02 Aralık 2013, Pazartesi
Oya TORUM
Oya TORUM torumoya@hotmail.com

HER ŞEY DEĞİŞİYOR, STAJLAR DEĞİŞMİYOR

Bizim öğrenciliğimizde de “staj” sorundu, bugün de sorun. Hem de artan genç nüfusun göz ardı edilemeyecek sorunlarından biri. Stajın ne olduğunun farkına varmak kadar, staj yeri bulmak da problem.

Stajın amacı; öğrencilerin, bir yandan teori öğrenirken, diğer yandan gerçek hayatta teorilerin nasıl kullanıldığını görmelerini sağlamaktır.

Staj gençlere iş hayatındaki uygulamaların neler olduğunu görme, iş hayatını tanıma, mesleklerine ilişkin deneyim kazanma, karşılaştırma gibi olanaklar vermektedir..

Bilindiği üzere ülkemizde zorunlu staj uygulaması meslek yüksekokulları ile fakülteler arasındaki önemli farklardan birini oluşturmaktadır. İki yıllık meslek yüksekokullarında staj zorunlu, dört yıllık bir eğitim-öğretim dönemini kapsayan fakültelerin bir çoğunda ise isteğe bağlı olarak yürütülmektedir.

Staj dönemi, öğrencilerin öğrenimleri boyunca edindikleri teorik bilgileri iş yaşamında pratiğe dökebilmeleri, gerekse iş yaşamı öncesi mesleki deneyim kazanmaları ve bu deneyimlerle iş yaşamının sorunlarına hazırlıklı olmaları açısından “öğrenim hayatının” önemli parçalarından biridir. Etkili öğrenmenin temel unsuru uygulamadır. Staj, uygulamaları gözleme, uygulamalara tanık olma açısından, gencin meslek hayatında örnek alacakları kişileri seçme açısından da rol oynamaktadır.

Ancak, stajın başarılı olabilmesi için mutlaka okullarla işyerlerinin/kurumların işbirliği yapmalarına ihtiyaç vardır. Kurumların İnsan Kaynakları ve Eğitim bölümleri ile okullardaki uzmanların koordinasyon konusunda titiz davranmaları gerekmektedir. Staj uygulamasının 3 tarafından biri gelecekte yapacağı işle ilgili bilgi, beceri ve deneyimini artırmak isteyen GENÇLER, diğeri genci yetiştiren eğitim-öğrenim kurumu, öteki de işin niteliklerine uygun meslek adayına destek olacak işyerleridir.

Zaten Türkiye’deki eğitim sistemsizliğinin bir sonucu olarak, öğrenciler, arzu ettikleri alanda eğitim yapamamakta, kısa sürede iş sahibi olmayı aynı zamanda da konfor alanlarına dokunulmamasını istemekteler. Özellikle istek dışı meslek edinmeğe çalışan öğrencilerle ne kadar etkin ve verimli eğitim-öğretim yapılacağı ve ne kadar nitelikli meslek elemanı olabilecekleri de tartışmaya açıktır. Eğer öğrenciler dallarını sevmiyorlarsa doğal olarak öğrenme konusunda da zorluk çekeceklerdir. Öğrencilerin kolayına kaçacakları çok doğaldır, fakat bu kabulden hareket etmek ya da işleri oluruna bırakmak çözüm değildir. Nitekim bir kısım öğrenci staj yapmadan “mış” gibi görünmeyi, devamsızlık yaptıklarında sorun çıkarmayan işyerlerini tercih etmektedirler. Tabii çoğu işyerinin de işine gelmektedir… Ayrıca, büyük şehirlerdeki ulaşım da staj yeri ile ilgili yaklaşımı doğrudan etkilemektedir.

Az da olsa öğrencilerin bir kısmı; mesleklerinde gerçekten deneyim kazanmayı, mezun olduklarında adaptasyon sıkıntısı çekmemeyi düşündüklerinden “staj sürecine dört elle sarılmaktadırlar” 

Başta YÖK olmak üzere, meslek okullarına, fakültelere düşen temel görev özel sektöre uygun müfredatların oluşturulması, derslerin uygulamalarla desteklenmesinin sağlanmasıdır.

Dinamik ve değişen dünyaya ayak uydurabilmek için meslek yüksekokullarının da daha etkin ve daha dinamik bir yapıya kavuşturulmasının zorunluluğu ortadır.

Hele “staj” havayolculuk, uçak bakımı, mühendislik alanlarında ise önemi daha da artmaktadır. Havacılık sektörünün yıldızı yükselmekte istihdam alanları genişlemektedir. Genellikle havacılık öğrencileri‘okul seçimini’ isteyerek yaptıklarından -sonradan hoşlanmayanlar dışında- staja hevesle gelmektedirler. İşyerlerinde zaman zaman karşılaştıkları olumsuzluklar da caydırıcı olmakta, heveslerini kırmaktadır. Örneğin; işlerin yoğunluğu, stajyerlerin önemsenmemesi, ilgilenilmemesi, güven duyulmaması, yük olarak görülmesi, iş dışında işler yaptırılması heves kıran faktörlerdir.   

