13 Kasım 2017, Pazartesi
Çetin ÖZBEY
Çetin ÖZBEY cetinozbey@airporthaber.com
  • Çetin Hocam,aklınıza ve ellerinize sağlık. Yine emeği bol ve özenle hazırlanmış bir yazı hazırlamışsınız. Teşekkürler. Geçmişte iş dünyasına ilişkin kitap, yazı, makale vb bulup köşenizde yer verirdiniz. Yakın zamanda yine benzer yazılarınızı okuyabilecek miyiz?
  • Çatin sende biliyorsunki iki milyar euroya AHL nin kapasitesini 90 milyona 2 yıl içinde çılarmak mümkündü... birileri milyarder oldu bu işten başka hiçbirşey konuşmaya gerek yok
  • Tepe yöneticilerine bakarsanız, hepsinin siyasi atama olduğunu göreceksiniz. Sektörle ilgisi olmayan isimler. Dolayısı ile de buraya başvuranlardan ziyade siyasi alımlar olması çok muhtemeldir. Tecrübeleri ne olursa olsun yüksek rakamlar vereceğine de inanmıyorum. Çünkü çalışılacak başka havalimanı olmayacak. Saygılar
  • AÇILIŞ ZAMANLAMASI ve 90 M. YOLCU / YIL KAPASİTESİ : Çeşitli ortamlarda farklı insanların konuşmalarına göre 29 Ekim 2018 yılında açılacak olan 3. Havalimanının iki önemli sorununun masaya yatırılması gerekli. a-Açılış tarihi sorunu : Halihazırda yapılmış olan işler inşai ana kalem ve makine gücü ağırlıklı işlerdir ve önümüz kış , bundan sonraki işler ise ince işler ile havacılık sistemlerinin montajları ve bir bütünlük içinde nihai fonksiyonlarını yerine getirecek şekilde entegrasyonlarıdır. 1 yıl içinde bu işler biter mi ? Sembolik açılış olabilir çünkü bu açılışın da getireceği moral kondisyona bir çok alanda ihtiyaç vardır. b-2018 tarihli açılışta 90 M. /yıl kapasite olur mu : 66 M /yıl üzerinde kapasite ile çalışılan AHL’de 80 ATM /saat gerçekleştirilirken , 3. Havalimanında 90 M /yıl için yaklaşık 106 ATM / saat gereklidir. İlk planlamanın aksine Terminal ve pistlerin bugünkü yerleşimleri yerdeki uçak trafikleri açısından sorun ve zaman kaybı yaratacak görünüyor.
  • Muhtemelen Türkiye'ye gelecek yabancı sayısı değişmez. Fakat uzun uçuşlarda lüks işletmede kendini ağırlatmaktan hoşlanan Afrika ve Ortadoğu vatandaşları geçerken ufak bir para bırakabilir gibi. Kendi vatadaşımızın durumu zaten malumunuz seyahat edecek ne mecali var, ne de vizesi. Hiçbiryere istenmiyor sıradan TC vatandaşı. Hal böyleyken geçmediğimiz köprünün parası gibi öderiz sıkıntı yok. Bu arada, şu an beğenmediğimiz, göze küçük gelen, Atatürk havalimanına dış hatlara gidince hangi ülkedeyim şaşıyorum. Türkten fazla bağlantılı uçan yolcu var. Bu yeni havalimanı sonuçta bu insanlara yapıldı. Lounge'a gir sanki sarayda ziyafet. Fakat herkes yabancı. Onların altını temizleyip bağlayıp göndereceğiz hepsi bu. Bize çok büyük bir kar kalmaz bu tip hizmetçilik işlerinde. Havacılığın havadaki kısmından da zaten biz pek birşey kazanmıyoruz. 3-5 pilot, km, teknisyen evine para götürüyor sözüm yok fakat asıl parayı uçak üreten, petrol satan şirketler vuruyor. Biz ülkemizi bunlara mola tesisi yapıyoruz. Bu işte bir yanlışlık var. Yazık oluyor emeklere. Molacılık bir sektör değildir. Yoldan geçen kazları yolalım şeklinde devlet kalkınma planı yapıyor farkında mısınız?
  • Havalimanı işletmeciliği yapan şirketlerden birisinde teknik departmanda çalışan ve 10 yıldan fazla tecrübeye sahip birisiyim.Şuana kadar IGA insan kaynakları departmanından farklı tarihlerde 3 defa arandım ve 3' ünde de farklı isimler ile görüştüm. Bizzat kendilerinden öğrendiğim; IGA' nın tüm teknik birimlerinde olduğu gibi IK departmanında da çok ciddi bir personel sirkülasyonunun olduğu ve bunun düşük ücretlerden kaynaklandığı şeklinde idi. Yani özetle ben Sn. Çetin Bey ile aynı fikirde değilim. Şantiye döneminde iyi ücret veremeyen İşletöe döneminde hiç veremez. Üstelik İstanbul gibi yaşam maliyetlerinin çok yüksek olduğu bir şehirde.Diğer İşletmeci firmalardaki tecrübeli personel o fiyatlara İstanbul' a gitmez ve IGA ancak düşük ücret ile tecrübesiz personeli çalıştırır ki bu da çok sıkıntılı bir operasyon demektir.
  • kaleminize sağlık...
  • 3. HAVALİMANI: Havayolu ulaşımında ülkemiz adına geliştirilmesi gereken bir proje olmasına rağmen dünyanın en büyüğü gibi sıfat ve yüklenen diğer anlamları ile farklı bir proje haline getirildi. Oysa yakın zamanda dünyanın başka coğrafyasında açılacak başka havalimanları nedeni ile bu sıfatı bitecek. Diğer taraftan mevcut AHL ve SAW havalimanları özelleştirme veya planlı dönem ihtiyaçlarına yönelik (bilhassa hava tarafı ihtiyaçları ) yap-işlet çalışmaları ile dünyada birçok örneği var olan 3'lü şehir havalimanları olarak işlevlerini sürdürürlerdi. Aynı zamanda bu üç havalimanı arasında geliştirilecek olan ulaşım yapıları şehirdeki mevcut trafik karmaşasına da fayda sağlardı . ULAŞIM OLANAKLARI: Görünen o ki açılış tarihine bile politik anlamlar yüklenen bu zaman , başka problemlere de sebep olacak görünüyor. Çünkü alanı kullanacak olan yolcuların erişimlerini sağlayacak alternatif ulaşım yapıları söz konusu tarihlere yetişmeyecek görünüyor. 90 M /yıl kapasite için yeterli mi?
  • Çetin Bey, yeni havalimanina gelmek istemeyen isçiye şirket tazminat ödemek zorunda midir? Bir fikriniz var mi bu konuda
  • İnchon ve Kopenhag havalimanları ile işbirliği içindeler. Modellemeler doğru ama operasyonu farklı bedenlerden yanlış yaparlarsa -ki ihtimal dahili- sıkıntı olur.

