiziki anlamda zorlanmaktadır. Büyümenin getirdiği fiziksel gelişim ve değişim ihtiyacı havalimanı işletmelerinde iyileştirilme ve sürdürülebilirlik konusunu gündeme getirmektedir.

Sürdürülebilir Büyüme, Sürdürülebilirlik

Kyoto protokolünün kabülü ile sürdürülebilir büyümeye ve sürdürülebilirlik kavramları ile artık daha sık karşılaşacağız. Temel kavramların tam ve doğru olarak anlaşılması ilgili stratejilerin ve uygulamaların etkinliğinin artırılması açısından önemlidir.

Hızla artan dünya nüfusu, doğal çevrenin giderek aşınması, küresel bozulma, çözüm arayışı endişeleri vb işletmeleri örgütlenmeye yönlendirmiştir. Ekonomi, teknoloji, sanayi ile çevre arasında bir dengesizlik vardır. Bir yandan yaşam kalitesi artarken diğer yandan doğa perişan olmaktadır!

Sürdürülebilir büyüme hareketinin temelleri 1987 yılında Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu’nun hazırladığı Ortak Geleceğimiz Raporu ile atılmıştır. Dikkatleri ekonomik kalkınmanın çevreye zarar vermeden sağlanmasına çeken bir kavramdır.

Kavramın esası; doğal kaynakların verimli kullanılması,  atıkların azaltılması, kaynakların geri dönüşümünün sağlanması, gelecek nesillerin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde çevrenin sürekli şekilde korunmasına dayanmaktadır. Sürdürülebilir büyüme sadece çevre koruma değildir. Tüm kaynakların yönetimine ilişkin ekonomik, finansal, ticari ve endüstriyel boyutları olan bir süreçtir.

Havacılık sektöründe durum

Havacılıkta sürdürülebilirliğin giderek önemi artmaktadır, çünkü sektör hızla büyümektedir. Bir yanda artan uçak sayısına bağlı olarak harcanan yakıt miktarı diğer yanda politik faktörler ve uluslararası anlaşamazlıklar, havayolu maliyetlerini artırmaktadır. Havacılık endüstrisi sürdürülebilirlik bağlamında 1970'lerden bu yana öncü olmuştur. Örneğin; uçak motorlarının gürültü düzeyi 20 db azalmıştır. Son 40 yıl içinde yakıt kullanımı %70 oranında düşürülmüştür. Sektör e-dönüşümün öncüsüdür. Yalnız bilet değil, bakım dokümanlarında da kâğıt israfı minimize edilmiştir. Ancak, uçakların rotaları, beklenme süreleri, limanlarda kaybedilen zamanlar, trafik kontrollerinin yetersizliği halâ sorundur.

Sürdürülebilirlik havacılık endüstrisi için en büyük sorun haline gelmek üzeredir. Sektör çevreci ve yeşil örgütlerin sıkı takibindedir. Havalimanlarında hizmet veren tüm işletmeler de dış kaynaklı etkiler ve/veya iç dinamiklerin etkisi altındadır.

Endüstrideki gelişmelerin havalimanlarındaki uygulamalarda da belirgin, ölçülebilir aşamalar kaydedilmesi beklenmektedir.

Sürdürülebilir büyüme kurumsal kültürün bir parçası olmalıdır.

Tüm kurum ve kuruluşların sahipleri, hissedarları, yöneticileri ve tüm çalışanları açısından sürdürülebilir büyüme işlerinin doğal bir parçası ve kurumsal sorumluluk olarak ele alınmalıdır. Kurum ve kuruluşlar aşağıdaki hususlara dikkate uymak durumundadırlar:

     Bireylerin sağlıklı ve iyi bir çevrede yaşama hakkına saygı göstermek,
     Gelecek nesillerin ihtiyaçları için çevresel ve doğal kaynakları sorumluluk bilinciyle kullanmak ve korumak,
     - Doğal kaynakların ve yeryüzündeki biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürekliliğinin sağlanması için gerekli çalışmaları yapmak,
     Çevreyi korumak için standartlar geliştirmek, bu standartlar ve yasal düzenlemelere uymak, 
     Kaynakların kullanımı ve çevre kalitesi ile ilgili bilgileri yayınlayıp kamuoyu ile paylaşmak.

Kurumsal sürdürülebilirlik için kurumların sürdürülebilir büyümenin ekonomik, sosyal ve çevresel boyutları kapsamında denge kurması ve her üç boyutla ilgili çabalarında başarılı olması gerekmektedir.

