30 Temmuz 2012, Pazartesi
Sefa İNAN
Sefa İNAN sefainan@gmail.com
  • Yeni açılacak olan uçak gövde motor teknisyenliği kurslarından birine başlayacağım. Fakülte mezunuyum ve ilerde habom aş de işe başlayacak olduğumuz söylendi. İnternette ve diğer kaynaklarda gördüğüm kadarıyla dipsiz bir kuyu bu habom. Üstelik yıllık izin ikramiye vs gibi haklardan mahrum diye söylentiler var. Maaşı nedir ? Sözleşme şartları nedir? Hatta sormadan edemicem ya bu Habom nedir nereye gider ve geleceği var mıdır gerçekten ? Gerçekten yardımcı ve aydınlatıcı bilgilerinize ve yorumlarınıza ihtiyacım var. Eğer gerçekten iyiyse baştan bilelim ve ona göre otivasyon sağlayalım; kötüyse de ona göre kendimize gerekirse yeni bir yol çizelim. Şimdiden çok teşekkür ederim. Saygılarımla...
  • ing. okudugunu anlamak degil turkce okudumuzu anlamak daha onemli sanırm bu meslekte..benım senin mesleğinle isim yok.ucak teknisyeni degilim diyorum.teknisyenim.sen makinadan imalattan tornadan frezeden imalattan anlıyormusun arkadaşım.bu da benim isim.bu bir ekip isi sen ucakta calısacaksın ben atolyede calıscagım.biz bir ekibiz.birbirmze laf soylemnın anlamı varmı?ucak teknsyenlıgınde gozum yok evet cunku egıtımını almadım.egıtımını aldıgım ıs ıcın burada ıstıhdam edılıyorsam bu isin maddi analmda ederini de talep ediyorum tabiiki.sevgili ucakcı arkadaslar bu meslekte dıger teknık okul cıkıslı arkadslarada her zaman ısınız dusecektır bunu kabul edın.yoksa elınızde komponentlerle cok gelırsınz atolyeye 'biz bunu kırdık ınserti cıktı suna bi tesvıye yapsak is emri acmadan' diye..gelirsiniz de kim yapar o işi??benım derdım ucak teknısyenı oldugu ıcın böbürlenip diğer işleri yok sayan arkadslarla.size kalsa kantinde bile ucak teknisyeni calıssın.oyle bi dunya yok.herkes ısını yapacak
  • Madem 4 yıllık İTÜ diploman var ne diye benim işim teknisyenlik diyorsun ya da kalkıp bu işi yapıyorsun o diploma ile? Git özel sektörde kimin üzerine amir memur oluyorsan ol. Seni tutan mı var özel sektöre gitme diye 4 yıllık İTÜ teknisyenlik diploman (!) ile ? Benim uçak teknisyenliği ile işim yok diyenlerin yapacağı iş değil bu, baştan belliydi ne olacağınız başvururken. Bırakın da bu işi sevenler anlayanlar yapsın. Çakma havacılar değil !
  • teknık as sozlesme ımzalamaya geldgımzde maasın 1250 oldugunu ogrendık be birader el insaf.gerıde bıraktık 1 yıl,7 ay ıse baslatıcaz dıye beklettıler.isimizi gucumuzu bıraktık.maas sukadar bu kadar dıye mulakatta umut verdıler nooldu?evlıyım cocuk var.haboma aldılar maası 1450 yaptılar.ee yetmıyor ne yapıcaz.hem ıng bıl hem sınavlara gır hem mulataklara gır bır sürü terane.neymıs ıng bılmek zaten bu ıste lux degıl gereklılıkmıs.ee ıng bılen adama da mın 2000 vermek lux degıl gereklılık o zaman.sonuc 1450 mi?arakdsım benım ucak teknısyenlıgyle ısım yok.meraklısı da degılım.benım meslegım teknısyenlık.senın elındekı o eskısehır unv. diploması bende itü diplomasının ustune cila olsun diye var hemde 4 yıllık.senın tek. yaptgın yerde uzerıne bi de amir olurum senin özel sektorde..herneyse benım kımsenın ekmegınde gozum yok kımsede yaptgım ıse laf soylemesın.bu sırkette lapping in ne oldugnu bilmeyen muhendis var.gelip ahkam kesiyor basımda iş yaparken.hey yavrum hey

EN BÜYÜK EŞİTSİZLİK EŞİT OLMAYANLARI EŞİT GÖRMEKTİR. (HABOM-Teknik A.Ş)

 

200 dönüm bir arazi üzerine kurulan bu dev hangar, aynı anda; 3 geniş gövdeli ve 11 dar gövdeli uçağı içine alabiliyor. Bu tesis, diğer destek birimleri ile birlikte toplam 380.000 m2 lik bir alanı kapsıyor.