Kaliteli Çalışanları IGA’ya Kaptırmamak Ancak Onları Mutlu Etmekle Mümkün.

İstanbul Grand Airport ( IGA ). Havalimanı inşaatı bir süre sonra bitecek. Dünyanın en büyüğü denilen yapıya İsim halen konulmadı. İstanbul 3 . Havalimanı. ( İstanbul Grand Airport ) Tıpkı;  Aşkale ( Erzurum) Grand Otel, Amelot   ( Fransa ) Grand Hotel dendiği gibi. Sanki cami avlusuna bırakılıp çocuk koruma evine teslim edilen bir bebeğe isim koyamayıp ona “çocuk“ diye hitap edilmesi gibi bir şey. Her ne ise bu ara Atatürk açılımı var. Kim bilir belki en yakışanı yapıp İstanbul Grand Airport’un ( IGA ) adını Atatürk Havalimanı koyarlar. Bizler de alkışlarız.

İNGİLİZLER VE BİZ: Öncelikle İngilizlerle ilgili bir anlatımı tekrarlayalım. Avrupa’nın uçak ve yolcu sayısı olarak en büyük havalimanı Heathrow ‘a alternatif bir havalimanını Thames Deltası’na yapma fikrini 5-6 yıl tartışan İngilizler sonuçta bu öneriyi reddederek Heathrow’u büyütüp paralel pist yapma kararını parlamentodan geçirdiler. Parlamentodan yapılan açıklama şu şekildeydi. “Sir Howard Davies, "Havaalanının maliyeti 70 ila 90 milyar sterlin arasında olacaktı. Bu diğer seçeneklerden çok daha pahalı bir çözüm. Kapasitenin artırılması konusundaki ihtiyacımız açık. Ancak dengeli, bütçeye uygun çözümlere odaklanmalıyız" demişti. Herhalde bizim bütçe fazlası ile dengeli ki biz en pahalısını yapabiliyoruz. 

NE KADAR İSTİHDAM GEREKİYOR. Ne kadar doğru bilemiyorum ama bu denli büyük bir havalimanında işletmeci şirketin 30 bin ve tüm fazların tamamlanmasını takiben 100 bin istihdam sağlayacağı söyleniyor. Ben kendimi bildim bileli Sivil Havacılıkta bu denli büyük bir istihdam aranmamıştı.  Şu an için ne kadarını buldular bilmiyorum? İlk dönemlerde yaptıkları açıklamalarda; “ Havalimanı açılış döneminde işletme faaliyetindeki tüm uzmanlık gerektiren Prime Class ve CIP hizmetler, lojistik faaliyetler, mekanik bakım ve onarım birimleri, yangınla mücadele ekipleri, tüm Yer Hizmetleri,  havalimanı terminal işletmecileri, apron görevlileri, bagaj taşıma sisteml görevlileri aranacak. Bunlara ilaveten;  otopark ve vale birimleri, çevre ve doğa ekipleri, yiyecek içecek alanlarındaki tüm kadroların ihtiyaç listesinde yeriş mevcut.  Ayrıca; güvenlik, temizlik ve idari işler gibi kadrolar başta olmak üzere, destek kadrolar olarak adlandırılan muhasebe, iş geliştirme, hukuk, bilişim teknolojileri, kurumsal iletişim, havacılık ve havacılık dışı pazarlama ve insan kaynakları gibi kadrolarda alım yapılacak” denmişti.Şu anda durum mutlak daha netleşmiştir ancak bu konuda yeni bir açıklama yok.

