25 Ekim 2010, Pazartesi
Korhan OYMAN
Korhan OYMAN koyman@fit.edu
  • 2011 Yılının Tüm Dünya ve Yurdumuza Barış Kardeşlik ve Umutlarımızın Yeşerdiği Sağlık ve Mutluluk dolu Günler Getirmesini Dileriz /// EMEKLERİMİZ ve ÇALIŞAN TÜM İNSANLARIN SAYGI GÖRDÜĞÜ.EKONOMİK VE SOSYAL HAKLARIMIZIN TESLİM EDİLDİĞİ-EDİLECEĞİ GÜZEL BİR YIL UMUDUMUZDUR... HAVA İŞ SENDİKASINDA ÖRGÜTLÜ THY TEKNİK İSG TEC ÇALIŞANLARI...EMEK EN YÜCE DEĞERDİR...Saygı ve Sevgilerimizle...
  • Türk Sivil Havacılık Kanunundaki Kabotaj hakkı 31.maddede ''T C ülkesi içinde sadece Türk vatandaşları hava taşımacılığı yapabilir.'' şeklinde değiştirilmelidir.
  • Geçen hafta Moskova'ya uçmak istiyorum. Sefer slot alınamadığından iptal Çarşamba geri dönerken uçak Moskaova'ya 40 dakika geç iniyor. 120 dakika sonra ancak kalkabiliyor. Dün Ist- Bru uçacağım 4 saat gecikme. Gecikmenin bir kısmı uçağın geç gelişi nedeniyle, bir kısmı kapı değişince ikinci kez güvenlik kontrolünden geçmesi gereken yolcunun uçağa geç gelebilmesi. Bu THY mi özel taşıyıcılara rakip olacak? Çok yakında Türk yolcuyu kaçıracak, Sudanlı AArap Hintli taşıyarak da bir yere varamayacak. Bu kadar desorganize şirketin bakımı kimbilir nasıldır?
  • baken`a devam mi korhan kirvem? Sevgiler, Namik

DEGİŞEN DÜŞÜK MALİYETLİ HAVAYOLU TRENDİ: AMERİKA, AVRUPA VE BİZ

Geçtiğimiz haftalarda dünya havayolu sektöründe devrim niteliğinde bir birleşmenin haberleri vardı medyada. Eylül’ün 27 sinde dünyada düşük maliyetli havayolu sisteminin yaratıcısı ve en büyüğü olan Southwest Havayolları yine Amerika’nın en ünlü düşük maliyetli taşıyıcılarından Air Tran Havayollarını 1.4 milyar dolar karşılığı satın alacağını bildirmişti.

Bizde fazla ilgi görmemiş olsada bence düşük maliyetli havayolu sektörünün geleceği açısından belkide dünya havacılığının en önemli haberi buydu. 39 yıl önce dünyaya yeni bir model tanıtmıştı Southwest. Hub dediğimiz ana merkezlere uğramadan genellikle daha az yolcu talebi olan ikincil havaalanlarına turn around time dediğimiz iki uçuş arasi hazırlık sürelerini minimize eden, tek sinıfta kabin içi ikram servisi olmayan veya limitli olan bir hizmet modeli girmişti havacılık dünyasına. Fleet commonality dediğimiz tek tip uçaktan oluşan filo, GDS dedigimiz Global Distribution Network, yani küresel rezervasyon sistemlerine de hayır diyen Southwest dünyada çağrı merkezlerinide havayolu sektöründe ilk kullanan şirketlerden biriydi. Yurt dışına sefer yapmayan, codeshare uygulamayan, frequent flyer programlarını benimsemeyen, kısa mesafelerde hub havaalanlarından uzak duran, sırf ekonomi sınıfı kabine sahip Southwest havayolları yeni dünya düzenini tanıtmıştı yolculara. Nevi şahsına münhasır, popülaritesi tartışma götürmez Texas’lı avukat kurucusu Herb Kelleher ve onun uçuk kaçık medya sınırlarını zorlayan şahsiyetide Southwest’in yükselmesinde önemli rol üstlenmişti.

Yıllar geçip Southwest ilerleyip Amerika’nın eski düzen mega şirketleri gerilemeye başlayınca düşük maliyetli havayolu modelide tüm dunyayı avucuna almış ve bizde dahil neredeyse havacılığın geliştiği veya gelişmekte olduğu her ülkede bu modeli uygulayan birçok havayolu kurulmuştu. Bunlardan Amerika’da Air Tran, Jet Blue, Frontier, Spirit – Avrupa’da RyanAir ve Easy Jet – Asya’da Indigo, Kingfisher, Jetstar, Air Arabia, Jazeera – Avustralya’da Virgin Blue – Güney Amerika’da da Gol en başta gelen ve en bilinenleri. Bizde de bu modeli layıkıyla uygulayan şirketlerin başında Pegasus, Sunexpress, ve Onur Air gelmektedir.

