25 Ocak 2009, Pazar
Oya TORUM
Oya TORUM torumoya@hotmail.com

Kolay mı “First” uçurmak?

THY’nin “first class” uygulamasına geçişi üzerinde çok konuşuldu. Yakışıklı aktörün yapacağı tanıtım filmi günlerce gündemde kaldı. Ben de düşüncelerimi paylaşmak istedim.

Çalışmama THY’nin üyesi olduğu STAR Alliance üyelerinin first-class uygulamalarını inceleyerek başladım. Hepsinin web sitelerinde gezindim. Belki bir yerlerde hazırı da vardır ama aşağıdaki tabloyu bu gezilerden çıkardım. Karşılaştırma yapmaya kalkınca ne çok araştırma konusu olduğunu gördüm. Kuşkusuz koltuk sayıları, ücretli yolcu değerleri, uçulan kilometre gibi diğer değerlendirme faktörlerini de ele almak gerekmektedir.

Öğrenci arkadaşlar, tez çalışmalarında bir türlü konu bulamazlar. Konu söyleyince de kaynak var mı diye sorarlar. Hazıra konmak isterler! İnternet okyanustan daha zengin… Biz tez hazırlarken, veri toplamak için havayollarının dergilerini bile bulamazken şimdi hepsine birkaç tıkla erişilebiliyor. Yani yapacak o kadar çok araştırma konusu var ki bu araştırmalardan yeni iş modelleri bile çıkabilir.

Biliyorsunuz 1990’lu yıllarda havayolları bir araya gelerek işbirlikleri kurdular. Bu işbirliklerinden bazıları fazla yaşamadı. Bugün STAR, Sky Team ve One World olmak üzere 3 “alliance” var. Bunların 2008 Temmuz verilerine göre yolcu pazar payları Tablo.1 de verilmiştir.

Özetle, 1997 de kurulan STAR Alliance’nin bugün 21 havayolu üyesi 3 de bölgesel havayolu üyesi bulunmaktadır. Ana üyeler; Air Canada, Air China, Air New Zealand, ANA, Asiana Airlines (Kore), Austrian, bmi, EgyptAir, LOT Polish Airlines, Lufthansa, Scandinavian Airlines, Shanghai Airlines, Singapore Airlines, South African Airways, Spanair, SWISS, TAP Portugal, THAI, Turkish Airlines, United, US Airways. Bölgesel üyeleri: Adria Airways, Blue1, Croatia Airlines. Geçtiğimiz yıl STAR Alliance üyesi havayolları 162 ülkede 975 havalimanına 3.326 uçaklı filolarıyla 500 milyona yakın yolcu taşıdılar. 

grafik

First-Class incelemesine geri dönersek Tablo.2’de verilen havayollarının kabin sınıflarına baktığımızda 21 ortaktan, Austrian, LOT Polish Airlines, SAS, South African Airways, Spanair olmak üzere 6’sında first-class uygulaması bulunmamaktadır. Yani %70’inde first uygulaması bulunmaktadır. Yüzünü batıya dönen, havacılıkta batılı modelleri uygulayan THY de, tam 10 yıl sonra, yarışa ikinci kez katılmaktadır.

Değerlendirmeleri ve karşılaştırmaları yaparken elmalar ve armutlara dikkat edilmelidir. Benzer havayollarının birbirlerine göre durumlarına bakılmalıdır. Sayılar ne derse desin verimlik esastır. En basit kuraldır; havayolları uçaklarını mümkün olduğunca dolu, ama ücretli yolcu ile dolu olarak havada tutmak zorundadır.

10 yıl önceki First Class deneyimlerinden mini uyarılar!

Eski bir kabinci ve ikramcı olarak bazı hatırlatmalar yapmak da fayda var gibi geliyor.

First Class gerçekten birinci sınıf işletmecilik gerektirir. Beleşçilere karşı kesin ve kararlı davranılmalıdır. Ama bir de koltukları boş uçurmama meselesi vardır. First-Class yolcunuz yok ama kontuarda yolcu var… Bu durumda yapılacak “up-grade” konusu son derece önemlidir. First koltuğunda oturunca first uygulaması mı beklenecektir! Servis, yiyecek-içecek ikramı, “amenity kitler” ve koltuğun özelliklerinden faydalanma nasıl çözümlenecektir.