 İST. GRAND AİRPORT (  İGA)  SAYESİNDE SEKTÖR ÇALIŞANLARI 2018’ DE TATMİNKÂR BİR ZAM ALABİLİR Mİ? Sivil Havacılık sektöründeki şirketlerden yapılması muhtemel istihdamın tarafı olacak çalışanların o şirketlerin en iyileri olacağı açık. Şirketler ise haklı olarak söz konusu personelin bünyelerinden ayrılmalarını istemeyecek. Beyaz yakalılardan 200.000 müracaat aldık sözü IGA,  IK sorumlusunundur. Abartı var mı bilemem. Peki; bu beyaz yakalılar sektör dışından mı? Bunların içinde THY’ dan, Çelebi’den, Pegassus’ tan ve diğer şirketlerden kimse yok mu?   İnsanları elde tutmanın tek yolu var malum. O da şirketlerin elinde tutmak isteyecekleri çalışanlarını maddi bakımdan tatmin etmesi. Bu ne zaman yapılabilir? 2018 yılı başında tabii ki.  Kısmen de olsa aynı durum mavi yakalılar için de geçerli?  Şimdiden sabırsızlık gösterip çalıştıkları şirketlerinden şimdiden ayrılanlar olduğu görülüyor. IGA’ ya girenlerin bilgisi de ufak ufak geliyor.  Tabii belirli iş grupları için küçümsenmesi mümkün olmayan maaş farkı var. Çalışanlarına üç kuruş zam yapmamak için her türlü atraksiyonu yapmayı meziyet addeden anlı şanlı şirketlerimizin büyük ve eşsiz yöneticileri şimdi oturup düşünmelidirler. Kendileri gitmeden havalimanı muhitine, Arnavutköy’ e şan ve şöhretleri ulaşmış. Aynen Safaköy, Yenibosna  misali. Oralara gidip bir araştırsalar iyi olur. Parayı veren düdüğü çalar derler ya. Bazılarının düdüğü parayı verse de çalmayacak gibi. Sektör çalışanları arasında  İstanbul 3.Havalimanının sektörü bu açıdan düzene sokacağı düşüncesi yaygın. Artık bizleri, çalışanları istismar edemeyecekler diyorlar. İnşallah diyelim. Seviniriz diyelim Ve de Sivil Havacılık çalışanlarını mutlu görmeyi dileyelim. Bunun içinde dua edelim de Atatürk havalimanı işletmesi 3 başarılı olsun.

YAKINDA OTURMAK TERCİH NEDENİ OLACAK. Türk Hava Yollarındaki son dönemlerimde “ Personel Servislerinin” işverenler için ne kadar büyük bir maliyet olduğunu görmüştüm. Son olarak ta Çelebi Holding’in Avrupa yakasından Anadolu yakasına Ümraniye’ ye taşınması esnasında bu gerçeği bir kez daha yaşamıştım.. Bu konudaki düşüncemi 100.000 istihdamı bünyesinde barındıracak İstanbul Grand Airport’a taşıyınca bu iş yeri için tercih edilecek olan çalışanların çok çok büyük bir kısmının işyerine en yakın yerleşimlerde oturanlardan seçileceğine mutlak gözü ile bakıyorum. Bu işyerine müracaat edecekler bunu mutlak dikkate almalıdırlar. Evet; civardakileri şayet aranan vasıflara da uygunlarsa büyük bir ihtimal ile havalimanı işletmesinin kadrolarına alınacaktır. Vasıfları eşit olan müracaat sahiplerinden yakın da oturanların tercih edileceği mutlak. Bu durumda Çelebi, Havaş vb. şirketlerin yakında ikamet eden çalışan bulmaları zorlaşır. Personel ulaşım gideri hayli fazla olacaktır bu durumda.

İST. GRAND AİRPORT MEKÂNLARI EL YAKAR. ŞİRKETLER MERKEZ ÜNİTELERİ İÇİN HAVALİMANI DIŞINI TERCİH EDECEKTİR.  Havalimanında hizmet verecek olan kuruluşların teşkilatlarının tümünü Sivil Havacılığın merkezi olmasına / olacağına rağmen İst. Grand Airport’a taşımayacakları açık. Tabii ki konu işin maliyet ile ilgili. Eminim ki şirketler Genel Merkezlerini havalimanı dışındaki yakın bir mahalle taşımayı tercih edeceklerdir.

IST. GRAND AİRPORT ‘A TAŞINMANIN MALİYETİ BÜYÜK. Atatürk Hava Limanında operasyonun durdurulmasını takiben ( tabii ki daha önce ) İstanbul Grand Airport’a  taşınacak olan kuruluşlar istihdam adetlerini de artırmak zorunda. Tabii ki apron teçhizatlarını da büyük ölçüde takviye etmelerinin gerekeceği açık.. Evet; havalimanı çok büyük, 76,5 milyon metrekare üzerine inşa ediliyor. Elimde apron yerleşim planı bulunmadığı için teçhizat ve uçağa hizmet götürecek olan sistemin yerleşimleri hakkında fikir yürütemiyorum. Yine de 3 cü Havalimanına taşınmak küçümsenmeyecek bir yatırım gerektirecek. Örneğin Yer Hizmeti Şirketlerinin bu günkü mevcutlarının üzerine ilave 500 personel gerekebileceğini söylemek abartı mı olur? Bilmiyorum. Atatürk Havalimanında işini 1200 kişi ile işini yürüten bir şirketin 3 Havalimanına taşındığı anda daha müşteri havayolları listesine + 1 yazmadan çalışanı 500 kişi artacak. Allah kuvvet versin. Fazla istihdama pek alışık değillerdir. Haydi, bu bir başlangıç diyelim. Ancak hep birlikte dua edelim de hesaplamalar doğru çıksın. Malum Havalimanı çok güzel ve büyük diye İstanbul’a gelecek yabancı ziyaretçi olacağına inanmıyorum. İnsanlar Türkiye’ye gelip gelmeyeceklerine karar verecektir.