%100 THY’nin olan HABOM işletmesi, zaman içinde 3.000 kişi çalışacak şekilde planlanmış olup Kuşkusuz, bunların çoğunluğu teknisyen olacak. Buraya kadarki gelişmeler ve düşünceler isabetli, ama ülkemizde; birbiri ardına alt yapısı olmayan ve öğretim kadro eksikliğine karşın, “Var mı? Var” mantığında açılmış birçok üniversitelerimiz gibi, bu tesis; iş yapacak mı? Yetişmiş elemanı bulabilecek mi? Bulacaksa hangi kaynaklardan bulacak? vb.…gibi bir dolu kuşkular da gündemini sürdürüyor.

Gelin şimdi öncelikle THY Teknik’teki ücret politikalarına ve toplu iş sözleşmelerine bir bakalım.

THY ve THY Teknik’te; toplu sözleşmeler yıllardır, bir iş değerlendirmesi yapılmadan, 40 küsur yıl önce belirlenmiş iş gruplarına göre, her dönem mevcut iş grupları üzerine uygulanan belli bir yüzde oranında zam yapılarak sürdürülmekte. Bu uygulamanın bir sonucu olarak; bir zamanlar taban-tavan arasında 1/7 oranında olan ücretler, bugün 1/20’ye gelmiş durumdadır!

Cem Kozlu’nun Genel Müdürlüğü döneminde yabancı bir firmaya mevcut iş kolları için daha adil bir iş değerlendirmesi yaptırıldı, ancak uçucu grubun büyük çoğunluğunu oluşturan hosteslerin skaladaki yerinin düşeceği, teknik grubun da yukarıya çıkacağı anlaşılınca; bu çalışma Sümen altı edildi ve her 2 yılda bir yapılan sözleşme de her gruba enflasyon durumuna göre enflasyonun bir iki puan üstünde, altı aylık dilimler halinde zam yapıldı.

Tüm bu açıklamalardan sonra, teknisyenlerin mevcut durumuna gelelim.

THY’de ilk girişte; lisanslı bir teknisyen ile lisanssız bir teknisyenin başlangıç ücretleri arasındaki fark, sadece 300,- TL yazı ile “ üç yüz TL” dir! Yani, şu anda THY veya Teknik AŞ’ye giren Teknik Lise mezunu bir teknisyen, lisanssız 2000 TL + 4 maaş da ikramiye alırken, lisanslı bir teknisyen de lisansında kaç tane tip kursu olursa olsun; 2300 TL + 4 maaş almaktadır. Sendikal adalet bu olsa gerek (!)

Bu durum, yeni işe giren 18 yaşındaki teknik lise mezununun 3-5 yıl sonra doyumsuzluğuna, lisanslı 15 yıllık teknisyenin de aradaki minik farktan dolayı ya 15 yılı doldurup kıdem tazminatı alarak, ya da onu bile almadan, özel sektöre 2500-3000 Euro maaşla gitmesine neden olmaktadır.

Bu durumu önlemek ve özellikle Sabiha Gökçen’deki tesiste 2000-3000 teknisyeni istihdam edebilmek için, yönetim, sendikaya; “genç lisanssız teknisyen adayları alımı için,  özel sektörün verdiği gibi, düşük bir ücret skalası,  sektörden gelecek lisanslı teknisyenler içinde; sektör kıdemini karşılayacak bir ücret skalası yapalım” önerisinde bulundu. Sendika bu önerileri kabul etmedi, etmedi de ne oldu? Ortaya HABOM AŞ. İsimli bir şirket çıktı.

HABOM kurulurken, aynı Ankara’daki hangar gibi, doğrudan Teknik A.Ş ye bağlı olarak düşünülüyordu. Sendika ile yeni teknisyenlerin giriş ücreti konusunda anlaşma sağlanamayınca,  Teknik AŞ’ye bağlı olmayan yeni bir şirket adı altında işi çözdüler. Birkaç dönem THY Teknik’te istihdam edilen, TYP (Teknisyen Yetiştirme Programı) mezunları HABOM AŞ kurulunca,1200-1600 TL arasında bir ücret ile ve diğer haklar olmadan (yıllık izin, mazeret, sendikalaşma,  pass bilet vs.) HABOM’ adı altında istihdam edilmeye başlandı ve bu sayı şu anda 1000’e ulaştı.