First class ı gerçekten birinci sınıf yapan faktörlerin başında KOLTUK BAKIMI gelmektedir. Koltukların tüm (parçaları, assy ve komponentleri) faal durumda olmalıdır. Bakım dışardan göründüğü kadar kolay değildir. Hele şimdi binbir özellik kazandırılmış koltukların bakımı bence ele alınması gereken ciddi bir süreçtir. Yedek malzemeler gözden geçirilmeli ve eksik varsa mutlaka yedeğin de yedeği ile koltuk atölyesinin koltuk deposunda bulundurulmalıdır.

İkram malzemesine gelince… İşin bu tarafında da havayollarını inanılmaz zorluklar bekler.

Yemek takımlarının muhafazası, zimmetlenmesi, özenle seçilmiş maliyeti yüksek, first class malzemelerini beğenenlerin almasının önlenmesi de başlı başına bir derttir!

O en iyi marka şampanya, şarap, viski vb yolcu içmese de sunulacaktır. Çünkü first bir “show” işidir. İçki şişeleri geri dönebilecek midir? Geri dönen şişeler ne olacak nasıl kullanılacaktır?

First ikram malzemesi karşı istasyonlarda da bulundurulacak mı yoksa gidiş dönüş olarak mı yüklenecektir? Örtülerin temizliği ütülü ve apreli kalması nasıl sağlanacaktır? Neyin ne kadar yedeği yüklenecektir? Barın çiçeği nereden temin edilecektir? Daha nice problem var…

Sonuç olarak bunca sorun varsa first uçurmayacak mıyız sorusu akla gelmiş olabilir. Bu ticari bir karardır. First Class markanın tamamlayıcısıdır. Bakım, yer, ikram, uçuş prosesleri birlikte ele alınarak ayrı bir sistem kurulmalıdır.

Tablo

**   Farklı koltuk aralıklarını sınıf içinde alternatif olarak sunuyor.
*** Hizmet farklılıkları ile sınıf içinde sınıf türleri oluşturulmuş.

Kaynaklar:
http://www.airlinequality.com
http://www.staralliance.com

Kolay mı “First” uçurmak?

Facebook Yorum

Yorumlar

Misafir ~ 8 yıl önce
Benimde merak ettiğim konu, ikram malzemeleri nereden alındı. stok tahminlerini yeni ikram şirketimi yaptı, yoksa thy mi

Yanıtla

Kalan karakter 1000
DGRTRAINER63 ~ 8 yıl önce
Oya hn, Uçulan Hatlarda maksimum optimizasyon ve karlılık önemlidir. Amaç B777 ile uçmak değil, amaç FC hizmetini veriyorum diye ortaya çıkmak değil, amaç bunu başardığınızı tüm dünyaya gösterebilmektir. Sn Kotil, 501 uçaklık dünyaya hükmeden bir Havayolu olan Lufthansa ya THY A.O olarak verdiğim hizmetler sizden iyi diyebiliyorsa bu düşündürücüdür. 102 uçaklık filosu, verdiği hizmetlerin kalitesi ( kalite = önce çalışana ve yolcunuza verdiğiniz hizmettir.), uçulan hatlardaki doluluk oranı, uçulan ülkelerin profili, çalışan mutluluğu, çalışanların verdiği verim, teknik bakımlar, teknik stoklarınız v.s sizin havayolunuzla ilgili ipuçları verir. Her gün olumsuz haberleri, istikrarsızlığı ile gündemde olan THY FC da bence sınıfta kalacak.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
First ~ 8 yıl önce
Benim merak ettiğim, THY'nin first class tan zarar veya kar ettiğini kamu oyu öğrenebilecek mi? Tamamen tesadüfi bir işe girişildiği kanısındayım. Krizin göbeğinde 1 yolcuyla uçurmak yazık değil mi???

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000