İŞTE BUNA İNANAMADIM. BAGAJ DAĞILIM SİSTEMİ.  Bilmiyordum. Daha doğrusu ihtimal vermezdim. Ama dün öğrendim ki, 3.havalimanımızda yolcu bagajlarının dağılımı aynen Atatürk Havalimanında yapıldığı üzere merkezden yapılmak üzere dizayn edilmiş. Kaldı ki, IGA ekibinin dünyadaki büyük havalimanlarını gezdiğini ve tetkik ettiklerini de biliyoruz. Büyük gövdeli uçakların park pozisyonlarına kadar uzanacak bir bagaj dağıtım sisteminin, böylesi geniş bir alana inşa edilmiş terminalde, yapılacak olan bagaj transferinde zaman kaybını minimuma indirmesi ve buna bağlı olarak da hareket halinde olması gereken araç sayısında da büyük bir azalma sağlaması bakımından son derece yararlı olacağı düşünülmeliydi. Eminim ki sistem çalışmaya başladıktan sonra bunun sakıncası görülecek ve bir şekilde düzeltilmesi yoluna gidilecektir.

GARANTİ EDİLEN YILLIK GELİR NE KADAR? 2016 yılında yapılan listelemeğe göre dünyanın en büyük havalimanlarının ve yolcu sayılarının sıralaması aşağıdaki gibi yapılmıştı.



Bu tablonun 2017’ de çok çok büyük bir değişikliğe uğramayacağını düşünüyorum. Sıralamada bir takım değişikliklerin oluşması mümkün tabii. Bu arada dünyada Havalimanları sık sık yapılmıyor. İleriye dönük kaç sene 3 havalimanında hizmet verilmesi planlandı ve ona göre 150 - 200 Milyon yolcu kapasitesi belirlendi bilemiyorum. Ancak bu hususun kapasite hesaplamasında göz önüne mutlak alınmıştır diye düşünüyorum. Ve de bunun lansman sırasında açıklanmamış olmasını da eksiklik olarak görüyorum.

HAVALİMANI GELİRİNİN KONULARA GÖRE DAĞILIMI: Aklımda yanlış kalmadıysa Antalya 2 Dış Hat Terminali için yapılan fizibilite çalışmasındaki kabuller ile işletim sürecinin sonlanmasını takiben elde edilen sonuçlar karşılaştırıldığında bir Havalimanının gelirlerinin toplam gelir içindeki yüzde oranının küçük farklarla aşağıdaki gibi şekillenmesi sanki mümkün görünüyor. Daha sonra aynı konuda başka bir havalimanı için yaptığım sorgulamada bu kabulde küçük farklılıklar görmüştüm. Her işletmenin özelliğine göre bu yüzdelerin değişebileceği açık.  Aviatıon ( % 41 ) – Duty Free ( % 40-41 ) Food and Beverage ( % 6 ) Area Allocatıon (% 6 ) - Advertising ( % 2-3 ) - Carpark ( % 4).   Tabii ki havacılık gelirleri de detaylandırılması da zor bir çalışma değil.

DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ HAYLİ  TERLEYECEK.: DHMI ihalede 12 yıllık yolcu garantisi gelirlerinin toplam tutarını 6,3 milyar euro olarak belirlemiş. İlk sene için verilen garanti 315 Milyon Euro civarında gibiydi aklımda yanlış kalmadıysa. Yıllık gelir bu garantinin altında kalırsa fark işletmeciye ödenecek. İyimser bir  yolcu sayısı tahminiyle  ilk sene için  10- 13 Milyon dolar civarında bir ödemenin  DHMI tarafından işletmeciye yapılacağı  hesaplanabilir.. Tabii ki takip eden senelerde yolcu sayısındaki artış paralelinde bu rakam düşecektir. DHMI her yıl,  işletmecinin gelirinin sözleşmede garanti edilen meblağın altında kalması durumunda farkın kendilerince ödeneceğinin garantisi olarak gelirlerini ipotek edildiği söyleminin doğruluk derecesini bilemiyorum. Havalimanını seçimden önce açma telaşı DHMI’ nin TAV’ a 2019 ve 2020 yılları için gelir kaybı ödemesine sebebiyet vereceğini de tahmin etmek zor olmasa gerek.  