Sendika’nın; işverenin bu toplu iş sözleşmesinde olan teknisyen taban ücretinin düşürülme önerisini kabul etmemesi doğru idi ama işverenin bu öneriye hayır dendiğinde yeni bir yapılanmaya gidileceğini de biliniyordu. Ya toplu iş sözleşmesini deldireceklerdi, ya da başka bir şirket adı altında yeni girenlerin çok daha düşük, sendikal haklar ve sosyal hakları olmadan çalışmalarına seyirci kalacaklardı. İkinci seçeneği seçtiler ve Teknik AŞ’ye; ne isterseniz onu yapın, dediler. THY/Teknik A.Ş de; HABOM’u THY/Teknik AŞ’den farklı yapılandırmaya karar verdi.

Şimdi karşılarında başka sorunlar var. EASA’dan sarı kart cezalı THY/Teknik A.Ş, HABOM için yetki alabilecek mi?

 HABOM tek başına yetki alabilmeye mi çalışacak yoksa Teknik A.Ş nin bir ek hangarı olarak mı gösterilecek.(Ankara gibi) Sütten ağzı yanan EASA artık Türkiye’deki yoğurdu bile üflemeden yemiyor. Her durumda THY’nin yeni hangarı için EASA-Part-145 almak zor olacak.(Siyasi baskı olmadan normal şartlarda işleri zor)

THY Hat bakımı bile hala EASA-145 i alamadı. Gerisini anlayın artık…

Sorunlar burada bitmiyor. Buraya, yetişmiş elemanlar hangi koşullarda gelecek? HABOM maaş skalasına göre yetişmiş, lisanslı, deneyimli hangi elemanı alabilirler ki? Diyelim ki; deneyimli personeli Teknik A.Ş’ den karşılayacaklar. O zaman, Teknik A.Ş kapatılacak mı? Düşük  ücretli iş gücü sağlamak amaçlı yapılan bir dolu operasyon sonucunda bundan sonra Teknik A.Ş ye teknisyen alınacağını düşünmüyorum. Sanırım zaman içinde Teknik A.Ş deki deneyimli yüksek ücretli( işverene göre) kadro emekli edile, edile, atıla, atıla, satıla, satıla yerini düşük ücretli çalışanlara bırakacak. Veya emekli ettikleri teknisyene HABOM için sözleşmeli özel şartlar sunacaklar. Plan bu… Tutar mı? Tutar ama bayağı zamanı var.

Sanırım, bu senaryoları birkaç kişi dışında tahmin eden bile yoktur.

Tüm bu sorunları çözmenin tek yolu, THY ve THY Teknik’te ve HABOM AŞ veya hangisi mevcudiyetini sürdürecekse, buralarda; teknisyenler için özel sektördeki ücret politikasına geçmektir.

Nasıl mı? İşe giren Teknik Lise, Yüksek Okul veya Fakülte mezunu teknisyen adayları, lisanssız oldukları dönem için sadece tahsil kriterlerine ve çalıştığı süreler göz önüne alınarak hazırlanmış ve kademeli artan bir şekilde yapılmış bir skaladan ücret almalılar. Neden mi? Bunların, iş süreçlerine ve üretime olan katkıları; okuluna, yaşına ve el becerilerine ve de kurallara göre, 3-5 yıldan önce olmaz, yani, bunlar hala eğitimlerini tamamlamaya çalışan teknisyen adaylarıdır.

 Ben lisansını almamış, tip kursu görmemiş ve onaylayıcı personel belgesi almamış kişiye uçak teknisyeni demem, zaten kurallar da bunu söylüyor.

Daha sonra; 1-5, 5-10, 10-15, 15-30 yıl arası deneyime ve de yeteneğe göre ücreti skalandırılmalı..

 Tabii ki; A kategori, B1 ve B2’ler gibi kategoriler de bu skalada yerini almalı.

 20-25 yıllık yetkisiz (Lisanssız) teknisyenin maaşı, 10 yıllık lisanslı, tip kursları olan yani kalifiye teknisyenin maaşını, sırf aynı şirkette bulundukları için otomatik artıştan dolayı geçmemelidir. (Şu anda geçmektedir)    Bu mantık dünde yanlıştı bugünde yanlış…

Mevcut duruma baktığınızda bana yanlış gelen bu mantık, sendika yönetimlerince doğru görülmekte. Senelerdir lisanslı veya lisanslı olmayıp, lisans alabilecek konumda olan çalışanlara yönelik yapılan ekstra zamlar, sendikanın; “ya hep ya hiç” mantığına teslim edilmiştir. Sendika yönetimleri için önemli olan, yapılan işin içeriği ve önemi değil, bu skalanın kendilerine ne şekilde yansıyacağıdır.( Kimleri küstürüp kimleri sevindireceğinin hesabını yaparlar. Tabii ki oy olarak.)