Anketle farkındalık

Amerika Birleşik Devletlerinin (ABD) kuruluşu olan Transportation Research Board (TRB) tarafından 2008 yılında ABD ve diğer ülkelerde bulunan çeşitli havaalanları için bir anket düzenlenmiştir. Bu anket çalışması, sürdürülebilirlik performansıyla ilgili konuların daha iyi anlaşılması, havalimanlarında sürdürülebilir uygulamaların benimsenmesi ve uygulamadaki engellerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.

Benzer bir çalışma da tarafımızdan hazırlanarak, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürü Sayın Orhan Birdal’ın ve APK Daire Başkanı Zafer Topuz’un desteği ile bizim havalimanlarımızda operasyon yapan havayollarına, yer hizmeti veren kuruluşlara, havalimanı işleticilerine, uçak bakımı yapan kuruluşlara gönderilmiştir. (2) Beklentimiz tüm kuruluşların ankete yanıt vermeleri doğrultusundadır. Konunun DHMİ tarafından destekleniyor olması ilgili kurum ve kuruluşlarda sürdürülebilirlik hareketlerini tetikleyecek ve farkındalık artacaktır.

Elde edilen sonuçları değerlendirerek hem ülkemizde havacılık sektörünün sürdürülebilirlik hazırlılıklarını hem de “2010 Kültür Başkenti İstanbul” için Atatürk Havalimanındaki ve Sabiha Gökçen’deki yaklaşımları diğer havalimanlarıyla karşılaştırmak mümkün olacaktır. 

Havalimanlarında sürdürülebilirlik uygulamaları

Havaalanı sürdürülebilirlik uygulaması geniş kapsamlı bir yaklaşım olup yönetimin sorumluluğunda uygulanabilir çok sayıda ve çeşitli girişimleri içermektedir. Havalimanlarında sürdürülebilir büyüme bileşenleri olarak aşağıdaki faktörler belirlenmiştir:

     - Doğal kaynakların iyi kullanılması ve çevrenin korunması
     Tüm paydaşların ihtiyaç ve isteklerinin sosyal süreç olarak ele alınması
     - Ekonomik büyüme ve istihdam düzeylerinin izlenmesi

Genellikle sürdürülebilirlik uygulamalarının havalimanlarındaki işletmelerin kaynak tahsisi öncelikleri ile çelişebilmektedir. Uygulamaların önündeki engelleri görmek, anlamak ve karşı önlemleri almak ciddi önem arz etmektedir. Anketle bu durumlar soruşturulmaktadır.

Havalimanlarının çoğu, anket kapsamında yer verilen, iklim değişikliği, arazi kullanımı, su, atık, enerji ve gürültü gibi çevresel konulardaki uygulamaların pek çoğunu ilgili düzenlemeler nedeniyle uygulamakla sorumlu bulunmaktadırlar. Bu bağlamda elektrik, yakıt, su, dönüştürülebilir malzeme, kaynak kullanımı, taşımacılık girişimleri ve trafik yoğunluğunun ölçümü vb gibi faktörlerin etkileri için de önlemler almak durumundadırlar.

(1) Bu sorumluluk kapsamında; 2008 ile 2012 yılları arasında emisyonlarını 1990 yılına göre %5.2 düşürme, belirlenen seviyeden fazla salım yapacağını anlayan bir şirketin bir şekilde başka yerlerden, karbon borsası ile “Karbon Kredisi” bulma zorunluluğu vardır. 

(2) Kurumlar kendilerine e-posta ile gönderilen anketleri doldurduktan sonra değerlendirmeleri yapılarak Eskişehir Anadolu Üniversitesi Öğretim üyelerinden Dr.Ayşe Can Küçük Yılmaz tarafından 8. Ulaştırma Kongresine sunulacaktır.

Ne kadar hazırız?

Facebook Yorum

Yorumlar

Misafir ~ 8 yıl önce
Hocam çok teşekkürler... bir sürdürülebilirlik lafıdır gidiyor. bir türlü ne olduğunu anlamamıştım. yine çok net bir şekilde anlattınız. çocuklarımıza, gelecek nesillere bırakacaklarımız diye özetliyorum. doğrumudur?

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 8 yıl önce
Çok önemli bir konu ele alınmış ama dikkatlerden kaçtı. "Sayın" dan daha dikkat çekilmesi gereken sürdürülübilirlik meselesinin getireceği yükler. bu yükler hangi bütçelerle karşılanacak...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 8 yıl önce
Gn.müdür niye sayın , D.başkanı niye sayın değil..( illa birşeyler eleştireceğiz ya )

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000