YOLCULARA VE PAYDAŞLARA YANSIYACAK + GİDER: Buna ilaveten Yeni Havalimanının yolculara da getireceği külfet de var. Şu an için Atatürk Hava Limanında Dış Hatlarda hizmet ücreti olarak 15 USD ödenirken, yeni Havalimanında bu hizmet ücreti 20 Euro yanı 23,2 Dolar olarak ödenecek. Bu bedel tabii ki yolculardan çıkacak

Şartnamede terminal iki pistin arasında ve ortasındaydı, öyle anlatılmıştı. Ancak şu anda resimlerde görünen o ki,  iki pist grubu sol tarafta, terminal ise sağ tarafta konuşlanmış gibi. Sonuçta pist grubunun biri terminalden daha uzakta Yanılıyor muyum bilmiyorum ama görünüm bu. Bu durum ilk etap için taksi süresi ve yolların  uzaması anlamına geliyor. Uçakların taxi sürelerinin uzaması tabii ki küçümsenmeyecek bir maliyet. Planlama aşamasında. Havayollarının genel anlamda olsa  da görüşleri mutlak alınmıştır. Buna nasıl uygunluk verdiklerini düşünebilmek mümkün değil.

Hepinizin benden iyi bildiği üzere Atatürk Hava Limanında bazı saat gruplarında uçak hareketlerinin 80’ ne çıktığı görülüyor. Yeni terminalde ise tüm havayollarının beklentisi daha fazla kapasite ve istenen saatte slot alabilme imkânı. Türk Hava Yollarının filo büyütme niyeti açık. Ve de bildiğim kadarı ile belirli saat dilimlerinde 105 civarında hareket olmasının beklendiği bazı ilgililerce ifade ediliyor. Bu konuda yanılmış / yanlış bilgi almış olmayı yürekten diliyorum? Eğer durum böyle ise terminal istediği kadar büyük olsun. Ne fark eder ki?

1912 yılında askeri amaçla açılan ve 1953 yılında uluslar arası statüye kavuşan Yeşilköy Atatürk Havalimanı 106 yaşında. Ve de sorunsuz bir dönem yaşıyor. Tüm sektör ve paydaşların yeni yatırımları henüz amortisman faydalı ömürlerini tamamlamamış durumda. Bu durumda yeni havalimanı için sil baştan herkesin yeni capex ( * ) leri yüklenmek zorunda kalacağı açık. Çalışan, yolcu ve esnaf açısından konuya girdiğimizde kayıplar anlamında  bu zinciri uzatmak mümkün. Bu hesapların karar aşaması öncesinde yapılmış olması gerek ki mutlak yapılmış veya göze alınmıştır.

İST GRAND AİRPORT  3 TÜM TÜRKİYE İÇİN ÇOK ÖNEMLİ.  Evet; Her şeye rağmen ülkemize ve sivil havacılığımıza bir değer katacak olan  İst.Grand. Airport için  yapım ve işletiminin başarılı olması için devletimiz elinden gelen her şeyi yaptı. Projeye kredi bulunması aşamasında bu konuya nasıl destek verildiği düşünüldüğü takdirde DHMI’ nin yaptığı fedakârlığın her türlü takdirin üzerinde olduğu ortada. Şimdi İşletmecilere düşen, nereden daha fazla gelir sağlanacağını çok doğru hesaplayarak buna uygun işletme projelerini hayata geçirecek konulara eğilmek.  Özetle İşletmecilerden beklenen İstanbul 3 Havalimanı  DHMI ve  Türk Halkının omuzlarında zor taşınır bir yük teşkil etmemesini sağlamak..

Milyonluk kapasite, 76,5 Milyon Km2 üzerine kurulu, dünyanın en büyüğü veya büyüklerinden biri, Türkiye’mize yakışır bir Havalimanı. Hepsi güzel. Ancak bahsedilen kapasitenin hakikat olması için ülkemize o miktarda yabancı ziyaretçi gelmesi gerek. Bunu sağlamak ise yalnız Havalimanı yöneticilerinin işi değil. Ülkemizin Turizminin gelişmesi ile yakından ilgili. Son senelerde de yaşadığımız olaylardan da anlaşıldığı üzere Türkiye’mizin dış politikası başta olmak üzere birçok etkeni var bu konunun. Son aylarda MIPIM Türkiye’de yapılacak olan fuarı iptal etti. Gerekçesi Güvenlik. Sonuç olarak yabancılar Türkiye’mize gelme konusunda isteksiz. İnşallah sorunların hepsi ile baş edilir ve de sistem gerektiği gibi çalışır.

HADDİMİ AŞAR AMA YİNE DE BİR ÖNERİ: Lütfen; bir iki uzman personelinizi büyük uluslararası havalimanlarına gönderin ve yöneticileri / çalışanları ile görüşsünler. Ve de Havalimanlarında operasyonun başlangıcında yani İlk adımda ne tür aksaklıklar yaşadıklarını listelesinler. Göreceksiniz ki aksaklıklar birbirinden çok farklı değildir Ve de bu ve benzeri durumlarla İstanbul’da karşılaşılması halinde operasyonun bütünü ile etkilenmemesi için nasıl bir önlem alınması gerektiğini belirleyip bu konuları orta seviyedeki operasyonel yöneticilerle ile paylaşsınlar Geçmişte bunun küçük bir örnek çalışması yapıldı ve hayli başarılı oldu. İlk günlerdeki kötü izlenimi uzun süre silmek mümkün olmuyor Bu raporun kısa bir özetini. Antalya ICF-Airport Genel Müdüründen isteyebilirsiniz. Tabii ki Ist. Grand Airport’un bu çalışmayı genişletmesi ve detaylandırması gerekir. Hatta Sani Şener beyin bu konudaki görüşleri sizler açısından mutlak yönlendirici olacaktır.