 Sendika yönetimleri, ellerinden gelse tüm personele; deneyimine, bilgisine, lisanına, tahsiline bakmadan aynı ücreti verdirip, güya adaleti sağlamaya çalışırlar. Bu mantık, işverenin işine gelmediği gibi, üst seviyede deneyim ve bilgisi tartışılmaz lisanslı uçak teknisyenlerine de haksızlık olmaktadır.

Özel sektöre baktığınızda; deneyim, bilgi ve yabancı dil değerlendirmeleri, o teknisyenin alacağı ücreti belirlerken, THY/Teknik AŞ’de bu fark pek az ölçektedir. Bence en doğru sistem, özel havayollarının teknisyen ücretlendirme sistemidir.

 UTED Başkanı iken, bu mantığın yanlış olduğunu öne sürmüş ve 4 Eylül 1987 senesinde uçak teknisyeninin o zamana kadar aldığı ve bundan sonra alabileceği bile hayal olan bir artışı, toplu iş sözleşmesi dışında “iyileştirme adı altında” dernek faaliyeti olarak alınmasına ön ayak olmuştuk.(Sendikaya rağmen!)

 Bu rakam aylık ücretlerde %148’lik bir zamma eşitti. ( THY YÖNETİM KURULUNUN 4 Eylül 1987 Tarihindeki toplantı tutanaklarında var)  Bu %148’lik artışın öyküsünü ve sonra yaşananları tüm belge ve detayları ile ilerde uzun, uzun anlatmayı düşünüyorum.

Sonra ne mi oldu? Sendika yönetimi, ilk toplu iş sözleşmesinden itibaren bu alınan hakkı eritmeye başlattı.  THY’deki tüm personel %70 zam almışken, %148’lik zam alan uçak teknisyeni ve mühendislerinin %40 zam almasına ve THY tarihinde ilk kez oluşan, farklı rakamlar içeren toplu iş sözleşmesi imzalanmasına neden oldular.. .Adnan Özcan başkanlığındaki Hava-İş sendikasının tekniğe vurduğu bu darbe, daha sonra yönetimi ele geçiren Ayçin ve yönetimleri tarafından sürdürülerek, bugün ki maaşlar oluştu...(Yani, %148 eritildi).

Eşit olmayanlar eşitlik adı altında eşitsizliğin ağa babasına kurban edildi. ( Sendikal mantık)

Çünkü gerçek iş değerlendirmeleri, her nedense (!) sendika yönetimlerinin işine gelmez. Bu nedenle, toplu iş sözleşmesi süreçlerinde o dönem için verilecek toplam rakamı, yani o sözleşme döneminin maliyetini sendikaya sunup, siz bunu iş gruplarına göre paylaştırın diyen işverenleri severler. Çünkü oy potansiyelinin fazla olduğu yere farklı haklar sağlamak onlara bir dönem daha iktidar imkânı sağlar.

 Bana göre en büyük eşitsizlik, eşit olmayanlara eşit gibi davranmaktır.

THY’nin eski dönemlerdeki yönetimlerinin bazıları, günü kurtarmaya, yani ne şiş yansın ne kebap örneği, sendika ile aralarını iyi tutmak adı altında; öğrenim, deneyim, lisans ve dili hiçe saymışlardır.

Sonuç olarak; THY/Teknik A.Ş ve HABOM’un yeniden yapılanmaya ve ücret skalalarının yukarıda anlattığım tarzda yeniden yapılanmasına gerek vardır. Mevcut ücretlendirme sisteminde mutlaka değişikliğe gidilmelidir. THY ve ortaklığı olan şirketlerdeki işe girişlerdeki düne nazaran gittikçe abartıldığını müşahede ettiğim torpilli işe girişlerin, fazla maaş alabilmek adına ulufe misali verilen şefliklerin ve müdürlüklerin önüne geçilebilmeli, “hamili kart sahibi arkadaş yakınımdır” tarzlı kartvizitler tanınmamalı ( Yerse :) )  Kısaca ADİL olunabilmelidir.

