19 Nisan 2010, Pazartesi
Oya TORUM
Oya TORUM torumoya@hotmail.com
  • Kelebek etkisi teorisi her alan için geçerli. Toplumda hiçbirşey diğerlerinden bağımsız gelişmemektedir. Bir işe girişirken ortamını ve etrafında dolaşanları ele almak kelebek etkisini önceden görmektir. Selim D. Görkem
  • Anka nın cennet kuşu olduğunu sanıyordum. her yazınızdan yeni bir şey öğreniyorum. sağolun. Barış Yüksel
  • Fırsatçılık demekki dünyanın her yerinde var. Belçika , İsviçre bakmıyor. Paranın imanı yok.
  • Tabiat intikam alıyor. Depre, sel, fırtına, volkan. Tabiat kendinden alınanları geri istiyor.

Küllerinden ne doğacak?

İzlanda nire Türkiye nire? Bir yanardağ püskürüverdi. Dünya yepyeni bir krizle, kaosla karşı karşıya kaldı. Globalleşmeyi, karşı duranlara anlatırken hiç zorlanmayacağız artık. Tıpkı kelebek etkisi gibi... Bir kelebeğin Çin’de ya da Amazon Ormanları'nda kanat çırpmasından bize ne denilebilir mi? Bir kelebeğin dünyanın herhangi bir yerinde kanat çırpması, dünyanın yarısını dolaşabilecek bir kasırganın oluşmasına neden olabiliyor. (1)

Hatırlayalım; Kelebek etkisi, bir sistemin başlangıç verilerindeki küçük değişikliklerin büyük ve öngörülemez sonuçlar doğurabilmesi teorisidir. Kanat çırpıntıları bile belli bir süre sonra atmosfe¬rin durumunu tümüyle değişti¬rebilir. Bugün "teori" gerçeğe dönüştü ve kelebeğin kanat sesleri fırtına¬ yarattı. Sadece fiziki değil toplumsal kaotik durumlarda da bu etki yaşanıyor. Teoriye göre fırtına bir kez patladı mı kaosu engel¬lemek mümkün olmuyor.

İzlanda’da patlayan volkan görünürde ilk darbeyi havacılığa vurdu. Ama kelebek etkisi her sektöre yansıyor. Yavaş yavaş sesler yükseliyor. Spordan sanayiiye, iş dünyasından, organ nakline herşey etkileniyor. Kongrelerde olan doktorlarını bekleyen hastalar, organ nakli için organ bekleyenler, ihracat/ithalat ve daha neler neler!

Bu etkiyle yayılan küllerden neler doğacak?

Küllerinden yeniden doğmak

Efsane bizim ankâ dediğimiz diğer dillerde phoenix/kaknus diye isimlendirilen kuş ile ilgilidir. Ankâ güzel fakat acayip bir kuşmuş. Rivayete göre memleketi Hindistan’mış. Uzun, kuvvetli, 360 tane deliği olan bir gagası varmış. O gagadan ney gibi sesler çıkarmış. Bu kuşun eşi de yokmuş; tekmiş! Deliklerden rüzgarın geçmesiyle, gagasının her tarafından başka türlü bir ses çıkar; her sesten de başka bir ezgi duyulurmuş. Bütün kuşlar susar onu dinlermiş. Sesinin güzelliği herkesin aklını başından alırmış. Gözyaşları ise iyileştirici etki yaparmış. Bu kuş tam bin yıl yaşarmış ve öleceği zamanı bilirmiş. Öleceğini anlayıp da kendisinden ümidi kesince çalı çırpı toplar, onları çepeçevre yığarmış. Sonra tam ortasına geçip, binbir çeşit nağmeleriyle hüznünü haykırırmış. Ölüm kaygısını, korkusunu şarkılarına dökermiş. Onun çığlığı karşısında bütün kuşlar, bütün yırtıcı hayvanlar da üzüntüden dermansız, takatsiz bir hale düşüp düşüp ölürlermiş. Ankâ da yorulur, ölüm günü geldiğinde, bir soluk ömrü kalıncaya kadar şiddetle kanatlarını çırparmış. Kanadının şiddetinden çıkan kıvılcımla çalı çırpı alev alır tutuşurmuş. Ölmeden hemen önce de bir yumurta bırakırmış. Kendisi de ateş çevresindeki çalı çırpı tutuşunca yanarmış. Külde bir zerre bile ateş kalmayınca... Küldeki o yumurtadan bin yıl yaşayacak olan yeni bir ankâ doğarmış.

Küllerin gafil avladığı sektörler nasıl yeniden doğacak göreceğiz. Kül ve asit yağmurları nelere neden olacak, acaba senaryolar üretiliyor mu? Bilim adamları yanardağların üzerine kapaklar yapabilecekler mi? Küllerin yayılımı engelleyebilecekler mi?
Ya havalimanları! Durum vahim. Hele olayın hafta sonunu kapsaması, yolcuların karşılarında muhatap bulamamalarına neden oldu. Dertlerini anlatamadılar. İnanılmaz şeyler oldu. Brüksel’de kalan bir arkadaşım isyan ediyordu. Volkan patlamadan önce 80 € gece olan bir otelde kalıyormuş. Dün kendisine gecelik ücretin 130 €’ya çıktığı bildirilmiş. Biz de böyle birşey olsa, hemen şunu yapıştırıveririz: ‘Dünyanın hiç bir yerinde böyle şey olmaz!’ Olmaz olmaz demeyin, olmaz olmaz...

(1) Edward N. Lorenz ve James Gleick
Küllerinden ne doğacak?

Facebook Yorum

Yorumlar Tüm Yorumlar (9)

Misafir ~ 7 yıl önce
Kelebek etkisi teorisi her alan için geçerli. Toplumda hiçbirşey diğerlerinden bağımsız gelişmemektedir. Bir işe girişirken ortamını ve etrafında dolaşanları ele almak kelebek etkisini önceden görmektir. Selim D. Görkem

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 7 yıl önce
Anka nın cennet kuşu olduğunu sanıyordum. her yazınızdan yeni bir şey öğreniyorum. sağolun. Barış Yüksel

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 7 yıl önce
Fırsatçılık demekki dünyanın her yerinde var. Belçika , İsviçre bakmıyor. Paranın imanı yok.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 7 yıl önce
Tabiat intikam alıyor. Depre, sel, fırtına, volkan. Tabiat kendinden alınanları geri istiyor.

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000