( * ) Capex: capital expenditures-sermaye harcamaları) Şirkete değer katan tüm yatırımları içerir. Malzeme işçilik ya da yazılım olması farketmez.Teknoloji yenileme, kapasite - hacim artışı yeni malzeme alımı gibi yatırımların tümü capex olarak ifade edilir. ( Ek Bilgi:  Alınan ürünler o sene içerisinde gider yazılmayabilir ve de yıllar itibariyle amortisman ayırarak gidere kaydedilmesi mümkündür).

Kaliteli Çalışanları IGA’ya Kaptırmamak Ancak Onları Mutlu Etmekle Mümkün.

Facebook Yorum

Yorumlar Tüm Yorumlar (37)

Erdem AYDIN ~ 1 yıl önce
Çetin Hocam,aklınıza ve ellerinize sağlık. Yine emeği bol ve özenle hazırlanmış bir yazı hazırlamışsınız. Teşekkürler. Geçmişte iş dünyasına ilişkin kitap, yazı, makale vb bulup köşenizde yer verirdiniz. Yakın zamanda yine benzer yazılarınızı okuyabilecek miyiz?

Yanıtla

Kalan karakter 1000
CVP Erdem Ayd.. ~ 1 yıl önce
Teşekkürler ediyorum. Site okurları o tür yazılara itibar etmiyor. Buna rağmen isteğinizi bir süre sonra yerine getireceğim. Takibiniz için teşekkür ediyorum. Sağ olunuz.
Çetinciğime ~ 1 yıl önce
Çatin sende biliyorsunki iki milyar euroya AHL nin kapasitesini 90 milyona 2 yıl içinde çılarmak mümkündü... birileri milyarder oldu bu işten başka hiçbirşey konuşmaya gerek yok

Yanıtla

Kalan karakter 1000
İstihdam ~ 1 yıl önce
Tepe yöneticilerine bakarsanız, hepsinin siyasi atama olduğunu göreceksiniz. Sektörle ilgisi olmayan isimler. Dolayısı ile de buraya başvuranlardan ziyade siyasi alımlar olması çok muhtemeldir. Tecrübeleri ne olursa olsun yüksek rakamlar vereceğine de inanmıyorum. Çünkü çalışılacak başka havalimanı olmayacak. Saygılar

Yanıtla

Kalan karakter 1000
CVP İSTİHDAM ~ 1 yıl önce
DEVLETLE BÜYÜK İŞİ OLAN KURULUŞLARIN DEVLETİN ETKİSİNDEN SOYUTLANMASINI BEKLEMEK DOĞRU DEĞİL. ŞU ANDA SEKTÖRDE ÇALIŞANLARIN HAKKINI ALMADIĞI SIKLIKLA İFADE EDİLİYOR. YÜKSEKTEN KASTINIZ NEDİR BİLEMEM AMA, BAZI UNVANLAR İÇİN ÇOK DAHA İYİ , DİĞERLERİNE DE BU GÜNLERİ ARATMAYACAK KADAR FARKLI BİR ÖDEME YAPILACAĞINI TAHMİN VE TEMENNİ EDİYORUM.
BİLENLER ~ 1 yıl önce
AÇILIŞ ZAMANLAMASI ve 90 M. YOLCU / YIL KAPASİTESİ : Çeşitli ortamlarda farklı insanların konuşmalarına göre 29 Ekim 2018 yılında açılacak olan 3. Havalimanının iki önemli sorununun masaya yatırılması gerekli. a-Açılış tarihi sorunu : Halihazırda yapılmış olan işler inşai ana kalem ve makine gücü ağırlıklı işlerdir ve önümüz kış , bundan sonraki işler ise ince işler ile havacılık sistemlerinin montajları ve bir bütünlük içinde nihai fonksiyonlarını yerine getirecek şekilde entegrasyonlarıdır. 1 yıl içinde bu işler biter mi ? Sembolik açılış olabilir çünkü bu açılışın da getireceği moral kondisyona bir çok alanda ihtiyaç vardır. b-2018 tarihli açılışta 90 M. /yıl kapasite olur mu : 66 M /yıl üzerinde kapasite ile çalışılan AHL’de 80 ATM /saat gerçekleştirilirken , 3. Havalimanında 90 M /yıl için yaklaşık 106 ATM / saat gereklidir. İlk planlamanın aksine Terminal ve pistlerin bugünkü yerleşimleri yerdeki uçak trafikleri açısından sorun ve zaman kaybı yaratacak görünüyor.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
CVP BİLENLER ~ 1 yıl önce
BU SENE 65 MİLYON YOLCU İLE KAPANIR GİBİ GÖRÜNÜYOR.İLK SENE AÇIĞI DHMI'NİN KAPATACAĞI MUTLAK. BANA GÖRE AÇMASALAR DAHA İYİ OLUR.ZİRA İLK BAŞTA HATALAR OLUNCA ONU TAKİP EDEN SENERDE SİLMEK HAYLİ ZOR.ÖNÜMÜZDEKİ 10 AYLIK PERİYOTTA YAPILACAK OLAN İŞLERİN DAHA GRİFT OLDUĞU GERÇEK.ASLINDA BU DENLİ BÜYÜK BİR TESİSİN NA TAMAM AÇILMASI BANA GÖRE HATA. HAYIRLISI İNŞALLAH DÜŞÜNDÜĞÜMÜZ GİBİ OLMAZ VE DE HER ŞEY YOLUNDA GİDER.
Bir görüş ~ 1 yıl önce
Muhtemelen Türkiye'ye gelecek yabancı sayısı değişmez. Fakat uzun uçuşlarda lüks işletmede kendini ağırlatmaktan hoşlanan Afrika ve Ortadoğu vatandaşları geçerken ufak bir para bırakabilir gibi. Kendi vatadaşımızın durumu zaten malumunuz seyahat edecek ne mecali var, ne de vizesi. Hiçbiryere istenmiyor sıradan TC vatandaşı. Hal böyleyken geçmediğimiz köprünün parası gibi öderiz sıkıntı yok. Bu arada, şu an beğenmediğimiz, göze küçük gelen, Atatürk havalimanına dış hatlara gidince hangi ülkedeyim şaşıyorum. Türkten fazla bağlantılı uçan yolcu var. Bu yeni havalimanı sonuçta bu insanlara yapıldı. Lounge'a gir sanki sarayda ziyafet. Fakat herkes yabancı. Onların altını temizleyip bağlayıp göndereceğiz hepsi bu. Bize çok büyük bir kar kalmaz bu tip hizmetçilik işlerinde. Havacılığın havadaki kısmından da zaten biz pek birşey kazanmıyoruz. 3-5 pilot, km, teknisyen evine para götürüyor sözüm yok fakat asıl parayı uçak üreten, petrol satan şirketler vuruyor. Biz ülkemizi bunlara mola tesisi yapıyoruz. Bu işte bir yanlışlık var. Yazık oluyor emeklere. Molacılık bir sektör değildir. Yoldan geçen kazları yolalım şeklinde devlet kalkınma planı yapıyor farkında mısınız?