EN BÜYÜK EŞİTSİZLİK EŞİT OLMAYANLARI EŞİT GÖRMEKTİR. (HABOM-Teknik A.Ş)

Facebook Yorum

Yorumlar Tüm Yorumlar (50)

bilinmeyen.. ~ 4 yıl önce
Yeni açılacak olan uçak gövde motor teknisyenliği kurslarından birine başlayacağım. Fakülte mezunuyum ve ilerde habom aş de işe başlayacak olduğumuz söylendi. İnternette ve diğer kaynaklarda gördüğüm kadarıyla dipsiz bir kuyu bu habom. Üstelik yıllık izin ikramiye vs gibi haklardan mahrum diye söylentiler var. Maaşı nedir ? Sözleşme şartları nedir? Hatta sormadan edemicem ya bu Habom nedir nereye gider ve geleceği var mıdır gerçekten ? Gerçekten yardımcı ve aydınlatıcı bilgilerinize ve yorumlarınıza ihtiyacım var. Eğer gerçekten iyiyse baştan bilelim ve ona göre otivasyon sağlayalım; kötüyse de ona göre kendimize gerekirse yeni bir yol çizelim. Şimdiden çok teşekkür ederim. Saygılarımla...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
hekes haklı ya.ya.. ~ 4 yıl önce
ing. okudugunu anlamak degil turkce okudumuzu anlamak daha onemli sanırm bu meslekte..benım senin mesleğinle isim yok.ucak teknisyeni degilim diyorum.teknisyenim.sen makinadan imalattan tornadan frezeden imalattan anlıyormusun arkadaşım.bu da benim isim.bu bir ekip isi sen ucakta calısacaksın ben atolyede calıscagım.biz bir ekibiz.birbirmze laf soylemnın anlamı varmı?ucak teknsyenlıgınde gozum yok evet cunku egıtımını almadım.egıtımını aldıgım ıs ıcın burada ıstıhdam edılıyorsam bu isin maddi analmda ederini de talep ediyorum tabiiki.sevgili ucakcı arkadaslar bu meslekte dıger teknık okul cıkıslı arkadslarada her zaman ısınız dusecektır bunu kabul edın.yoksa elınızde komponentlerle cok gelırsınz atolyeye 'biz bunu kırdık ınserti cıktı suna bi tesvıye yapsak is emri acmadan' diye..gelirsiniz de kim yapar o işi??benım derdım ucak teknısyenı oldugu ıcın böbürlenip diğer işleri yok sayan arkadslarla.size kalsa kantinde bile ucak teknisyeni calıssın.oyle bi dunya yok.herkes ısını yapacak

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Herkes Haklı'ya ~ 4 yıl önce
Madem 4 yıllık İTÜ diploman var ne diye benim işim teknisyenlik diyorsun ya da kalkıp bu işi yapıyorsun o diploma ile? Git özel sektörde kimin üzerine amir memur oluyorsan ol. Seni tutan mı var özel sektöre gitme diye 4 yıllık İTÜ teknisyenlik diploman (!) ile ? Benim uçak teknisyenliği ile işim yok diyenlerin yapacağı iş değil bu, baştan belliydi ne olacağınız başvururken. Bırakın da bu işi sevenler anlayanlar yapsın. Çakma havacılar değil !

Yanıtla

Kalan karakter 1000
herkes haklı.. ~ 4 yıl önce
teknık as sozlesme ımzalamaya geldgımzde maasın 1250 oldugunu ogrendık be birader el insaf.gerıde bıraktık 1 yıl,7 ay ıse baslatıcaz dıye beklettıler.isimizi gucumuzu bıraktık.maas sukadar bu kadar dıye mulakatta umut verdıler nooldu?evlıyım cocuk var.haboma aldılar maası 1450 yaptılar.ee yetmıyor ne yapıcaz.hem ıng bıl hem sınavlara gır hem mulataklara gır bır sürü terane.neymıs ıng bılmek zaten bu ıste lux degıl gereklılıkmıs.ee ıng bılen adama da mın 2000 vermek lux degıl gereklılık o zaman.sonuc 1450 mi?arakdsım benım ucak teknısyenlıgyle ısım yok.meraklısı da degılım.benım meslegım teknısyenlık.senın elındekı o eskısehır unv. diploması bende itü diplomasının ustune cila olsun diye var hemde 4 yıllık.senın tek. yaptgın yerde uzerıne bi de amir olurum senin özel sektorde..herneyse benım kımsenın ekmegınde gozum yok kımsede yaptgım ıse laf soylemesın.bu sırkette lapping in ne oldugnu bilmeyen muhendis var.gelip ahkam kesiyor basımda iş yaparken.hey yavrum hey

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000