03 Kasım 2014, Pazartesi
Lale KAPLAN
Lale KAPLAN lalekaplan@airporthaber.com

HAVA HUKUKUNUN KISA BİR TARİHÇESİ

Kanaatimce Hava Hukukunda meseleleri ele almaya başlamadan önce onun geçmişini ve oluşumunu bilmek büyük önem arz ediyor. Dünyada havacılık ile ilgili ilk düzenlemenin Fransız Mongolfier kardeşlerin 5.6.1783 yılında sıcak hava ile doldurulmuş balonları ile Paris de uçuşları ile başladığı kabul edilir. Zira bu uçuştan yaklaşık bir yıl sonra  23.04.1784 tarihinde Paris Polis Müdürü tarafından yayınlanan bir Ordonnance (Emirname ) ile önceden izin almadan balonla havalanmak yasaklanmıştır.

1903 yılında Wright kardeşlerin motorlu uçakla uçmalarından sonra, havacılıkta önemli bir devir başlamış ve gerek ulusal ve gerekse uluslararası düzenlemeler hız kazanmıştır.

1944 yılına kadar ulusal mevzuatlarla düzenlenmeye çalışılan havacılık kuralları , 1944 yılında Şikago da düzenlenen Şikago Sivil Havacılık Konferansı ile dünya ülkelerinin büyük çoğunluğunun katılımı ile ICAO’nun  (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü)  kurulması  ve sivil havacılığın uluslararası hukuki düzenlemesi sağlanmıştır.

Ülkemiz,  Şikago Konvansiyonunu 5 Haziran 1945 tarih ve 4749 sayılı kanunla onaylanmış ve kanun 12.06.1945 tarih ve 6029 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

ICAO anlaşması ile yapılan sivil havacılık düzenlemesi bir kamu hukuku düzenlemesidir. Bu anlaşma ve ekleri ile üye devletlerin sicilinde kayıtlı bulunan sivil hava araçlarının hukuki durumu, tescili, hava sahalarında devletlerin egemenlik hakları , uluslararası uçuşlar, uçuş hakları , uçuş operasyonları ve usulleri, sivil havacılık personelinin lisanslandırılması , uyulması gereken sivil havacılık kuralları, sivil hava aracı kazalarının soruşturulması ,havaalanlarının inşası, seyrüsefer yardımcıları ile ilgili düzenlemeler, sivil havacılığın gelişmesine ve doğacak ihtiyaçlara göre hukuki düzenlemeler yapılmıştır. ICAO Annexleri ile aşağıdaki hususlar düzenlenmiştir.

 Annex (Ek) 1 - Personnel Licensing (Personel Lisansları)

Annex (Ek) 2 - Rules of the Air (Hava Kuralları)

Annex (Ek) 3 - Meteorological Service for International Air Navigation (Uluslararası Hava Navigasyonu için Meteorolojik Hizmeti)

Annex (Ek) 4 - Aeronautical Charts (Havacılık Haritaları)

Annex (Ek) 5 - Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations (Hava ve Yer Operasyonları için Ölçüm Birimleri)

Annex (Ek) 6 - Operation of Aircraft - Aeroplanes (Hava Araçları Operasyonu - Uçaklar)

Annex (Ek) 7 - Aircraft Nationality and Registration Marks (Uçaklar için Ulusal ve Tescil İşaretleri)

Annex (Ek) 8 - Airworthiness of Aircraft (Uçağın Uçuşa Elverişliliği)

Annex (Ek) 9 - Facilitation (Tesis)

Annex (Ek) 10 - Aeronautical Telecommunications - Digital Data Communication Systems (Havacılık Haberleşmesi - Dijital Veri Haberleşme Sistemleri)

Annex (Ek) 11 - Air Traffic Services (Hava Trafik Hizmetleri)

Annex (Ek) 12 - Search and Rescue (Arama Kurtarma)

Annex (Ek) 13 - Aircraft Accident and Incident Investigation (Uçak Kaza ve Olay İnceleme)

Annex (Ek) 14 - Aerodromes - Aerodrome Design and Operations, Heliports (Aerodrome - Aerodrome Tasarım ve İşletmesi, Heliportlar)

Annex (Ek) 15 - Aeronautical Information Services (Hava Bilgi Hizmetleri)

Annex (Ek) 16 - Environmental Protection - Aircraft Noise (Çevresel Koruma - Uçak Gürültü)

Annex (Ek) 17 - Security: Safeguarding International Civil Aviation Against Acts of Unlawful Interference (Güvenlik: Kanunsuz Girişimlere Karşı Uluslararası Sivil Havacılığın Korunması)

Annex (Ek) 18 - The Safe Transport of Dangerous Goods by Air (Tehlikeli Maddelerin Havayolu ile Güvenli Taşımacılığı)

Uluslararası Sivil Havacılık Özel Hukuk düzenlemeleri ise uluslararası konvansiyonlarla sağlanmıştır. Bunların en temel olanı 1929 tarihli Havayoluyla Uluslararası Taşıma İçin Bazı Kuralların Birleştirilmesi Hakkında Varşova Konvansiyonu , aynı konuda 1999 tarihli Montreal Konvansiyonudur.  ICAO (uluslararası sivil havacılık teşkilatı) ve unidroit (uluslararası hukukun birleştirilmesi enstitüsü)‘nün ortak girişimiyle 29 ekim – 16 kasım 2001 tarihleri arasında güney Afrika’nın Cape Town şehrinde düzenlenen diplomatik konferansta “ uçak ve motorların dünyada tek bir yerde tescil ettirilerek takip edilmesini ve tek düzen ipotek prosedürüne tabi olmasını konu edinen hareketli malzemelerle ilgili uluslararası çıkarlar hakkında sözleşme” ile “hava aracı malzemelerine ilişkin protokol“ ile uluslararası tescil mekanizmasını sağlamayı amaçlayan, bu bağlamda aktif teminata dayalı finansman ile satış ve kiralama işlemlerinde alıcı veya işleticinin ödeme güçlüğü veya iflası halinde hareketli malzemelerin gerçek malikine iadesini kolaylaştıran düzenleme  yapılmıştır.

Önümüzde yazılarımızda uluslararası taşımalarda uygulanacak kurallar, yolcu, yük kavramları gibi konularla bilgilendirmelerimize devam edeceğiz.

HAVA HUKUKUNUN KISA BİR TARİHÇESİ

Facebook Yorum

Yorumlar

iPhone Uygulaması ~ 2 yıl önce
Havaiş kanununun çıkartılmasına yardımcı olacak ve camianın bilgilendirilmesini sağlayacak donanımlı cesaretli hukukçulara hasret kaldık. İşçi bile sayılmayan bir toplum üyesi olarak anexlerden önce taslak kanunumuz ve odalarımızda ilgili gerçekçi çalışmalar bekliyoruz.

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000