Yanıtla

Kalan karakter 1000
CVP BİR GÖRÜŞ ~ 1 yıl önce
İNŞALLAH TURİZM DE PATLAMA OLUR VE DE YOLCU SAYISI DÜŞÜNEMEDİĞİMİZ KADAR ARTAR. HAVALİMANI İŞLETMECİSİ İÇİN TRANSİT YOLCU İKİNCİ PLANDA ZİRA ONLARDAN ALINAN HİZMET BEDELİ NOKTADAN NOKTAYA UÇAN YOLCUYA GÖRE AZ. EVET HAVALİMANI'NIN BÜYÜKLÜĞÜ TERMİNALİN M2' Sİ İLE DEĞİL O HAVALİMANI'NI KULLANAN YOLCU SAYISI İLE ÖLÇÜLÜYOR. EN BÜYÜK BİZİZ DİYEBİLMEK İÇİN YOLCU SAYISI AÇISINDAN ATLANTA'YI GEÇMEMİZ GEREK.EVET SONUÇTA TÜRK HALKI YİNE BİR ŞEYLER ÖDEYECEKTİR. TAKİBİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER.
Teşekürler ~ 1 yıl önce
İnşallah diyerek işi allaha mı bıraktık yani? :) Bunca para, emek ve toprak aslında üretim sektöründe değerlendirilse daha çok üretim ve istihdam söz konusu olabilirdi. Yoldan geçene hanlar, saraylar yaparak kalkınma olmaz demeye çalıştım ben de. Bakalım bekleyip göreceğiz hepberaber. Yazılarınız ve cevaplarınız için çok teşekkürler.
IGA maaşlar ~ 1 yıl önce
Havalimanı işletmeciliği yapan şirketlerden birisinde teknik departmanda çalışan ve 10 yıldan fazla tecrübeye sahip birisiyim.Şuana kadar IGA insan kaynakları departmanından farklı tarihlerde 3 defa arandım ve 3' ünde de farklı isimler ile görüştüm. Bizzat kendilerinden öğrendiğim; IGA' nın tüm teknik birimlerinde olduğu gibi IK departmanında da çok ciddi bir personel sirkülasyonunun olduğu ve bunun düşük ücretlerden kaynaklandığı şeklinde idi. Yani özetle ben Sn. Çetin Bey ile aynı fikirde değilim. Şantiye döneminde iyi ücret veremeyen İşletöe döneminde hiç veremez. Üstelik İstanbul gibi yaşam maliyetlerinin çok yüksek olduğu bir şehirde.Diğer İşletmeci firmalardaki tecrübeli personel o fiyatlara İstanbul' a gitmez ve IGA ancak düşük ücret ile tecrübesiz personeli çalıştırır ki bu da çok sıkıntılı bir operasyon demektir.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
CVP IGA M.. ~ 1 yıl önce
TABİİ Kİ HER UNVANA FAZLA MAAŞ VERMEZLER. ANCAK İHTİYAÇ DUYULAN VE DE İŞLETME İÇİN GEREKLİ OLAN BİR UNVAN İÇİN ( Kİ O UNVANDA TAHMİNİMCE EN AZINDAN 20-25 KİŞİ GEREKİR ) BİR SEKTÖR ŞİRKETİNDEN AYRILAN BİRİNİ ALDILAR. MAAŞI ESKİ ŞİRKETİNDE ALDIĞININ ( KENDİ İFADELERİDİR ) İKİ MİSLİ. BEN HALEN ÇALIŞTIĞI ŞİRKETTE TEMAYÜZ ETMİŞ, İŞİNİN HEM KARİYER HEMDE DENEYİM AÇISINDAN VASIFLARINA SAHİP BİR ÇALIŞANIMIZIN BU ŞİRKETTE DEĞERİNİ BULMASI GEREKTİĞİNE İNANIYORUM. ŞANTİYE İŞLERİNDE ÇALIŞANLARA VERİLEN MAAŞLAR BELLİDİR. BELLİ SEVİYE O SEVİYENİN ÜSTÜ TATMİNKAR VEYA İYİ ÜCRET, DİĞERLERİ İSE O SEKTÖRÜN STANDART ÜCRETİNİ ALIRLAR.BU DENLİ İDDİALI VE DE İSTANBUL'UN GENEL YERLEŞİMİNDEN UZAK BİR İŞ YERİNİN AYNI ŞARTLARLA İSTİHDAM YAPACAĞINA İNANMIYORUM. İNŞALLAH BEN HAKLIYIMDIR. TAKİBİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDİYORUM.
Sirkülasyon ~ 1 yıl önce
Önemli gördükleri departmanlarda kesenin ağzını açıyorlar. Sistemi çözene kadar. Çözdükten sonra gönderiyorlar. Klasik müteahhit düşüncesi. Bu nedenle ciddi işletmeci gerekiyor.
Sirkülasyon ~ 1 yıl önce
Önemli gördükleri departmanlarda kesenin ağzını açıyorlar. Sistemi çözene kadar. Çözdükten sonra gönderiyorlar. Klasik müteahhit düşüncesi. Bu nedenle ciddi işletmeci gerekiyor.
AIRMAN ~ 1 yıl önce
kaleminize sağlık...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
CVP AIRMAN ~ 1 yıl önce
TEŞEKKÜR EDİYORUM.
DİĞERLERİ ~ 1 yıl önce
3. HAVALİMANI: Havayolu ulaşımında ülkemiz adına geliştirilmesi gereken bir proje olmasına rağmen dünyanın en büyüğü gibi sıfat ve yüklenen diğer anlamları ile farklı bir proje haline getirildi. Oysa yakın zamanda dünyanın başka coğrafyasında açılacak başka havalimanları nedeni ile bu sıfatı bitecek. Diğer taraftan mevcut AHL ve SAW havalimanları özelleştirme veya planlı dönem ihtiyaçlarına yönelik (bilhassa hava tarafı ihtiyaçları ) yap-işlet çalışmaları ile dünyada birçok örneği var olan 3'lü şehir havalimanları olarak işlevlerini sürdürürlerdi. Aynı zamanda bu üç havalimanı arasında geliştirilecek olan ulaşım yapıları şehirdeki mevcut trafik karmaşasına da fayda sağlardı . ULAŞIM OLANAKLARI: Görünen o ki açılış tarihine bile politik anlamlar yüklenen bu zaman , başka problemlere de sebep olacak görünüyor. Çünkü alanı kullanacak olan yolcuların erişimlerini sağlayacak alternatif ulaşım yapıları söz konusu tarihlere yetişmeyecek görünüyor. 90 M /yıl kapasite için yeterli mi?