Staj defterleri

Stajın etkinliğini ve verimliliğini staj defterleri göstermektedir. Oysa, staj defterleri gerçekleri göstermekten çok ama çok uzaktır.

Yıllar önce THY Eğitim Başkanlığında, ağırlıklı bir şekilde, staj konusuna eğilmiş, süreci proje yaklaşımıyla ele almıştık. Bir arkadaşımız stajyerlerin oryantasyon eğitimini ve takibini üslenmişti. Okullar, veliler çok memnundu. Yaptıklarımızla övünüyorduk. Dönemin stajları tamamlandı. Staj defterleri dolduruldu, imzalandı.

O tarihlerde internet yeni yeni hayatımıza girmişti. Genel Müdürümüz Yusuf Bey beni aradı. Öfkeliydi. Olayı anlattı: Meğer bir meslek okulunun stajdan sorumlu öğretmeni çocuklara, “defterlerinizi günlük tutun, her gün yaptıklarınızı yazın demiş.” Genç de tuvalete gitmek dışında her şeyi yazmış. Kaç fotokopi çektiğini, kimlerin çok çay-kahve içtiğini, sohbetleri tüm detayları ile staj defterine geçirmiş. Ve o sayfaların fotokopileri de internet alemine düşmüş…

Staj bir fırsattır

Gençler için staj inkar edilemez fırsattır. İş deneyiminin ufak bir modelidir. Yeni mezunlar için referanstır.

Günümüzde “genç” ve “deneyimsiz” sözcükleri neredeyse eşanlamlı olarak kullanılmaktadır.

Şirketler, yeni alacakları elemanlardan hemen verim bekliyorlar. Oryantasyon süresini ve eğitimleri mümkün olduğunca kısa tutmayı amaçlıyorlar. Aslında meslek okullarının kuruluş gayesi de bu temele dayanıyor.

İşe başladıktan sonraki eğitimler işveren açısından, bir yandan zaman kaybı, diğer yandan iyi eğitim alıp yetişen elemanın daha fazla ücret isteme olasılığının artması ya da başka bir işyerine transfer olması riskini taşıyor. Bu yüzden, okullarla işbirliği yapan şirketler, stajları; meslek farkındalığının ötesine geçirip eleman seçme süreci içinde değerlendiriyorlar. Geçenlerde okuduğum 2012 yılına ait bir haber British Airways’e (BA) ait.

‘BA ve Kingston College stajlar konusunda bir işbirliği yapıyorlar. Ve BA ilk kez 2012 Mart’ında Heathrow operasyonlarına stajyerleri kabul ediyor. 15 stajyer için tasarlanan, 18 aylık “yaparak, deneyerek öğrenme” programı uygulanıyor. Bu süre içinde, öğrenciler, Terminal 5’de günde ortalama 600 seferi koordine eden BA ekipleri ile birlikte oluyorlar. 

Program bir havayolunun bagaj ve yolcu işlemleri operasyonunu kapsıyor. Günde 90.000 yolcunun nasıl havalimanından gelip/geçtiğini görüyorlar. Rolleri anlıyorlar.işlemleri öğreniyorlar, süreçleri yaşıyorlar.

Stajın sonunda da “havalimanı yer hizmetlerinde” çalışabilme imkânını veren sertifikaya sahip oluyorlar.

BA genç yeteneklerin geliştirilmesinin, gelecek yıllarda üst düzey yolcu hizmeti sağlama ve yüksek performans elde etme hususlarına yatırım olarak bakmakta. Heathrow benzer bir programı yılda iki kez uygulayacak.’

Ne diyelim darısı bizimkilerin başına…

HER ŞEY DEĞİŞİYOR, STAJLAR DEĞİŞMİYOR

Facebook Yorum

Yorumlar

Irem yilmaz ~ 3 yıl önce
Merhaba turizm seyahat bolumunde okuyorum ve stajimi havaalaninda yapmak istiyorum hollandadan geldigim icin dilim var ingilzcem orta duzeyde ic hatlarda stajimi yapmak istiyorum 05458850662

Yanıtla

Kalan karakter 1000
ASUMAN ~ 3 yıl önce
Hiç bir stajım verimli geçmedi...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Android Uygulaması ~ 3 yıl önce
O kadar güzel bir konuya değinmişsiniz ki sizi canı gönülden tebrik ederim. Ben de havacılık öğrencisiyim ve staj bulma konusunda inanılmaz sıkıntı çekiyoruz. Sirketler bu konu hakkinda bizlere daha cok kontejyan ayirmalari gerekiyor.

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000