29 Haziran 2009, Pazartesi
Tevfik UYAR
Tevfik UYAR tevfikuyar@airporthaber.com

Boeing 787’de Sürünceme Sürüyor

Boeing’in beklenen uçağı 787’nin ilk test uçuşu için geri sayım bitmek bilmiyor. Airbus’ın daha az sayıda ama stabil aile üyelerine karşı 747 ve 787 olmak üzere iki rakip çıkararak naçizane benim görüşümce belki de önemli bir stratejik hata yapan Boeing, şu günlerde 787 krizini aşmaya çalışıyor.

Uçağın test uçuşu ve dolayısıyla teslimatının gecikmesinin altındaki nedenlerden hangisinin önce geldiğini kestirmek zor: Gecikmeler mi ekonomik dalgalanmalardan kaynaklanıyor, yoksa Boeing gecikmeyle birlikte yaşanan değer kayıpları ve sipariş kayıplarıyla mücadele edemediğinden program mı gecikiyor bilinmez.

Bilinen tek kesin etki, Boeing’in geçtiğimiz sene yüzleştiği grev ve grev sonrasında -kasıtlı ya da kasıtsız- teknisyenlerce yanlış monte edilen vidaların tekrar sökülmesi ve montaj alanlarının onarılması. 787 için beşinci gecikme somut olarak bundan kaynaklanmıştı. Fakat daha sonraki gecikmeler içinse ekonomik krizden başka günah keçisi yok.

Qantas’ın son sipariş iptalinin de olumsuz bir etki yarattığı ortada. Zira Boeing’den son gelen haberlere göre 787 için ilk test uçuşu tarihi hala belirsizliğini koruyor.

Bu defa da uçağın kanat yapısında bazı aksaklıklar tespit edildi. Bu kadar gecikmeden sonra doğal olarak ilk test uçuşunda en ufak bir hezimetle karşılaşmak istemeyen Boeing, kanatların gövdeye bağlandığı noktalarda bazı sağlamlaştırma operasyonları gerçekleştirecek. Değişiklik için takvim belli: Modifikasyon temmuz ayı girmeden tamamlanacak, ancak bu ertelemeden sonra ne ilk uçuş için ne de ilk teslimat için herhangi bir öngörüde bulunulmadı. Yapılan açıklamalarda iyimser bir hava verilmeye çalışılıyor. Ancak Amerika’daki analistler, hem durgunluk, hem de bu gecikmeler sebebiyle Boeing hakkında iyi tahminlerde bulunmuyor.

Geçtiğimiz hafta açıklamalarda bulunan ünlü finans kuruluşları (Morgan Stanley ve Openheimer) analistleri Boeing hisselerinde %1 ila %3’lük düşüş beklediklerini belirttiler. 787 siparişlerinin de bu gidişle azalacağını düşünen uzmanlar, daha önce belirttikleri yıllık teslimat öngörülerini ise %40 oranında azaltmış durumdalar.
Uçak hakkında biraz bilgi vermek gerekirse, Boeing’in uzun süredir üzerinde çalıştığı yoğun miktarda kompozitten teşekkül yeni bir yolcu uçağı 7E7 projesi, 2005 yılında 787’ye dönüştürülerek isimlendirilmiş oldu. Müşterinin tercihine ve koltuk dizilimine göre 210 kişiden 330 kişiye kadar yolcu taşıyabilecek olan 787’ler kargo amacıyla da kullanılabilme seçeneğine sahip.

Uçağın planlanan uç sürümü var: 787–8, 787–3 ve 787–9. Bu ilk üç modelde başarı sağlandıktan sonra Airbus’ın A350–900 modelinin muadili ve rakibi olacak şekilde daha uzun gövdeli bir de 787-10 planlanıyor.

Aslında birçok yeni teknolojiyi barındırmasının yanı sıra, ağırlığı ile de rakiplerine önemli fark atıyor. Tabi bu da yakıt tasarrufu demek. Yani devrin en ekonomik uçağı olmaya aday olan bu uçağın taliplileri gerçekten de gecikmelerde moral darbesi yiyorlar.

Şu noktadan sonra siparişlerin iptali uçağın birim maliyetini ciddi ölçüde arttırabilir. Boeing’in her şey hazır olsa bile ilk test uçuşundan sonra her şeyi ince eleyip sık dokuması doğal bir beklentidir.

Uzmanların kötümserliğine naçizane ben de katılıyorum ancak proje bir gecikmeyi daha kaldırabilir mi;

İşte orası bilinmez.

Saygılar

Boeing 787’de Sürünceme Sürüyor

Facebook Yorum

Yorumlar

Bu haber için henüz yorum gönderilmedi.

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000