14 Ekim 2010, Perşembe 08:26:57

Geleceğin uçağı projesinde bütçe krizi!

Türkiye'nin de üreticisi olduğu F-35 savaş uçağı projesinde 'ek bütçe' krizi yaşanıyor.
  • Çünkü Türkiyede dikine kalkış yapacak uçak lüks olur.İhtiyacımız yok.O nedenle o uçaklara ekstradan o kadar para vermeye gerek yok. Ayrıca F-35'ler taktiksel anlamda 200 F-16 veya A-10 un yapacağı işin kat ve kat fazlasını daha etkin olarak yapabilecek yetenekte uçaklardır.Radara yakalanmamak gibi mükemmel bir özelliğe bizim neden ihtiyacımız yokmuş orasını da anlamış değilim ayrıca.
  • Evet, bu hesabı bende anlayamadım. O değilde 100 F-35 alıp o kadar parayı bağlayacaklarına 200 F-16 veya A-10 alıp üstüne kar etseler ya? Nasılsa f35'in radarda görünmezliği bizim pek bir işimize yaramayacak. Kullandığımız ortamlar ve koşullar belli...
  • bizimkilerin alacağı f35'lerde dikine kalkma özelliği yok.
  • Proje 10 milyar dolarken uçakbaşı maliyet 60 milyon ise maliyet 14 milyara çıkınca uçakbaşı maliyet nasıl oluyor da 200 milyon dolar oluyor ? Bu nasıl bir bakkal hesabıdır? Bizim gazetecilerimiz neden böyle ?

Proje için 10 milyar dolar bütçe ayıran Türkiye'ye, maliyetler gerekçe gösterilerek 14 milyar dolar fatura çıkarıldı. Bunun üzerine Savunma Sanayii Müsteşarlığı, Genelkurmay'ın isteğiyle Hazine'nin kapısını çaldı. Görüşmelerin sürdüğü öğrenilirken, Hazine'nin takınacağı tavır projenin geleceğini belirleyecek.

Türkiye, geleceğin avcı uçağı olarak tasarlanan F-35 projesinde İngiltere, İtalya, Danimarka, Norveç, Avustralya, ABD ve Kanada ile birlikte üretici ülkeler arasında yer alıyor. İlk teslimatı 2014'te gerçekleşmesi gereken proje için Hazine 10 milyar dolar bütçe ayırmıştı. Ancak uçaklar teslim edilmeden maliyetler gerekçe gösterilerek Türkiye'ye 4 milyar dolar ek fatura çıkarılması işleri karıştırdı. Savunma Sanayii Müsteşarlığı, ilave maliyetin finansmanı için Genelkurmay'ın isteği doğrultusunda geçtiğimiz günlerde Hazine'nin kapısını çaldı. Başkent'te şimdi, artan maliyet karşısında Hazine'nin takınacağı tavrın projenin geleceğini belirleyeceği konuşuluyor. Diğer taraftan yaklaşık 250 savunma sanayii projesinin yürütüldüğü Savunma Sanayii Destekleme Fonu'nda da bu rakamı karşılayabilecek bir bütçe yok. İleriye dönük senaryolarda 22-25 milyar dolara ulaşacağı hesaplanan proje için çıkarılan ek maliyeti yüksek bulan savunma uzmanı gazeteci Lale Kemal, silah alımları denetlenemediği için büyük meblağların gündeme gelebileceğine işaret ediyor. Eski Savunma Sanayii Müsteşar Yardımcısı Veysel Yayan ise bu tür projelerde maliyetlerin sürekli arttığına dikkat çekiyor.

Projeyi yürüten yetkililerin yaptığı hesaplamalara göre, önümüzdeki dönemde artan maliyetler yüzünden projenin Türkiye'ye faturasının 22 milyar doları bulabileceği kaydediliyor. Kötümser senaryoda ise bu rakamın 25 milyar doları bulacağı öngörülüyor. Projenin olumlu tarafı ise Türkiye'nin alacağı iş payı. F-35'in üreticileri arasında yer alan Türkiye'nin süreç içinde 6 milyar dolarlık bir iş payına kavuşacağı ifade ediliyor. Türkiye proje kapsamında, F-35'in kaportasının bir bölümünü üretecek. Yine F-35'in motorunun bazı parçalarının üretimi de uluslararası ortaklıklarla birlikte Türkiye'de yapılacak. Ayrıca, uçağın diğer ülkelere satışından da pay alınacak.