Ancak ilk başta bahsettiğim birleşme haberi söz konusu 1970 lere dayanan yeni dünya düzeninin belkide yakın bir gelecekte en azından Amerika’da tarihe karışacağının ilk işaretidir. Çünkü doyuma ulaşmış Amerikan düşük maliyet pazarı ve düşük maliyet konseptini benimseyip hizmet konseptlerini değiştirmeye başlayan Amerikalı mega taşıyıcılar bu modeli hybrid yeni bir karma modele dönüştürmektedirler. Tabiki değişen trend kabul etmek istemesede Southwest’ide kendi akışının önüne katmıştır.

Bugün low cost şirketler arasında artık business sınıfta hizmet verenler, ülke dışı noktalara uçanlar, codeshare anlaşmaları imzalayanlar, frequent flyer programları sunanlar, hub havalanlarında faaliyet gösterenler, tek tip uçaktan “common fleet”,  rasyonal filoya dönenler…..Yani 1970 lerin düşük maliyetli şirketleri yavaş yavaş full servis ana taşıyıcılar gibi bir görüntüye sahip olmaktadırlar.

Yakın bir gelecekte tüm Amerika ve Avrupa’nın büyük bir çoğunluğu bu yeni hybrid düzene boyun eğmek zorunda kalacak ve düşük maliyetli havayolu sistemi yavaş yavaş yerini limitli full servis diyede düşünebileceğimiz taşıyıcılık modeline bırakacaktır.

Peki bizdeki düzen bundan nasıl etkilenir? Öncelikle bizim düşük maliyetli taşıyıcılar her ne kadar slot, uçak park yeri kısıtlamaları, bayrak taşıyıcı olmanın verdiği avantajlar falan gibi sebeplerle THY’yi yerden yere vursalarda Türk Hava Yollarinin “first tier” dediğimiz lüks sınıf full servis havayolu konseptini benimsemiş olması dolayısıyla bu rüzgardan en az etkilenecekleri su götürmez bir gerçektir.  THY bugün Amerika’daki hybrid sisteme dönse söz konusu taşıyıcilarımız kısa sürede pazardaki finansal ve yolcu pozisyonlarını kaybederler. O nedenle onları düşük maliyetli sınıfına sokan THY’nin gelişen yüksek kaliteli hizmet konseptidir. Aradaki hizmet farklılığı çok belirgin olduğu için Pegasus veya Onur Air yada Sunexpress kendilerini farklı sınıflayabilmektedirler. THY’nin konsepti değişmedikçe güvende sayılabilirler. THY’de rüzgarı arkasına almış, her yıl başarılarına yenilerini eklediği için mevcut güven katsayısı  taki yeni bir yatırımcı farklı bir konseptle daha ucuza daha fazla hizmet vererek pazara girene kadar devam edecektir. Çünkü düşük maliyetli pazarın en önemli karakteristiği yolcu bağlılığının bilet başına 10-20 TL gibi bir oranla değişebilmesidir. İzleyelim görelim yeni dünya düzenini.

Doc. Dr. Korhan Oyman
College of Aeronautics
Florida Institute of Technology
koyman@fit.edu

DEGİŞEN DÜŞÜK MALİYETLİ HAVAYOLU TRENDİ: AMERİKA, AVRUPA VE BİZ

Facebook Yorum

Yorumlar Tüm Yorumlar (8)

Misafir ~ 6 yıl önce
2011 Yılının Tüm Dünya ve Yurdumuza Barış Kardeşlik ve Umutlarımızın Yeşerdiği Sağlık ve Mutluluk dolu Günler Getirmesini Dileriz /// EMEKLERİMİZ ve ÇALIŞAN TÜM İNSANLARIN SAYGI GÖRDÜĞÜ.EKONOMİK VE SOSYAL HAKLARIMIZIN TESLİM EDİLDİĞİ-EDİLECEĞİ GÜZEL BİR YIL UMUDUMUZDUR... HAVA İŞ SENDİKASINDA ÖRGÜTLÜ THY TEKNİK İSG TEC ÇALIŞANLARI...EMEK EN YÜCE DEĞERDİR...Saygı ve Sevgilerimizle...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 6 yıl önce
Türk Sivil Havacılık Kanunundaki Kabotaj hakkı 31.maddede ''T C ülkesi içinde sadece Türk vatandaşları hava taşımacılığı yapabilir.'' şeklinde değiştirilmelidir.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 6 yıl önce
Geçen hafta Moskova'ya uçmak istiyorum. Sefer slot alınamadığından iptal Çarşamba geri dönerken uçak Moskaova'ya 40 dakika geç iniyor. 120 dakika sonra ancak kalkabiliyor. Dün Ist- Bru uçacağım 4 saat gecikme. Gecikmenin bir kısmı uçağın geç gelişi nedeniyle, bir kısmı kapı değişince ikinci kez güvenlik kontrolünden geçmesi gereken yolcunun uçağa geç gelebilmesi. Bu THY mi özel taşıyıcılara rakip olacak? Çok yakında Türk yolcuyu kaçıracak, Sudanlı AArap Hintli taşıyarak da bir yere varamayacak. Bu kadar desorganize şirketin bakımı kimbilir nasıldır?

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 6 yıl önce
baken`a devam mi korhan kirvem? Sevgiler, Namik

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000