Yanıtla

Kalan karakter 1000
cvp diğerleri ~ 1 yıl önce
HAVALİMANLARININ BÜYÜKLÜĞÜ TERMİNALİ M2 İLE ÖLÇÜLMEZ HERHALDE. NE ZAMANKİ 100 MİLYON YOLCUYU GEÇERİZ O ZAMAN BAKMAK GERELK. TABİİ O ARADA ATLANTA DA YOLCU SAYISINI ARTIRACAKTIR. ADAMLAR ŞU ANDA 101.5 MİLYONDALAR. ZOR GÖRÜNÜYOR. İNŞALLAH İYİ OLUR. TEŞEKKÜRLERİMLE.
Çalışan ~ 1 yıl önce
Çetin Bey, yeni havalimanina gelmek istemeyen isçiye şirket tazminat ödemek zorunda midir? Bir fikriniz var mi bu konuda

Yanıtla

Kalan karakter 1000
CVP ÇALIŞAN ~ 1 yıl önce
İSTANBUL İLİ İÇİNDE OLAN İŞYERLERİNE TAŞINMA İŞVERENE BÖYLE BİR MÜKELLEFİYET YÜKLEMEZ.ANCAK BUNU DİLLENDİRMEYİN. BEKLEYİN. İŞVERENİNİZDEN BÖYLE BİR TEKLİF GELEBİLİR.
Havalimanı işbirliği ~ 1 yıl önce
İnchon ve Kopenhag havalimanları ile işbirliği içindeler. Modellemeler doğru ama operasyonu farklı bedenlerden yanlış yaparlarsa -ki ihtimal dahili- sıkıntı olur.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
CVP HV.LİMANI ... ~ 1 yıl önce
TABİİ Kİ BU ÇOK ÇOK İYİ. AMA BU HAVALİMANLARINI BÜYÜKLÜK AÇISINDAN IGA İLE MUKAYESE ETMEMEK GEREK. HER HALİKARDA BÖYLE BİR İŞBİRLİĞİ FAYDALI OLUR. AMA BİZİM PATRONLAR DEĞİŞİK. DANIŞMAN TUTAR, DÜNYAYI ÖDER SONRADA DEDİKLERİNİ YAPMAZLAR. İNŞALLAH BU TÜR DEĞİLLERDİR.

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000