Geleceğin savaş uçağı olarak sunulan F-35'in birim maliyeti önce 60 milyon dolar olarak hesaplanıyordu. Daha sonra rakam 100 milyon dolara çıktı. Savunma çevrelerinin verdiği bilgiye göre, Türkiye projeye 4 milyar dolar daha aktarmayı kabul ederse, bir uçağın maliyeti 200 milyon doları geçecek. Asker ve sivil bürokratlar şimdi projenin akıbetinin ne olacağı konusunda çalışmalar yapıyor. Ek kaynağın nasıl karşılanacağında ise tam bir mutabakata varılmış değil. Görünmez olma ve gelişmiş savaş yetenekleri sebebiyle beşinci jenerasyon olarak ilan edilen F-35'ten, Türkiye 100 adet almayı planlıyor. Türk Hava Kuvvetleri'nin bel kemiğini oluşturan F-16'ların yerini F-35'lerin alması bekleniyor. Uçakların 2016 yılından önce teslimata hazır olması sürpriz olarak değerlendirilirken, teslimatların daha da sarkabileceği belirtiliyor. Eski Savunma Sanayii Müsteşar Yardımcısı Veysel Yayan, bu kadar büyük ölçekli bir projede önceden netleşmeyen maliyetlerin sonradan ortaya çıkabileceğini belirterek, "Önemli olan, üretime ortak ülkelerin daha sonraki satışlardan alacakları paylarla maliyetlerinin bir bölümüün karşılayıp karşılayamayacağı sorusunun cevabıdır." dedi. Savunma uzmanı gazeteci Lale Kemal ise bahsedilen rakamları 'çok yüksek' olarak nitelendirdi. 4 milyar dolarlık ek maliyeti fazla bulan Kemal ayrıca, Türkiye'de silah alımları denetlenemediği için bu tür büyük meblağların gündeme gelebileceğini dile getirdi.

Öte yandan Pentagon'un toplam 2.400 adet satın alacağı uçak, dikey kalkış ve iniş haricinde, hızını saatte 135 km/saate kadar düşürerek çok kısa mesafede de iniş ve kalkış yapabiliyor. Türkiye'nin satın alacağı uçaklarda ise dikey kalkış-iniş özelliği bulunmuyor. (Zaman)

Geleceğin uçağı projesinde bütçe krizi!

Facebook Yorum

Yorumlar

Misafir ~ 6 yıl önce
Çünkü Türkiyede dikine kalkış yapacak uçak lüks olur.İhtiyacımız yok.O nedenle o uçaklara ekstradan o kadar para vermeye gerek yok. Ayrıca F-35'ler taktiksel anlamda 200 F-16 veya A-10 un yapacağı işin kat ve kat fazlasını daha etkin olarak yapabilecek yetenekte uçaklardır.Radara yakalanmamak gibi mükemmel bir özelliğe bizim neden ihtiyacımız yokmuş orasını da anlamış değilim ayrıca.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 6 yıl önce
Evet, bu hesabı bende anlayamadım. O değilde 100 F-35 alıp o kadar parayı bağlayacaklarına 200 F-16 veya A-10 alıp üstüne kar etseler ya? Nasılsa f35'in radarda görünmezliği bizim pek bir işimize yaramayacak. Kullandığımız ortamlar ve koşullar belli...

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 6 yıl önce
bizimkilerin alacağı f35'lerde dikine kalkma özelliği yok.

Yanıtla

Kalan karakter 1000
Misafir ~ 6 yıl önce
Proje 10 milyar dolarken uçakbaşı maliyet 60 milyon ise maliyet 14 milyara çıkınca uçakbaşı maliyet nasıl oluyor da 200 milyon dolar oluyor ? Bu nasıl bir bakkal hesabıdır? Bizim gazetecilerimiz neden böyle ?

Yanıtla

Kalan karakter 1000

Yorum Gönder

Kalan karakter 1000